Қазақ тілі

1) Буын үндестігі дегеніміз не?

• Сөз ішінде дауысты дыбыстардың бірөңкей жуан және бірөңкей жіңішке болып үйлесіп келуі заңдылығы

• Сөз бен сөз арасында немесе түбір мен қосымша арасында дауысты дыбыстардың үндеспей келуі

• Бірыңғай ашық немесе бірыңғай қысаң дауысты дыбыстардың үйдеспей келуі

• Бірыңғай еріндік немесе бірыңғай езулік дауысты дыбыстардың үндеспей келуі

2)Буын үндестігіне бағынып тұрған сөзді жазыңыз.

• Алма+лар,әже+лер,мұғалім+дер

• Қарт+тар,себепті+лік,көркемпаз+дық

• Шешен+дік,көреген+дік,оймақ ауыз

• Көрсе қызар,бейтаныс,бейберекет

3) Буын үндестігіне бағынбай тұрған сөз(-дер) қатарын табыңыз.

• өнерлі,өршіл,шаршаған

• арбакеш,даукес,кіріптар

• ұстамдылық,мейрімділік,әдемілік

• көрегендік,ерік,жүгері

4) Буын үндестігіне бағынбай жасалатын күрделі сөздер.

• Азық-түлік,қыз-қалаш,бесік жыры

• Есекқырған,Ақтөбе,Алматы

• Аумалы-төкпелі,аға-іні,ақсүйек

• Қара қыз,жақын жер,әжептәуір

5) Бүгінгі кеште айтыскер ақындар,танымал қаламгерлер,аты шыққан өнерпаздар бас қосты.

Буын үндестігіне бағынбайтын сөздер қатары

• Кеште,бүгін,айтыскер

• Айтыскер,қаламгер,өнерпаз

• Бас қосты,аты шыққан, танымал

• Танымал,айтыскер, қаламгер

6) Буын үндестігіне бағынған бірыңғай жуан дауысты дыбыс қатысқан сөз(-дер)

• Жіңішке,айлакер,қаламгер

• Қуаттағыш,шоғырлы,ысырапшыл

• Қуатты,ұрлықшы,ілгіштер

• Қарақшы,өріктер,өрік-мүйіздер

7) Буын үндестігі қай жағдайда сақталмайды.

• Кірме сөздерде

• Төл сөздерде

• Байырғы сөздерде

• Бір буынды сөздерде

8) Буын үндестігіне бағынып тұрған бірыңғай жіңішке дауысты дыбысты сөз(-дер)

• Алжапқыш,ұштағыш,құрылыс

• Іскер,емін-еркін,өзекті

• Иілгіш,инелік,оқыс

• Ойла,аспазшы,ақылды

9) Ерін үндестігіне дегеніміз не?

• Бастапқы еріндік дауыстылардың ыңғайына қарай соңғы буындары да еріндік болып үйлесіп келуі.

• Бастапқы еріндікеріндік дауыстылардың ыңғайына қарай соңғы буындарды жіңішкертуі.

• Бастапқы еріндік дауыстылардың ыңғайына қарай соңғы буындарды жуандатуы.

• Бастапқы еріндік дауыстылардың ыңғайына қарай соңғы буындары бейімделмей,бейүндес болуы.

10) Алғашқы буындағы о немесе ұ дыбыстары келесі буындағы ы дыбысын ұ дыбысына айналдырады.

Мысал келтіріңіз.

• Орұн,ойұн,ұршұқ.

• Орақ,үрүм,үскүрүк.

• Ұрлұқ,ұсұнұс,сұрақ.

• Орұндық,құрұлұс,ұстамды.