STS 2 Bahasa Jawa Kls 4

Dumadine Rawa Pening

Nalika warga desa lagi padha pista mangan enak lawuh iwak ula asil buronane, ana bocah bajang keluwen mara nyedhaki. Kanthi rasa kepengin banget, bocah bajang iku nyedhaki sawijining wong lanang kang lagi mangan ana ing kono.

“Nyuwun Pak, kula luwe…..” tembunge.

“Eh kana! kana! semingkir sing adoh! Awakmu reget, ora ngenak-enaki wong pista! Kana sumingkir sing adoh, aja ana kene!”

Bocah bajang iku lunga, ganti nyedhaki wong liyane.

Nyuwun Pak, kula luwe,” bali tembunge.

Kaya wong mau, bocah bajang iku ora diwenehi sega, malah disurung-surung dikon lunga. Kanthi ati lara lan nelangsa, bocah bajang iku lunga ninggalake papan kono. Tekan ing sawijining omah, dheweke ngambu masakan kang sedhep banget sing gawe wetenge sangsaya krasa luwe. Dheweke nembung mangan marang sing duwe omah, nanging ora diwenehi.

Mangkono, saben uwong kang dijaluki pangan ora ana sing menehi. Bocah bajang iku malah diusir, dikongkon lunga sing adoh. Kanthi tumungkul, bocah bajang iku mlaku nglungani wong-wong iku. Ora krasa, lakune tumeka ing sawijining omah gubug. Bocah bajang iku mandheg, lungguhan ing cedhak kono.

“Ngger, ngapa kok lungguhan ana kono? Kene lho, mlebu omah kene” aloke swara saka njero gubug.

Bocah bajang kaget, noleh ngiwa lan nengen.

“Kene lho Ngger, mlebua omah kene. Iki ana sega sethithik, ayo dipangan bareng!”, pangajake nini nini tuwa sing duwe gubug.

“Mbah, kula matur nuwun diparingi maem. Mangke nek wonten banjir panjenengan numpak lesung niki nggih, Mbah? Pun kula nyuwun pamit.”

Karo kandha kaya mengkono bocah bajang iku lunga ninggalake nini tuwa iku. Bener kandhane bocah bajang. Ora let suwe dumadakane desa iki keleban banjir. Banyune banjir bening banget. Wong sadesa kabeh padha klelep ora ana sing slamet, kejaba nini tuwa kang numpak lesung. Desa iku keleban banjir dadi rawa. Rawane bening banget.

“Bening, bening bening,” kandhane nini nini tuwa karo numpak lesung. Wusanane rawa iku dijenengake rawa pening, nganti saiki.

Cerita ing dhuwur iku kalebu cerita rakyat kang awujud . . . .

• legenda

• fabel

• mitos

• sage

Miturut cerita rakyat ing dhuwur, warga padha pista mangan enak lawuh iwak . . . .

• sapi

• kebo

• ula

• menjangan

Nalika padha pista, ana bocah bajang keluwen nyedhaki. Tembung keluwen tegese padha karo . . . .

• kakehan

• weruh

• sambat

• ngelih

Sadurunge pamit, bocah bajang meling nini-nini menawa ana apa-apa supaya numpak . . . .

• lesung

• kapal

• prau

• gethek

Jeneng Rawa Pening dumadine saka tembung . . . .

• pening

• wening

• bening

• hening