эколоджи

“Экология” түсінігін ұсынған:

• Неміс ғалымы Юстус Либих (1840 ж.).

• грек ғалымы Эратосфен

• 1802 жылы француз ғалымдары Жан-Батист Ламарк

• 1866 жылы неміс ғалымы Эрнст Геккель ұсынды.

Экология – нені зерттейтін ғылым:

• Тірі ағзалардың қоршаған ортамен қарым-қатынасын, олардың тіршілік ету жағдайларын, популяциялар мен экожүйелердің тұрақтылығы мен өзгерістерін зерттейді.

• тірі организмдерді және олардың құрылымын, қызметін, даму заңдылықтарын, таралуын, өзара және қоршаған ортамен байланысын зерттейтін ғылым.

• электромагниттік толқындардың таралуы мен қолданылуын зерттейтін ғылым мен технология саласы.

• Жердің табиғатын, халқын, олардың шаруашылық әрекеттерін және кеңістіктік ұйымдасуын зерттейтін ғылым.

Биосфера және экожүйедегі процестерді, қоршаған орта жағдайын ұзақ уақыт бақылау жүйесінің атауы:

• Экожүйе

• Биотоп

• Ксенобиотиктер

• Экологиялық мониторинг деп аталады.

Адам ағзасынан шығарылмайтын зиянды заттар:

• Фреондар

• Ксенобиотиктер

• Атмосфералық инверсия

• Сәулелену

Атмосфераның жоғары қабаттарындағы озон қабатының қызметі:

• Жерді ультракүлгін сәулелердің зиянды әсерінен қорғайды, тірі ағзаларды радиациядан сақтайды.

• Химиялық заттар экожүйені ластап, биоаккумуляцияға, биологиялық тепе-теңдіктің бұзылуына әкеледі.

• Жасыл аймақтар құру, аумақты тиімді желдету, шудан қорғаныс элементтерін енгізу.

Популяция санының өсу түрлері

• Экспоненциалды өсу: Ресурстар шектеусіз болғанда популяция тез көбейеді.

• Сәулеленудің биологиялық әсерінің дозасы – дозалық эквивалент.

• Логистикалық өсу: Ресурстардың шектеулі болуына байланысты өсу біртіндеп тұрақтанады.

• Нейтрализм

Озон қабатын бұзатын заттар:

• Фреондар

• хлорфторкөмірсутектер (ХФК)

• Алкен

• бром қосылыстары.

Қауымдастық алып жатқан табиғи тіршілік кеңістігі:

• Экотоп

• Экожүйе

• Биотоп

• Биология

9. Табиғаттың тірі және өлі компоненттерінің арасындағы тұрақты байланыс және олардың мекендеу ортасы:

• Экожүйе немесе экосистема

• Экология

• Биомониторинг

• Экотоп

Экологтар ауыл шаруашылығында пестицидтерді қолдануға қарсы, өйткені:

• Химиялық заттар экожүйені ластап, биоаккумуляцияға, биологиялық тепе-теңдіктің бұзылуына әкеледі.

  
  

• Жердің шөгуі, жер сілкінісі, экожүйелердің бұзылуы.

• Шығыны көп кетеді