Ортаазиялық хандықтармен қатынас, Қазақстанды Ресейдің қосып алу

Арал теңізі маңындағы қазақтарға шабуылын күшейткен Қоқан хандығының 1808 жылы жаулап алған бекінісі:

• Түркістан

• Ташкент

• Әулиета

• Сайрам

Қоқан хандығының Түркістан қаласын басып алған жылы:

• 1860 ж

• 1864 ж

• 1814 ж

• 1818 ж

Қоқандықтардың Сырдарияның оң жағалауына Ақмешіт бекінісін көшірген жылы:

• 1860 ж

• 1814 ж

• 1818 ж

Қоқандықтар қолына өтіп, Ташкент, Бұхара және Хиуадан Троицк, Атбасарға, Батыс Сібір қалаларына өтетін көпестердің керуендерін бақылп отырған сауда жолы өтетін қала-бекініс:

• Ақмешіт

• Орал

• Гурьев

• Верный

«Ұлы жүзде хандық биліктің әлсіреуі кезінде Ақмешіт пен басқа да бекіністер аймағында көшіп-қонып жүрген қазақтардан жиналатын алым салық түрлерін ауырлатып жіберді. Мәселен, әр отбасы жыл сайын салық ретінде 6 қой, 4 арба сексеуіл, 1000 бау қамыс төлеп тұруға тиіс болды. мұның өзі жергілікті тұрғындардың материалдық жағдайын нашарлата түсті. Бұл мәселені бейбіт жолмен келісім жасасу арқылы шешу әрекеттерінің реті келмеді» Мәтінге сүйеніп Оңтүстік Қазақстандағы халыққа ауыр салық салған хандық:

• Іле сұлтанаты

• Жетішар мемлекеті

• Еділ қалмақтары

• Қоқан хандығы

1821 жылы Шымкент, Әулиеата, Түркістан қалаларының аумағын қамтыған Қоқан хандығына қарсы күреске жетекшілік етіп, күш тең болмауынан жеңілген көтеріліс басшысы:

• Тентек төре атанған Рүстем төре

• «Бүлікшіл сұлтан» атанған Кенесары төре

• Есет Көтібарұлы

• Жоламан Тіленшіұлы

Хиуа хандығының қорлығы мен қысымына шыдамаған қазақтардың бір бөлігі көшті:

• Бетпақдала мен Тобыл өзені бойына

• Қарақұм мен Ырғыз өзені жағына

• Үстірт пен Жайық өзені бойына

• Ертіс өзені мен Алтай тауы бойына

Арал маңы қазақтарының Хиуа, Қоқан, Ресйге қарсы күресін бастаған кішкене шекті руының басшысы:

• Жоламан Тіленшіұлы

• Кенесары Қасымұлы

• Жанқожа Нұрмұхамедұлы

• Исатай Тайманұлы

Сыр бойының қазақтары арасында ақылды әрі әділетті би ретінде танылып, дінге берілген иманды кісі ретінде танылған тұлға:

• Махамбет Өтемісұлы

• Сырым Датұлы

• Қайыпқали Есімұлы

• Жанқожа Нұрмұхамедұлы

«Барлық үш жүзге ортақ батыр әрі би, қазақтардың бостандығы жолындағы атақты күрескер Жанқожа батыр орыстарды да, хиуалықтарды да, қоқандықтарды да мойындамады» деп жазған ғалым әрі қоғам қайраткері:

• Тұрар Рысқұлов

• Мұхамеджан Тынышбаев

• Мұхамеджан Сералин

• Ахмет Байтұрсынұлы