Абылай хан

ХVIII ғасырдағы Қазақ хандығы билеушiсі

• Хақназар

•      Тәуекел

•   Абылай

•    Бөкей

1711 жылы Абылай дүниеге келген қала

• Сығанақ

•    Баршынкент

•    Қият

• Түркiстан

Абылайдың азан шақырып қойылған аты

• Әбiлмансұр

•    Ибрахим

•     Мұхаммедханафия

• Әбілмәмбет

     

Абылай ханның бала кезіндегі лақап аты

•    Әбілмансұр

•    «Алапай»

•   «Сабалақ»

• Дарабоз

. «Қазақтардың аңыз әңгiмелерiнде Абылай айрықша қасиетi бар киелi, керемет құдiрет иесi болып саналады. Ешбiр ханның Абылайдай шексiз билiкке қолы жеткен жоқ» деп жазды

•    Ә.Бөкейханов

•   А.Құнанбаев

• Ш.Уәлиханов

•    Ш.Құдайбердіұлы

1759 жылы патша үкiметiнiң Абылайға жасаған ұсынысы

•     Үш жүздің ханы атану

• Генерал атағын алу

•     Қытайға қарсы бірлесе соғыс жүргізу

•   Әбiлмәмбет орнына хан тағына отыру

«Мені хан етіп сайлаған халқым, олай болса, орыс патшасының тағына тағзым етіп, ант беруге міндетті емеспін», – деп айтты

•   Сәмеке

•    Тәуекел

•   Абылай

•    Бөкей

Өзiнiң қол астындағы халықты неғұрлым жақсы басқару үшiн Абылай:

•   батырлар рөлін төмендетті

•   жерді болыстар мен уездерге бөлді

• сот билiгiн күшейттi

• сұлтандар билігін нығайтты

Абылай хан туралы « ... қалыптасқан нақты жағдайларға қарай бiрде Ресейге, бiрде Қытайға, ендi бiрде Жоңғарияға шын берiлген болып көрiне бiлдi, ал шын мәнiнде ешкiмге де бас иген жоқ» деп жазды

•   И. Крафт.

•     М.Ломоносов

•   П.Рычков

•   А.Левшин

«Қырғыздар» еңбегiнде  Абылайдың атын тiптi Сiбiр казактарының ұран ретiнде пайдаланатыны туралы жазды:

•   А.Байтұрсынұлы

•    А.Байтұрсынұлы

•     Ә. Бөкейхан

•      Ш.Уәлиханов