Woordbetekenis 1: morfologie, etymologie, verwantschap

feilloos

• glad

• heel diep

• zonder fouten

Answer explanation

feilloos = foutloos

Het suffix -loos betekent altijd 'zonder': werkloos, dakloos, kinderloos.

Extra moeilijkheid is dat het eerste deel niet meer bestaat als apart woord: 'feilen'.

Feilen is verwant aan het nog bestaande werkwoord falen Engelse to fail.

monotoon

• luid

• eentoning

• alleen

Answer explanation

Grieks 'mono': één, enkel

mono-toon: eentonig

Waarschijnlijk een leenwoord uit het Frans.

glimp

• ring

• vluchtige indruk

• worm

Answer explanation

glimp = een vluchtige blik

Waar wij stonden in het stadium was maar een glimp van Taylor op te vangen.

gl- woorden in het Nederlands lijken vaak verband te houden met lichtbronnen: gloed, glans, glas, glimmen, glinsteren, ...

Er zijn nog medeklinkercombinaties die een bepaalde betekenis lijken te hebben.

Noem een Nederlands woord dat begint met SL-

barbaars

• arm

• van de kapper

• ruw

Answer explanation

barbaars: zoals een barbaar

barbaar: onbeschaafd persoon, iemand zonder manier of opvoeding

'Barbaros' is het woord dat de oude Grieken gebruikten om mensen te beschrijven die een Grieks spraken. Dit woord is een onomatopee of klanknabootsing, net zoals het Nederlandse woord 'brabbelen' (onverstaanbaar spreken).

kannibaal

• menseneter

• berg stro

• rumoer

Answer explanation

Leenwoord uit het Spaans, reeds gebruikt door Christoffel Columbus in zijn reisverslag uit 1493.

hachje

• stulpje

• lage heg

• leven, lichaam

Answer explanation

Komt veel voor in de uitdrukking "je hachje redden": jezelf redden.

hachje = hachtje = hakje (wat afgehakt wordt) = afgesneden stuk vlees.

inheems

• van het land zelf

• plat

• achterstallig

Answer explanation

uit het eigen land, streek

Nl. heem = Dts. heim

thuisplaats, oorsprongplaats

cf. heimwee = verlangen naar huis

Komt ook voor als laatste deel van plaatsnamen:

Oudergem, Zottegem, Rekem, Vossem

benijden

• jaloers zijn op

• plat maken

• zitten naast iets of iemand

Answer explanation

nijd = jaloezie

be-....-en

bedanken: iemand dank geven

bestraffen: iemand straf geven

bekijken: iemand 'kijk' geven

geoorloofd

• toegestaan

• geoormerkt

• geprezen

Answer explanation

zich veroorloven; het is geoorloofd om...

= het is toegelaten, toegestaan