ថ្នាក់ទី8 ជំពូកទី១ មេរៀនទី១ សត្វល្អិត​និងជំងឺរុក្ខជាតិ

១. តើប្រភេទសត្វល្អិតមានប្រយោជន៍ដែលយើងតែងជួបប្រទះញឹកញ៉ាប់មានអ្វីខ្លះ?ចូររៀបរាប់។

• ●      ប្រភេទសត្វល្អិតមានប្រយោជន៍ដែលយើងតែងជួបប្រទះញឹកញ៉ាប់មាន  កណ្ដៀរ  ស្រមោច និងសត្វបង្កជំងឺលើសត្វល្អិតបំផ្លាញដំណាំ។

• ●      ប្រភេទសត្វល្អិតមានប្រយោជន៍ដែលយើងតែងជួបប្រទះញឹកញ៉ាប់មាន  មូស ដង្កូវ និងសត្វបង្កជំងឺលើសត្វល្អិតបំផ្លាញដំណាំ។

• ●      ប្រភេទសត្វល្អិតមានប្រយោជន៍ដែលយើងតែងជួបប្រទះញឹកញ៉ាប់មាន  រុយ ចៃ និងសត្វបង្កជំងឺបំផ្លាញដំណាំ។

• ●      ប្រភេទសត្វល្អិតមានប្រយោជន៍ដែលយើងតែងជួបប្រទះញឹកញ៉ាប់មាន  សត្វរំពា  បរាសិត និងសត្វបង្កជំងឺលើសត្វល្អិតបំផ្លាញដំណាំ។

២. តើសត្វរំពាជាអ្វី?មានសត្វអ្វីខ្លះ?

• ●      សត្វរំពាជាសត្វដែលមិនស៊ីសត្វដ៏ទៃទៀតជាអាហារ ។សត្វរំពាខ្លះជាសត្វល្អិតមានដូចជា ពីងពាង អណ្តើកមាស និងខ្មូតដីស៊ីពួកមមាច  មេអំបៅ  ដង្កូវស៊ីរូងដើម ព្រមទាំងដង្កូវស៊ីបំផ្លាញស្លឹក។

• ●      សត្វរំពាជាសត្វដែលស៊ីសត្វដ៏ទៃទៀតជាអាហារ ។សត្វរំពាខ្លះជាសត្វល្អិតមានដូចជា ពីងពាង អណ្តើកមាស និងខ្មូតដីស៊ីពួកមមាច  មេអំបៅ  ដង្កូវស៊ីរូងដើម ព្រមទាំងដង្កូវស៊ីបំផ្លាញស្លឹក។

• ●      សត្វរំពាជាសត្វដែលមិនស៊ីសត្វដ៏ទៃទៀតជាអាហារ ។សត្វរំពាខ្លះជាសត្វល្អិតមានដូចជា ស្រមោច កណ្ដៀរ និងកណ្ដូប ដង្កូវរមាស់ ព្រមទាំងដង្កូវស៊ីបំផ្លាញស្លឹក។

• ●      សត្វរំពាជាសត្វដែលស៊ីសត្វដ៏ទៃទៀតជាអាហារ ។សត្វរំពាខ្លះជាសត្វល្អិតមានដូចជា ស្រមោច កណ្ដៀរ និងកណ្ដូប ដង្កូវរមាស់ ព្រមទាំងដង្កូវស៊ីបំផ្លាញស្លឹក។

៤. តើបរាសិតមានសត្វអ្វីខ្លះ? ហើយវាមានសារៈសំខាន់ដូចម្តេច?

• ●      បរាសិតមានដូចជា ឪម៉ាល់ រុយក្បាលធំ។  វាមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់កម្រិតនូវបរិមាណសត្វល្អិតស៊ីដំណាំកុំឱ្យឈានដល់ការបាត់បង់ទិន្នផល។

• ●      បរាសិតមានដូចជា ឃ្មុំ កណ្ដូប។  វាមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់កម្រិតនូវបរិមាណសត្វល្អិតស៊ីដំណាំកុំឱ្យឈានដល់ការបាត់បង់ទិន្នផល។

• ●      បរាសិតមានដូចជា មេអំបៅ ចង្រិត។  វាមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់កម្រិតនូវបរិមាណសត្វល្អិតស៊ីដំណាំកុំឱ្យឈានដល់ការបាត់បង់ទិន្នផល។

• បរាសិតមានដូចជា មូស ពីងពាង។  វាមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់កម្រិតនូវបរិមាណសត្វល្អិតស៊ីដំណាំកុំឱ្យឈានដល់ការបាត់បង់ទិន្នផល។

៥.តើបរាសិតខុសពីសត្វរំពាយ៉ាងដូចម្តេច?

• ●      បរាសិតខុសពីសត្វរំពាដោយវាអាចរស់នៅជាមួយសត្វល្អិតចង្រៃតែមួយក៏បាន ឯសត្វរំពាវិញត្រូវការរស់នៅកន្លែងណាដែលមានសត្វល្អិតមានប្រយោជន៍ច្រើន។

• ●      បរាសិតខុសពីសត្វរំពាដោយវាអាចរស់នៅជាមួយសត្វល្អិតមានប្រយោជន៍តែមួយក៏បាន ឯសត្វរំពាវិញត្រូវការរស់នៅកន្លែងណាដែលមានសត្វល្អិតចង្រៃច្រើន។

• ●      បរាសិតខុសពីសត្វរំពាដោយវាអាចរស់នៅជាមួយសត្វល្អិតចង្រៃតែមួយក៏បាន ឯសត្វរំពាវិញត្រូវការរស់នៅកន្លែងណាដែលមានសត្វល្អិតចង្រៃច្រើន។

• ●      បរាសិតខុសពីសត្វរំពាដោយវាអាចរស់នៅជាមួយសត្វល្អិតមានប្រយោជន៍តែមួយក៏បាន ឯសត្វរំពាវិញត្រូវការរស់នៅកន្លែងណាដែលមានសត្វល្អិតមានប្រយោជន៍ច្រើន។

៦.សត្វបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃមានអ្វីខ្លះ?

• ●      សត្វបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃមាន៖ មីក្រូសារពាង្គកាយជាច្រើនដែលអាចសម្លាប់សត្វចង្រៃដែលបំផ្លាញដំណាំដូចជា ចៃ និងដង្កូវ។

• ●      សត្វបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃមាន៖ មីក្រូសារពាង្គកាយជាច្រើនដែលអាចសម្លាប់សត្វចង្រៃដែលបំផ្លាញដំណាំដូចជា មេអំបៅ និងបាក់តេរី។

• ●      សត្វបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃមាន៖ មីក្រូសារពាង្គកាយជាច្រើនដែលអាចសម្លាប់សត្វចង្រៃដែលបំផ្លាញដំណាំដូចជា រុយក្បាល់ធំ និងវីរុស។

• ●      សត្វបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃមាន៖ មីក្រូសារពាង្គកាយជាច្រើនដែលអាចសម្លាប់សត្វចង្រៃដែលបំផ្លាញដំណាំដូចជា ពួកផ្សិត និងវីរុស។

៧.តើពួកផ្សិត និងវីរុសបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃ ដូចម្តេចខ្លះ?

• ●      ពួកផ្សិត និងវីរុសបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃដូចជា៖ពួកផ្សិត ដើរតួសំខាន់ណាស់ក្នុងការសម្លាប់សត្វមមាចគ្រប់ប្រភេទ។ប្រភេទផ្សិតខ្លះទៀតបង្កជំងឺលើសត្វល្អិតច្រើនប្រភេទដូចជាសត្វល្អិតពពួកស្លាបរឹង។

• ●      ពួកផ្សិត និងវីរុសបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃដូចជា៖ពួកផ្សិត ដើរតួសំខាន់ណាស់ក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វមមាចគ្រប់ប្រភេទ។ប្រភេទផ្សិតខ្លះទៀតបង្កាជំងឺលើសត្វល្អិតច្រើនប្រភេទដូចជាសត្វល្អិតពពួកស្លាបរឹង។

• ●      ពួកផ្សិត និងវីរុសបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃដូចជា៖ពួកផ្សិត ដើរតួសំខាន់ណាស់ក្នុងការសម្លាប់សត្វស្រមោចគ្រប់ប្រភេទ។ប្រភេទផ្សិតខ្លះទៀតបង្កជំងឺលើសត្វល្អិតច្រើនប្រភេទដូចជាសត្វល្អិតពពួកនៅក្នុងទឹក។

• ●      ពួកផ្សិត និងវីរុសបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃដូចជា៖ពួកផ្សិត ដើរតួសំខាន់ណាស់ក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វចៃទឹកគ្រប់ប្រភេទ។ប្រភេទផ្សិតខ្លះទៀតបង្កជំងឺលើសត្វល្អិតច្រើនប្រភេទដូចជាសត្វល្អិតពពួកនៅក្នុងទឹក។

៨.តើពួកវីរុសបង្កជំងឺលើសត្វចង្រៃ ដូចម្តេចខ្លះ?

• វីរុសភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញនៅលើដង្កូវទឹក។វីរុសទាំងនោះជាភ្នាក់ងារធម្មជាតិដ៏មានប្រសិទ្ធភាពជាពិសេសនៅពេលបរិមាណដង្កូវមានកម្រិតខ្ពស់។ 

• ●      វីរុសភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញនៅលើដង្កូវរមាស់។វីរុសទាំងនោះជាភ្នាក់ងារធម្មជាតិដ៏មានប្រសិទ្ធភាពជាពិសេសនៅពេលបរិមាណដង្កូវមានកម្រិតខ្ពស់។  ដង្កូវនឹងកើតជំងឺនៅពេលវាស៊ីស្លឹកដំណាំដែលមានវីរុស។

• ●      វីរុសភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញនៅលើដង្កូវមេអំបៅ។វីរុសទាំងនោះជាភ្នាក់ងារធម្មជាតិដ៏មានប្រសិទ្ធភាពជាពិសេសនៅពេលបរិមាណដង្កូវមានកម្រិតខ្ពស់។  ដង្កូវនឹងកើតជំងឺនៅពេលវាស៊ីស្លឹកដំណាំដែលមានវីរុស។

• វីរុសភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញនៅលើមេអំបៅ។វីរុសទាំងនោះជាភ្នាក់ងារធម្មជាតិដ៏មានប្រសិទ្ធភាពជាពិសេសនៅពេលបរិមាណដង្កូវមានកម្រិតខ្ពស់។  មេអំបៅនឹងកើតជំងឺនៅពេលវាស៊ីស្លឹកដំណាំដែលមានវីរុស។

១. ចូររាប់ឈ្មោះសត្វល្អិតចង្រៃដែលបំផ្លាញដំណាំអោយបាន១០។

• ●      ពពួកមមាច 

• ជន្លេន

• ●      មូស

• ●      កណ្ដៀរ

១.ជាទូទៅ តើដំណាំទទួលរងនូវការបំផ្លាញពីសត្វចង្រៃនៅផ្នែកណាខ្លះ?

• ●      ជាទូទៅដំណាំច្រើនទទួលរងនូវការបំផ្លាញពីសត្វចង្រៃនៅផ្នែកដូចជា៖ ឬស​​  ​គល់ បណ្ដូល ត្រួយ និងស្លឹក ។

• ●      ជាទូទៅដំណាំច្រើនទទួលរងនូវការបំផ្លាញពីសត្វចង្រៃនៅផ្នែកដូចជា៖ ឬស​​ សំបក ដើម មែក និងត្រួយ ។

• ●      ជាទូទៅដំណាំច្រើនទទួលរងនូវការបំផ្លាញពីសត្វចង្រៃនៅផ្នែកដូចជា៖ បណ្ដូល​​ សំបក ដើម មែក និងស្លឹក ។

• ●      ជាទូទៅដំណាំច្រើនទទួលរងនូវការបំផ្លាញពីសត្វចង្រៃនៅផ្នែកដូចជា៖ ឬស​​  ​គល់ ដើម មែក និងស្លឹក ។

១.តើវិធីកំចាត់សត្វល្អិតចង្រៃបំផ្លាញដំណាំមាន

ប៉ុន្មានប្រភេទ? អ្វីខ្លះ?

• ●      វិធីកំចាត់សត្វល្អិតចង្រៃបំផ្លាញដំណាំមាន៥ប្រភេទគឹ៖ វិធីមេកានិច   វិធីរូប វិធីគីមី វិធីជីវៈ និងវិធីដាំដុះ។

• ●      វិធីកំចាត់សត្វល្អិតចង្រៃបំផ្លាញដំណាំមាន៤ប្រភេទគឹ៖ វិធីមេកានិច  វិធីគីមី វិធីជីវៈ និងវិធីច្នៃប្រឌិត។

• ●      វិធីកំចាត់សត្វល្អិតចង្រៃបំផ្លាញដំណាំមាន៤ប្រភេទគឹ៖ វិធីមេកានិច  វិធីគីមី វិធីជីវៈ និងវិធីដាំដុះ។

• ●      វិធីកំចាត់សត្វល្អិតចង្រៃបំផ្លាញដំណាំមាន៥ប្រភេទគឹ៖ វិធីច្នៃប្រឌិត   វិធីរូប វិធីគីមី វិធីជីវៈ និងវិធីដាំដុះ។