LATIHAN BAHASA JAWA KELAS 8

Bapakku nduwe usaha ngingu pitik sing terkenal ning desaku. 5 kandang pitik dideleh ning mburi omah. Saben kandang pitik kui ukurane 5 x 6 meter sing cukup dinggoni 50 pitik.

Aku saben esuk ngewangi bapak makani pitik-pitik gen cepet gedhe lan iso payu larang. Pakan pitik sing dicepakne nggo makani macem-macem, mulai seko beras, jagung, nganti dedak. Gen oleh rego murah, pakan kui dituku seko tengkulak sing wis dadi langganan suwe.

Tigan seko pitik-pitik iku dijupuki saben dino nek nemu. Alhamdulilah keluargaku iso nggawe usaha dewe. Aku dewe seneng banget sinau soal ngingu pitik langsung karo bapak. Aku duweni cita-cita yen suk gedhe bakal iso nerusne usahane bapakku gen luweh gedhe.

 

Tema cerkak ing inggil yaiku ….

• Penggawean/pekerjaan

• Pendidikan

• Wit-witan

• Kewan-kewan

Bapakku nduwe usaha ngingu pitik sing terkenal ning desaku. 5 kandang pitik dideleh ning mburi omah. Saben kandang pitik kui ukurane 5 x 6 meter sing cukup dinggoni 50 pitik.

Aku saben esuk ngewangi bapak makani pitik-pitik gen cepet gedhe lan iso payu larang. Pakan pitik sing dicepakne nggo makani macem-macem, mulai seko beras, jagung, nganti dedak. Gen oleh rego murah, pakan kui dituku seko tengkulak sing wis dadi langganan suwe.

Tigan seko pitik-pitik iku dijupuki saben dino nek nemu. Alhamdulilah keluargaku iso nggawe usaha dewe. Aku dewe seneng banget sinau soal ngingu pitik langsung karo bapak. Aku duweni cita-cita yen suk gedhe bakal iso nerusne usahane bapakku gen luweh gedhe.

 

Apa irah-irahan kang trep kanggo wacan ing inggil ?

• Ngingu pitik

• Nduwe pitik

• Kewan pitik

• Tigane pitik

Wayah Idul Fitri taun iki ana budaya anyar kang ditrepna ing sekolahanku. Para siswa diwajibake silaturahmi menyang omahe guru-guru. Jenengku Lukman. Aku lan kancaku arep menyang omahe guru-guru. Aku lan kancaku telu semayanan ing omahe Sardi jam 12:35 wib. “Pak, kula badhe silaturahmi dhateng griyanipun guru-guru nggih, sareng kaliyan rencang kulo,” aku ijin marang bapak. “Ayo tak terke wae, Le. Dalane rame mengko ana apa-apa. Bapak khawatir,” jawabe bapakku. “Kula kalih rencang-rencang mawon, pak. Kula mangke ati-ati,” aku ngeyel wae amarga arep dolan. “Wis, ora usah ngeyel. Bapak sholat dhisik entenono mariki dak terke,” jawabe bapakku maneh. Pancen aku bocah sing ora manut. Wayah bapak sholat aku langsung nguripi sepeda lan budhal nang omae Sardi. Kanca-kancaku wis podho nglumpuk. Aku lan kanca-kancaku budhal menyang omahe Pak Rahman. Pancen bener kandane bapak. Dalane rame akeh motor riwa-riwi sarta banter. Ana siji mikrolet teko ngarepku sing ugal-ugalan. Mlakune ngiwo nengen. Aku dladapan dan kesrempet kancaku dewe. Sabanjure aku tibo ing aspal. Alhamdulillah blai slamet aku mung babras ing dengkul tok. Banjur aku nang klinik nggo ngobati dengkulku sing babras lajeng aku lan koncoku bali mulih tekan omah wus jam 20:15 WIB.

 

Paraga ana ing cerkak inggil yaiku ….

• Lukman, kanca-kanca lan Bapak

• Ibu guru

• Bapak

• Aku

Pak Munir: “Don, Don…mrenea Ben, Bapak arep prelu karo kowe!”

Doni: “Inggih, Pak. Wonten perkawis punapa?”

Pak Munir: “sawise tampa rapot, kowe prei pirang dina, Don?”

Doni: “Kirang langkung antawis tigang minggu, Pak.”

Ragam basa kang digunakake dening Doni, yaiku…

• Krama alus

• Krama lugu

• Ngoko alus

• Ngoko lugu

Wayah Idul Fitri taun iki ana budaya anyar kang ditrepna ing sekolahanku. Para siswa diwajibake silaturahmi menyang omahe guru-guru. Jenengku Lukman. Aku lan kancaku arep menyang omahe guru-guru. Aku lan kancaku telu semayanan ing omahe Sardi jam 12:35 wib. “Pak, kula badhe silaturahmi dhateng griyanipun guru-guru nggih, sareng kaliyan rencang kulo,” aku ijin marang bapak. “Ayo tak terke wae, Le. Dalane rame mengko ana apa-apa. Bapak khawatir,” jawabe bapakku. “Kula kalih rencang-rencang mawon, pak. Kula mangke ati-ati,” aku ngeyel wae amarga arep dolan. “Wis, ora usah ngeyel. Bapak sholat dhisik entenono mariki dak terke,” jawabe bapakku maneh. Pancen aku bocah sing ora manut. Wayah bapak sholat aku langsung nguripi sepeda lan budhal nang omae Sardi. Kanca-kancaku wis podho nglumpuk. Aku lan kanca-kancaku budhal menyang omahe Pak Rahman. Pancen bener kandane bapak. Dalane rame akeh motor riwa-riwi sarta banter. Ana siji mikrolet teko ngarepku sing ugal-ugalan. Mlakune ngiwo nengen. Aku dladapan dan kesrempet kancaku dewe. Sabanjure aku tibo ing aspal. Alhamdulillah blai slamet aku mung babras ing dengkul tok. Banjur aku nang klinik nggo ngobati dengkulku sing babras lajeng aku lan koncoku bali mulih tekan omah wus jam 20:15 WIB.

 

Contoh ukara langsung kang ono ing cerkak yaiku ….

• “Pak, kula badhe silaturahmi dhateng griyanipun guru-guru nggih, sareng kaliyan rendang kulo,” aku ijin marang bapak.

• Ayo tak terke wae, Le. Dalane rame mengko ana apa-apa. Bapak khawatir,” jawabe bapakku”

• Bapak Kepala Sekolah ngendika menawa murid-murid ora pareng metu saka pekarangan sekolah ing wektu ngaso

• Dea matur menawa kelase kalah karo kelas liyane amarga kanca-kancane ora kompak kaya biyen.

Mireng kandhane Budi, Bu Ani ora banjur duka. Panjenengane malah ngelem marang budi, amarga dhemen tetulung marang sapa wae. Senajan Darso dudu guru kelase, Dheweke gelem mbiyantu. Miturut Bu Ani, Pak Darso sing lagi kesusahan maraga putrane nembe tiba iku pancen mbutuhake pitulungan.

 

Mireng kandhane Budi, Bu Ani ora banjur duka. Yen diowah dadi basa krama yaiku…

• Mireng aturipun Budi, Bu Ani mboten lajeng duka

• Mireng aturipun Budi, Bu Ani mboten langsung duka

• Mireng kandhanane Budi, Bu Ani mboten langsung duka

• Mireng kandhanane Budi, Bu Ani mboten lajeng duka

“ Wonten enjing ingkang langitipun  padhang, mbok Randha kaliyan putrinipun para kleting ingkang ayu-ayu, inggih menika kleting Abang, kleting Biru, Kleting Ungu, lan Kleting Ijo sami ngenggar-enggar penggalih. Wonten griya Kleting Kuning olah-olah lan reresik griya piyambakan. Kleting Kuning niku putra tirine Mbok Randha. Pengrengkuhe Mbok Randha dhateng Kleting Kuning niku winastanan emban cindhe emban siladan, benten kaliyan putri sanesipun….”

 

Bebasan sing tegese ora adil yaiku ….

• Emban cindhe, emban siladan

• Ora uwur ora sembur

• Arep jamure ora arep watangane

• Rebut balung tanpa isi

Supaya bisa nulis ukara langsung ngannggo aksara Jawa kanthi bener, sliramu kudu mangerteni bab “tetenger pada”. “Tetenger pada” yaiku adeg-adeg, pada lingsa, pada lungsi, lan pada pangkat.  

 

Wujude adeg-adeg yaiku….

• 
• 
• 
• 

Soal Jawaban Lebih dari satu

 

Basa rinengga iku basa kang direngga, rengga tegese paes. Basa rinengga sing dadi underane rembug ing wulangan iki winantes ….

• Paribasan

• Saloka

• Krama alus

• Ngoko alus

Yen katitik saka tembung kang digunakake ukara-ukara ing basa ngoko kaperang dai ngoko lugu lan ngoo alus. Pangangone gumantung marang sapa sing ngomong lan sing dijak ngomong, tegese yen katujukake marang wong liya becike nganggo tembung ….

(a)