KISWAHILI JARIBIO LA PILI

Nomino ni mojawapo ya vipengele katika lugha ya Kiswahili.

Je, ni kundi lipi la nomino ambalo pia huitwa nomino mahususi?

• Vitenzijina.

• Nomino za pekee.

• Nomino fungamano.

• Nomino dhahania.

Answer explanation

Nomino za pekee ndizo ambazo huitwa nomino mahususi. Ni nomino mahususi kwa sababu zinahusu vitu maalum au spesheli.

Nomino hizi huanza kuandikwa kwa herufi kubwa hata zikiwa katikati ya sentensi.

Chagua nomino ya pekee kutoka kwa sentensi hii.

Mwalimu alipoingia darasani, Jembe alimuuliza ruhusa ya kuenda msalani.

• Jembe.

• Mwalimu.

• Ruhusa.

• Msalani.

Chagua kitenzijina ambacho hakijaandikwa vyema.

• Kula.

• Kulala.

• Kucheza.

• Kukufa.

Answer explanation

Vitendo hivi huundwa kwa silabi moja:

-la

-fa

-ja

-nywa

Basi ili kuunda kitenzijina, unaongeza tu KU mwanzoni.

-Kula

-Kufa

-Kuja

-Kunywa

Nomino za vitu ambavyo haviwezi kuhesabika na hupatikana tu katika wingi kama vile: maji, marashi na maziwa huitwa nomino za wingi au nomino (a)  

Answer explanation

Nomino hizi pia huitwa FUNGAMANO kwa sababu vitu hivi vimeshikana. Yaani vimefungamana. Haviwezi kuwachanishwa.

Ni sentensi ipi iliyoandikwa katika wakati uliopo hali endelezi?

• Mvua ya kidindia ilikuwa ikinyesha hapa kwetu.

• Mvua ya kidindia itakuwa ikinyesha hapa kwetu

• Mvua ya kidindia ingali inanyesha hapa kwetu.

• Mvua ya kidindia hunyesha hapa kwetu kila siku.

Badilisha sentensi hii iwe katika wakati ujao hali timilifu.

Shule yetu imefungwa mapema sana.

• Shule yetu itakuwa imefungwa mapema sana.

• Shule yetu imekuwa imefungwa mapema sana.

• Shule yetu itakuwa ikifungwa mapema sana.

• Shule yetu ilikuwa imefungwa mapema sana.

Sentensi zifuatazo hazijaandikwa sahihi ila moja tu.

Ni gani sahihi?

• Baba wa Musa angekuwa na pesa, angalimnunulia Musa gari.

• Wanafunzi wote walikuwa wanasoma kwa bidii.

• Kesho, wanafunzi watakuwa wanafanya zoezi.

• Mimi ningekuwa na uwezo, ningewasaidia watu maskini.

Andika kitenzi lala katika kauli ya kutendeshwa.

• laliswa

• lazwa

• lalizwa

• lashwa

Badilisha sentensi hii iwe katika kauli ya kutendwa.

Mkulima alipanda mimea mingi .

• Mkulima alipandisha mimea mingi.

• Mkulima alipandiwa mimea mingi.

• Mimea mingi ilipandiwa kwa mkulima.

• Mimea mingi ilipandwa na mkulima.

Andika kitenzi CHEKA katika kauli ya kutendea

(a)