+2 History L 15 - ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਹਮਲੇ

(ੳ) ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੂਨ 1747 ਈ. ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਈਰਾਨ ਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਾਕਮ ਸੀ। (ਅ) ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਯੋਗ ਜਰਨੈਲ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਹਾਕਮ ਦਾ ਨਾਂਅ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?

• ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ
• ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ
• ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ
• ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਰੰਗੀਲਾ

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਾੜਵੀ ਨੇ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ?

• ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ
• ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ
• ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ
• ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਰੰਗੀਲਾ

ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਿਹੜੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੁਈਨ-ਉਲ-ਮੁਲਕ ਜਾਂ ਮੀਰ ਮੰਨੂੰ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ?

• ਪਹਿਲਾ ਹਮਲਾ, 1747-48 ਈ.
• ਦੂਜਾ ਹਮਲਾ, 1748-49 ਈ.
• ਤੀਜਾ ਹਮਲਾ, 1751-52 ਈ.
• ਚੌਥਾ ਹਮਲਾ, 1756-57 ਈ.

ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭਾਗ ਬਣ ਗਏ?

• ਪਹਿਲਾ ਹਮਲਾ, 1747-48 ਈ.
• ਦੂਜਾ ਹਮਲਾ, 1748-49 ਈ.
• ਤੀਜਾ ਹਮਲਾ, 1751-52 ਈ.
• ਚੌਥਾ ਹਮਲਾ, 1756-57 ਈ.

ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤੀਜੇ ਹਮਲੇ (1751-52 ਈ.) ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਹੜਾ ਤੱਥ ਗ਼ਲਤ ਹੈ?

• ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੀਰ ਮੰਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਗਾਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਕਮ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਨਾ ਭੇਜਣਾ ਸੀ।
• ਇਸ ਘਮਾਸਾਨ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਦੀਵਾਨ ਕੌੜਾ ਮਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
• ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਸਫ਼ਦਰ ਜੰਗ ਨੇ ਮੀਰ ਮੰਨੂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
• ਮੀਰ ਮੰਨੂੰ ਹੁਣ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਧੀਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚੌਥੇ ਹਮਲੇ (1756-57 ਈ.) ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਹੜਾ ਤੱਥ ਗ਼ਲਤ ਹੈ?

• ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੁਗ਼ਲਾਨੀ ਬੇਗਮ ਦੁਆਰਾ ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜ ਕੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਧਲ-ਦੌਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣਾ ਸੀ।
• ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ।
• ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਨੇ ਆਪ ਸੁਰਗਵਾਸੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੀ 16 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੈਮੂਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਆਲਮਗੀਰ ਦੂਜੇ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ।
• ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਬਦਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੈਮੂਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਤੇ ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।

ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਗੁੱਟ ਤਰਤੀਬ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ?

• ਅਬਦਾਲੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਮਲਾ ➔ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ➔ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅੰਤ ➔ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ।
• ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ➔ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ➔ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅੰਤ ➔ਅਬਦਾਲੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਮਲਾ।
• ਅਬਦਾਲੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਮਲਾ ➔ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅੰਤ ➔ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ➔ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ।
• ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ➔ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ➔ਅਬਦਾਲੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਮਲਾ ➔ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅੰਤ

ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਨ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?

• ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹਾਕਮ ਸੀ
• ਉਸ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਤਤਕਾਲੀ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੱਦਾ ਸੀ
• ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ
• ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖਿੱਚ ਪਾਈ ਸੀ।

ਪਾਨੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ (1761 ਈ.) ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ? 1. ਮਰਾਠਾ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਰਾਓ ਨਾ ਤਾਂ ਯੋਗ ਸੈਨਾਨਾਇਕ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚਤੁਰ ਕੂਟਨੀਤੀਵੇਤਾ 2. ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਲਾਜੀ ਬਾਜੀਰਾਓ ਨੇ ਵੀ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਰਾਓ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਦਦ ਨਾ ਕੀਤੀ 3. ਰਾਜਪੂਤਾਂ, ਜੱਟਾਂ, ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਹਿੰਦੂ ਜਨਤਾ ਨੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ 4. ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਲਹਾਰ ਰਾਓ ਹੋਲਕਰ ਨੇ ਨਜੀਬਉੱਦੌਲਾ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ

• ਕੇਵਲ ਪਹਿਲਾ, ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ
• ਸਿਰਫ ਪਹਿਲਾ, ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਚੌਥਾ
• ਕੇਵਲ ਦੂਜਾ, ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਚੌਥਾ
• ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾ, ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਚੌਥਾ

ਪਾਨੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਤਰਾਂ (ੳ) ਅਤੇ (ਅ਼) ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ। (ੳ) ਪੰਜਾਬ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ (ਅ) ਪਾਨੀਪਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।

• (ੳ) ਠੀਕ ਹੈ, (ਅ) ਗ਼ਲਤ ਹੈ
• (ੳ) ਗ਼ਲਤ ਹੈ, (ਅ) ਠੀਕ ਹੈ
• (ੳ) ਅਤੇ (ਅ) ਦੋਵੇਂ ਗ਼ਲਤ ਹਨ
• (ੳ) ਅਤੇ (ਅ) ਦੋਵੇਂ ਠੀਕ ਹਨ