รอบรู้เรื่องกาพย์ฉบัง

บทหนึ่งมี ๑๖ คำ

มีจำนวนวรรค ๔ วรรค วรรคละ ๔ คำ

คำสุดท้ายของวรรคสามเป็นคำส่งสัมผัสในบทถัดไป

มีจำนวน ๓ วรรค วรรคแรก ๖ คำ วรรคสอง ๔ คำ วรรคสาม ๖ คำ

ดอกไม้มากคุณค่า

ขาวสะอาดตา

กลีบกระจายคล้ายดารา

ดอกขาวก้านใบเขียว

ชวนดมชมชื่น

บานเช้าสีเหลือง

สายหยุดกลิ่นอวล

ปั่นป่วนความหอม

พากย์โขน

ถวายพระพร

บรรยายฉาก

อธิบายความ

ดอกไม้ของไทยงดงาม มีหลากหลายนาม ให้ชนชื่นชมดมดู

ดอกกาฬพฤกษ์สีแสด ลมและไอแดดหยอกเย้า เกรงว่าเจ้าจะเฉา

เจ้าดอกกัลปพฤกษ์ สวยสมใจนึก ใกล้ค่ำย่ำดึก ดอกกัลปพฤกษ์งดงาม

กาฬพฤกษ์สดใส งดงามเกินใคร ก้านใบสีดำ ยิ่งทำให้สีเจ้าเด่น

กลอน

ร่าย

ฉันท์

โคลง

รวงยาวกลิ่นหอม

ก้านใบนั้นออกสีขาว

เหมือนรวงข้าวย้อย

กลิ่นหอมร้อนผ่าว

คำสุดท้ายของวรรคแรกสัมผัสกับคำที่สี่ของวรรคสอง

คำสุดท้ายของวรรคแรกสัมผัสกับคำที่สองของวรรคสอง

คำสุดท้ายของวรรคแรกสัมผัสกับคำสุดท้ายของวรรคสาม

คำสุดท้ายของวรรคแรกสัมผัสกับคำสุดท้ายของวรรคสอง

๑ ครูให้เขียนกาพย์ฉบัง        ๒ จึงนั่งพากเพียร

๑ เพราะว่าครูสั่ง     ๒ จะตั้งใจเขียน

๑ มาดูแผนผัง      ๒ แล้วนั่งลงมือขีดเขียน

๑ แหมเขียนยากจัง ๒ ดูผังยังเขียนไม่ได้

คำสุดท้ายของบทเป็นคำส่งสัมผัสที่เรียกว่าสัมผัสระหว่างบท

คำสุดท้ายของทุกวรรคต้องมีรูปวรรณยุกต์เท่านั้น

กาพย์ฉบัง ๑ บท มี ๑บาท และ ๑ บาท มี ๓ วรรค

กาพย์ฉบัง ๑ บท มีสัมผัสบังคับเพียงจุดเดียว (ไม่นับสัมผัสระหว่างบท)