Оқу сауаттылығы семинар

  1 мәтін

Нұсқаулық: Мәтінді мұқият оқып, берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

  Жомарт

Өте бай және жомарт бір кісі құрма бағының жанынан өтіп бара жатқан еді. Бір жалшы адам бақшада жұмыс істеп жатқанда, оған үш мезгілдік тамақ алып келеді. Сол сәтте бір күшік жалшының қасына жүгіріп барады. Тамағының бір бөлігін оған бергенінде, күшік бірден жеп қояды. Екіншісін де, кейінірек үшінші бөлігін де береді. Бұны байқап тұрған жомарт кісі жалшының қасына жақындап сұрайды:

Әй досым, не үшін өзің аш бола тұрып, үш мезгіл тамағыңның барлығын күшікке бердің?

Мырзам, бұл күшік алыс жерден келген. Өте аш және несібесін іздеп жүр.

Жарайды, ал өзің не жейсің?

Аш жүріп, ... сақтаймын.

1. 1. Мәтіндегі жалшыға тән емес қасиетті табыңыз.

 

• төзімділік 

• қанағатшылдық     

• қомағайлық

• мейірімділік

1. 2. нүктенің орнына тиісті сөзді қойыңыз.

2. Аш жүріп, ... сақтаймын

• емдәм          

• сабыр             

• достықты

• сыр

3. 3.Мәтіннен қандай қорытынды шығаруға болмайды?

• Жан- жануарларға мейірімді болу керек.       

• Адам өзі үшін ғана өмір сүрмеу керек.   

• Әрбір адам кез- келген сәтте қамқор бола алу керек.

• Адам ең алдымен өзін ойлау керек.

4.Жалшы қайда жұмыс істеді?

• Алма бағында

• Құрма бағынды

• Бақшада

• Қырманда

                                           2   мәтін

Нұсқаулық: Мәтінді мұқият оқып, берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

                                         Аққу.

Құстардың ең әдемісі, көлдің сәні- аққу. Оның түсі аппақ, мойыны ұзын, салмағы 7- 13 килограмға дейін жетеді. Ел аузындағы аңызға айналған талғампаз,тәкаппар сұлу құс. Халық оны «құс падишасы» дейді. Қазақ халқы аққуды қасиетті құс деп, оған тимей, қайта оның маңында, көбірек жүруді ұнатады. Аққудың сұңқылдап ұшқаны, айдын көлде кербездене жүзгені, кіршіксіз денесімен маң- маң басқан сазды қимылы- бәрі сұлу көрінеді. Олар наурыздың басы мен сәуірдің аяғында оралып, қазан айында ұшып кетеді. Қазақстанда дыбыс шығару ерекшелігіне байланысты сұңқылдақ, сыбырлақ деген екі түрі кездеседі. Тұмсығының жиегінде үлкенді- кішілі тісшелері болғандықтан, тұмсығы жалпақ әрі сүзгі қызметін атқарады. Негізінен су өсімдігінің жапырағымен, тамырымен, кейде ұсақ жәндіктермен де қоректенеді.Аққу ұясын жұптасып, қамысы нулы, суы таза, тұщы көл жағасына салады. 3-7 жұмыртқаны 35-40 күнде басып шығарады. Балапандары ширақ келеді.

 

5.Төменде берілгендердің қайсысы аққудың қорегіне жатпайды?

• Ұсақ жәндіктер

• Ұсақ балықтар

• Су өсімдігінің тамыры

• Су өсімдігінің жапырағы

6.Мәтінде айтылмаған мәліметті көрсетіңіз.

• Аққудың жылдам құс екені

• Аққудың қорегі

• Қазақстанда екі түрінің кездесетіндігі

• Аққудың салмағы

7.Тұмсығының жиегінде үлкенді- кішілі тісшелері болғандықтан, тұмсығы жалпақ әрі сүзгі қызметін атқарады» сөйлемнен сын есімді табыңыз.

• Тұмсығының

• Жиегінде

• Жалпақ

• Тісшелері

8.Қазақстанда дыбыс шығару ерекшелігіне байланысты қандай түрі кездеседі?

• Ақ,қара

• Қаңқылдақ,биязы

• Талғампаз,тәкаппар

• Сұңқылдақ, сыбырлақ

9.    «Олар наурыздың басы мен сәуірдің аяғында оралып, қазан айында ұшып кетеді» сөйлемінен  етістікті  табыңыз

• Олар

• Ұшып кетеді

• Наурыздың

• Айында

 

10.   «Аппақ» сөзінің құрылымы қалай жасалаған?

• Түбір сөзге жұрнақ жалғану арқылы

• Сөздің бірігуі арқылы

• Күшейткіш буын арқылы

• Сөздің қайталануы арқылы