орман дақылдары 2

Екпе ормандардың қолайлы тығыздығы факторға байланысты:

• Ағаш түрлерінің биологиялық және орманшылық (мейлінше жарық сүйенетін түрлерді сирек сүрекдіңде өсіру керек,көлеңкеге төзімділерде керісінше болады)

• Экономикалық жағдайы, өсірудің мақсаты мен режимі: күту үшін кесу кезінде сүрекдің тұтыну мен оны өткізуде – сирек екпелер, ал керісінше жағдайда – тығыз екпелер

• Екпе орман алаңдарының жағдайы мен шығу тегі, сонымен бірге екпе ормандардың өндіріс әдістеріне байланысты. Тұқымнан себілген екпелер мейілінше сирек болады, жаппай отырғызу жарым-жартылайдан сирек болады

• Өсу орынының жағдайы: құрғақ және құнарсыз жерлерде сирек, ылғалды және құнарлы жерлерде тығыз орналастыру керек

Екпелердің тығыздығына қойылатын жалпы талап:

• Екпелердің алғашқы тығыздығын қурауын есепке ала отырып таңдау керек,мысалы 5 жаста 20-30дан 40%дейін

• Тұқымнан себілген екпелер мейілінше сирек болады, жаппай отырғызу жарым-жартылайдан тығыз болу

• Өсу орынының жағдайы: құрғақ және құнарсыз жерлерде сирек, ылғалды және құнарлы жерлерде тығыз орналастыру керек

• Күту үшін кесу кезінде сүрекдің тұтыну мен оны өткізуде –сирек екпелер, ал керісінше жағдайда – тығыз екпелер;

Сеппелер мен тікпелерді топыраққа терең отырғызуды жеңіл көтереді:

• Самырсын, Жиде

• Шырша, Туя

• Қайың, Майқарағай

• Қарағай,Емен,Өрік

Орман өсіру аймақтарына қарай ұсынылатын тамыр мойыншасын сіңіру тереңдігі:

• Дала аймағында 3-4см-ге,Орманды аймақта 1-2см-ге

• Дала аймағында 10-15 см-ге, Оорманды дала аймағында 8-9 см-ге

• Орманды дала аймағында 7-10 см-ге

• Орманды аймақта 3-5 см-ге   

Топырақты механикалық өңдеудің тиімділігі, әсіресе ағашы кесіліп кеткен жерлер мен өртеңдерді ішінара өңдегенде, орман өсірудің нақты жағдайларында дұрыс таңдалған себу орнының типіне байланысты және олардың түрлері:

• Микробиіктеу жер,нөльдік өңдеу,микротөмендеу жер.

• Селдіреңдер, Тың жерлер

• Өртеңдер  

• Ағашы кесіліп кеткен жерлер

Дақылдарды себу әдісімен өсірудің сәттілігіне әсер ететін факторлар:

• Тұқымдардың шығу тегі

• Жарық

• Ауаның енуі

• Суландыруы

Отырғызу әдісімен орман екпелерін отырғызу кезінде оң нәтижелер алу үшін мынадай шарттарды сақтау қажет:

• Отырғызу материалы стандартты болуы,отырғызу және тамыр жүйесін көму сапалы жүргізілуі

• Арамшөптердің түрлік құрамы

• Алқап бірлігінде өсірілетін ағаштар саны

• Екпе орманы жер бетінің күйі

Қарағай тұқымдарының көптеп өнуіне оңтайлы топырақ ылғалдылығы:

• 80%

• 90%

• 100%

• 50%

Екпе ормандарын себу тәсілдері:

• Қатарлап

• Сирек

• Жие

• Үзыннан

Себу, топырақты дайындау тәсіліне, орман өсіру аймағына және өсу орны жағдайларына байланысты түрлі тұқымдардың дайындалған дәндерін 1 гектарға себу мөлшерлері:

• Қарағай – 0,4-0,8 кг,  Шырша – 0,6-1,2 кг,  Емен – 35 кг

• Қайын – 0,1, Талшын – 0,1-0,2

• Қарағай – 4 - 8 кг

• Шырша – 6 -7,2 кг