ជំពូកទី១ រស្មីសំយោគ មេរៀនទី១ រូបផ្គុំនៃស្លឹករុក្ខជាតិ

១.​តើរូបផ្គុំរបស់ស្លឹកមានជាលិកាប៉ុន្មានប្រភេទ?អ្វីខ្លះ?

• ●      រូបផ្គុំរបស់ស្លឹកមានជាលិកាពីរប្រភេទគឺ៖ ជាលិកាការពារ(មានអេពីឌែម) ជាលិកាគ្រឹះ(មានមេសូភីល)

• ●      រូបផ្គុំរបស់ស្លឹកមានជាលិកាបីប្រភេទគឺ៖ ជាលិកាឈាម ជាលិកាគ្រឹះ(មានមេសូភីល) ជាលិកានាំ(មានទ្រនុងស្លឹក)

• ●      រូបផ្គុំរបស់ស្លឹកមានជាលិកាបីប្រភេទគឺ៖ជាលិកាការពារ(មានអេពីឌែម)ជាលិកាគ្រឹះ(មានមេសូភីល) និងជាលិកានាំ(មានទ្រនុងស្លឹក)។

• ●      រូបផ្គុំរបស់ស្លឹកមានជាលិកាបីប្រភេទគឺ៖ ជាលិកាឈាម ជាលិកាសន្ធាន(មានមេសូភីល) ជាលិកាសាច់ដុំ(មានទ្រនុងស្លឹក)

២. តើអេពីឌែមជាអ្វី? មាននាទីដូចម្តេច?

• ●      អេពីឌែម គឺជាស្រទាប់ក្នុងបង្អស់នៃផ្ទៃស្លឹករុក្ខជាតិស្រោបទៅដោយសារធាតុម្យ៉ាងភ្លឺរលោងដែលមានឈ្មោះថា គុលទីគុល។

  អេពីឌែមមាននាទីចិញ្ចឹមជាលិកានៃផ្ទៃខាងក្នុងស្លឹកព្រមទាំងជួយកាត់បន្ថយការបាត់បង់ជាតិទឹកចេញពីស្លឹក

• ●      អេពីឌែមគឺជាស្រទាប់ក្នុងបង្អស់នៃផ្ទៃស្លឹករុក្ខជាតិ។អេពីឌែមមាននាទីការពារជាលិកានៃផ្ទៃខាងក្រៅស្លឹកព្រមទាំងជួយកាត់បន្ថយការបាត់បង់ជាតិទឹកចេញពីស្លឹក។

• ●      អេពីឌែម​គឺជាស្រទាប់ក្រៅបង្អស់នៃផ្ទៃស្លឹករុក្ខជាតិស្រោបទៅដោយសារធាតុម្យ៉ាងភ្លឺរលោងដែលមានឈ្មោះថា គុលទីគុល។ វាមាននាទីការពារជាលិកានៃផ្ទៃខាងក្នុងស្លឹក ព្រមទាំងជួយកាត់បន្ថយការបាត់បង់ជាតិទឹកចេញពីស្លឹក។

• អេពីឌែមគឺជាស្រទាប់ក្រៅបង្អស់នៃផ្ទៃស្លឹករុក្ខជាតិ។អេពីឌែមមាននាទីចិញ្ចឹមជាលិកានៃផ្ទៃខាងក្រៅស្លឹកព្រមទាំងជួយកាត់បន្ថយការបាត់បង់ជាតិទឹកចេញពីស្លឹក។

៣. តើអេពីឌែមកើតឡើងពីអ្វី?

• ●      អេពីឌែមកើតឡើងពីកោសិកាមួយស្រទាប់មាន ភ្នាសក្រៅក្រាស់ តម្រៀបកៀកជិតគ្នានិងមានលក្ខណៈថ្លាដែលអាចឱ្យពន្លឺព្រះអាទិត្យជ្រៀតចូលដល់កោសិកាស្រទាប់ក្នុង។

• ●      អេពីឌែមកើតឡើងពីកោសិកាច្រើនស្រទាប់មាន ភ្នាសក្រៅក្រាស់ តម្រៀបកៀកជិតគ្នានិងមានលក្ខណៈថ្លាដែលអាចឱ្យពន្លឺព្រះអាទិត្យជ្រៀតចូលដល់កោសិកាស្រទាប់ក្នុង។

• ●      អេពីឌែមកើតឡើងពីកោសិកាច្រើនស្រទាប់មាន ភ្នាសក្រៅស្តើង តម្រៀបកៀកជិតគ្នានិងមានលក្ខណៈថ្លាដែលអាចឱ្យពន្លឺព្រះអាទិត្យជ្រៀតចូលដល់កោសិកាស្រទាប់ក្នុង។

• អេពីឌែមកើតឡើងពីកោសិកាមួយស្រទាប់មាន ភ្នាសក្រៅស្តើងតម្រៀបកៀកជិតគ្នានិងមានលក្ខណៈថ្លាដែលអាចឱ្យពន្លឺព្រះអាទិត្យជ្រៀតចូលដល់កោសិកាស្រទាប់ក្នុង។

៤. អ្វីទៅស្តូម៉ាត?វាស្ថិតនៅផ្នែកណាខ្លះនៃរុក្ខជាតិ?

• ●      ស្តូម៉ាត ជាកន្លែងធ្វើ បណ្ដូរឧស្ម័ន (N₂និង H₂ )រវាងកោសិកានៅខាងក្នុងស្លឹក និងមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ ហើយរំភាយចំហាយទឹកក៏ចេញទៅក្រៅស្លឹកតាមស្តូម៉ាតនេះដែរ។ ស្តូម៉ាតស្ថិតនៅផ្ទៃក្រោមស្លឹកច្រើនជាងផ្ទៃលើស្លឹករុក្ខជាតិ។

• ●      ស្តូម៉ាត ជាកន្លែងធ្វើ បណ្ដូរឧស្ម័ន (N₂ និង O₂ )រវាងកោសិកានៅខាងក្នុងស្លឹក និងមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ ហើយរំភាយចំហាយទឹកក៏ចេញទៅក្រៅស្លឹកតាមស្តូម៉ាតនេះដែរ។

• ●      ស្តូម៉ាត ជាកន្លែងធ្វើ បណ្ដូរឧស្ម័ន (N₂ និង S₂ )រវាងកោសិកានៅខាងក្នុងស្លឹក និងមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ ហើយរំភាយចំហាយទឹកក៏ចេញទៅក្រៅស្លឹកតាមស្តូម៉ាតនេះដែរ។

• ●      ស្តូម៉ាត ជាកន្លែងធ្វើ បណ្ដូរឧស្ម័ន (CO₂ និង O₂)រវាងកោសិកានៅខាងក្នុងស្លឹកនិងមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅហើយរំភាយចំហាយទឹកក៏ចេញទៅក្រៅស្លឹកតាមស្តូម៉ាតនេះដែរ។ស្តូម៉ាតស្ថិតនៅផ្ទៃក្រោមស្លឹកច្រើនជាងផ្ទៃលើស្លឹករុក្ខជាតិ។

៥. តើស្តូម៉ាតនីមួយៗផ្គុំឡើងពីអ្វី?

• ●      ស្តូម៉ាតនីមួយៗផ្គុំឡើងពី កោសិកាអេពីតេល្យ៉ូមដែលមានឯកទេសកម្មមួយគូមានទ្រង់ទ្រាយដូចគ្រាប់សណ្ដែក ដែលគេហៅវាថាជាកោសិកាល្បាត ។

• ●      ស្តូម៉ាតនីមួយៗផ្គុំឡើងពី កោសិកាអេពីឌែមមានឯកទេសកម្មមួយគូដែលមានទ្រង់ទ្រាយដូចគ្រាប់សណ្ដែក ដែលគេហៅវាថាជាកោសិកាល្បាត។

• ●      ស្តូម៉ាតនីមួយៗផ្គុំឡើងពី កោសិកាសាច់ដុំមានឯកទេសកម្មមួយគូដែលមានឯកទេសកម្មមួយគូមានទ្រង់ទ្រាយដូចគ្រាប់សណ្ដែក វាមានឈ្មោះថា កោសិកាល្បាត។

• ●      ស្តូម៉ាតនីមួយៗផ្គុំឡើងពី កោសិកាសន្ធានមានឯកទេសកម្មមួយគូដែលមានឯកទេសកម្មមួយគូមានទ្រង់ទ្រាយដូចគ្រាប់សណ្ដែក វាមានឈ្មោះថា កោសិកាល្បាត។

៦. តើស្តូម៉ាតបិទឬបើកអាស្រ័យលើអ្វី?

• ●      ស្តូម៉ាតបិទ ឬបើកអាស្រ័យលើតម្រូវការមែកហើយស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់កោសិកាល្បាត។

• ●      ស្តូម៉ាតបិទ ឬបើកអាស្រ័យលើតម្រូវការដើមហើយស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់កោសិកាល្បាត។

• ●    ●      ស្តូម៉ាតបិទឬបើកអាស្រ័យលើតម្រូវការស្លឹកហើយស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់កោសិកាល្បាត។

• ●      ស្តូម៉ាតបិទ ឬបើកអាស្រ័យលើតម្រូវការឫសហើយស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់កោសិកាល្បាត។

១. ដូចម្តេចហៅថាមេសូភីល?

• ●      មេសូភីលគឺជាស្រទាប់កោសិកាជាច្រើនដែលស្ថិតនៅចន្លោះអេពីឌែមលើនិងអេពីឌែមក្រោមនៃស្លឹកដែលមានផ្ទុកក្លរ៉ូប្លាសសម្រាប់ធ្វើរស្មីសំយោគ។

• ●      មេសូភីលគឺជាស្រទាប់ជាលិកាជាច្រើនដែលស្ថិតនៅចន្លោះអេពីឌែមលើនិងអេពីឌែមក្រោមនៃស្លឹកដែលមានផ្ទុកក្លរ៉ូភីលសម្រាប់ធ្វើរស្មីសំយោគ។

• ●      មេសូភីលគឺជាស្រទាប់កោសិកាជាច្រើនដែលស្ថិតនៅចន្លោះអេពីឌែមលើនិងអេពីឌែមក្រោមនៃស្លឹកដែលមានផ្ទុកក្លរ៉ូភីលសម្រាប់ធ្វើរស្មីសំយោគ។

• មេសូភីលគឺជាស្រទាប់ជាលិកាជាច្រើនដែលស្ថិតនៅចន្លោះអេពីឌែមលើនិងអេពីឌែមក្រោមនៃស្លឹកដែលមានផ្ទុកក្លរ៉ូប្លាសសម្រាប់ធ្វើរស្មីសំយោគ។

២. តើមេសូភីលបង្កឡើងពីកោសិកាមានភ្នាសស្តើងប៉ុន្មានប្រភេទ?អ្វីខ្លះ?

• ●        មេសូភីលបង្កឡើងពីកោសិកាមានភ្នាសស្តើងពីរប្រភេទគឺ៖ មេសូភីលស្តើង និងមេសូភីលរលោង

• ●        មេសូភីលបង្កឡើងពីកោសិកាមានភ្នាសក្រាស់ពីរប្រភេទគឺមេសូភីលប៉ាលីសាត និងមេសូភីលស្ពោត។

• ●        មេសូភីលបង្កឡើងពីកោសិកាមានភ្នាសក្រាស់ពីរប្រភេទគឺ៖ មេសូភីលស្តើង និងមេសូភីលរលោង

• ●        មេសូភីលបង្កឡើងពីកោសិកាមានភ្នាសស្តើងពីរប្រភេទគឺ៖ មេសូភីលប៉ាលីសាត និងមេសូភីលស្ពោត។

៣. តើស្រទាប់មេសូភីលប៉ាលីសាតជាអ្វី?

• ●      ស្រទាប់មេសូភីលប៉ាលីសាត ជាស្រទាប់ដែលកើតឡើងពីកោសិកាក្រាស់មួយឬពីរស្រទាប់រាងទ្រវែងតម្រៀបកៀកគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ហើយកោសិកាទាំងនោះផ្ទុកក្លរ៉ូប្លាសយ៉ាងច្រើន។ស្លឹករុក្ខជាតិមានពណ៌បៃតងចាស់។

• ●      ស្រទាប់មេសូភីលប៉ាលីសាត ជាស្រទាប់ដែលកើតឡើងពីកោសិកាក្រាស់តែមួយស្រទាប់គត់ដែលមានរាងទ្រវែងតម្រៀបកៀកគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ហើយកោសិកានោះផ្ទុកក្លរ៉ូប្លាសយ៉ាងច្រើន។ ស្លឹករុក្ខជាតិមានពណ៌បៃតងខ្ចី។

• ●      ស្រទាប់មេសូភីលប៉ាលីសាត ជាស្រទាប់ដែលកើតឡើងពីកោសិកាស្តើងមួយឬពីរស្រទាប់ដែលមានរាងទ្រវែងតម្រៀបកៀកគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ហើយកោសិកានោះផ្ទុកក្លរ៉ូប្លាសយ៉ាងច្រើន។ ស្លឹករុក្ខជាតិមានពណ៌បៃតងខ្ចី។

• ស្រទាប់មេសូភីលប៉ាលីសាត ជាស្រទាប់ដែលកើតឡើងពីកោសិកាស្តើងតែមួយស្រទាប់គត់ដែលមានរាងទ្រវែងតម្រៀបកៀកគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ហើយកោសិកានោះផ្ទុកក្លរ៉ូប្លាសយ៉ាងច្រើន។ ស្លឹករុក្ខជាតិមានពណ៌បៃតងខ្ចី។

៤. តើស្រទាប់មេសូភីលស្ពោតជាអ្វី?

• ●      ស្រទាប់មេសូភីលស្ពោត ជាស្រទាប់ដែលកើតឡើងពីកោសិកាមានទ្រង់ទ្រាយមិនទៀងទាត់ និងមានលំហធំៗសម្រាប់ផ្ទុកឧស័្មនO₂ ហើយផ្ទុកក្លរ៉ូប្លាសតិចតួចជាហេតុធ្វើឲ្យស្លឹករុក្ខជាតិមានពណ៌បៃតងខ្ចី។

• ●      ស្រទាប់មេសូភីលស្ពោត ជាស្រទាប់ដែលកើតឡើងពីកោសិកាមានទ្រង់ទ្រាយមិនទៀងទាត់ និងមានលំហធំៗសម្រាប់ផ្ទុកឧស័ន្មCO₂  ហើយកោសិកាទាំងនោះផ្ទុកក្លរ៉ូប្លាសតិចតួចជាហេតុធ្វើឱ្យស្លឹករុក្ខជាតិមានពណ៌បៃតងខ្ចី។

• ●      ស្រទាប់មេសូភីលស្ពោត ជាស្រទាប់ដែលកើតឡើងពីកោសិកាមានទ្រង់ទ្រាយមិនទៀងទាត់និងមានទំហំតូចៗសម្រាប់ផ្ទុកCO₂ ហើយផ្ទុកក្លរ៉ូប្លាសតិចតួចជាហេតុធ្វើឲ្យស្លឹករុក្ខជាតិមានពណ៌បៃតងខ្ចី។

• ស្រទាប់មេសូភីលស្ពោត ជាស្រទាប់ដែលកើតឡើងពីកោសិកាមានទ្រង់ទ្រាយមិនទៀងទាត់និងមានទំហំតូចៗសម្រាប់ផ្ទុកO₂ ហើយផ្ទុកក្លរ៉ូប្លាសតិចតួចជាហេតុធ្វើឲ្យស្លឹករុក្ខជាតិមានពណ៌បៃតងខ្ចី។