ΠΡΩΤΟΛΥΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

1. Στο διπλανό σχήμα εμφανίζεται η περιοχή pH

   των χρωματικών αλλαγών για τέσσερις πρωτολυτικούς δείκτες Α, Β, Γ και Δ.

2. Ποιος από τους δείκτες αυτούς θα είναι πλέον κατάλληλος

   για την ογκομέτρηση διαλύματος CH3COOH 0,1 Μ με

   πρότυπο διάλυμα ΚΟΗ 0,1 Μ;

• Ο δείκτης Α

• Ο δείκτης Β

• Ο δείκτης Γ

• Ο δείκτης Δ

Οι πρωτολυτικοί δείκτες είναι συνήθως:

• τα ασθενή οξέα και οι ασθενείς βάσεις

• όλα τα ασθενή οργανικά οξέα

• ασθενή οργανικά οξέα ή ασθενείς οργανικές βάσεις

• οι έγχρωμες οργανικές ενώσεις

Ο δείκτης ΗΔ είναι ένα ασθενές οξύ. Κατά κανόνα το

χρώμα της όξινης μορφής ΗΔ του δείκτη επικρατεί όταν:

[ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ]

• pH > pKa(HΔ)

• pH = pKa(HΔ)

• pH < pKa(HΔ)

  – 1

• pH > pKa(HΔ) + 1

Διαθέτουμε τους παρακάτω 4 δείκτες:

Μπλε της θυμόλης: (κόκκινο) 1,2 - 2,8 (κίτρινο)

Ερυθρό του μεθυλίου: (κόκκινο) 4,2 - 6,2 (κίτρινο)

Μπλε της βρωμοθυμόλης: (κίτρινο) 6,0 - 7,6 (μπλε)

Φαινολοφθαλεΐνη: (άχρωμο) 8,2 - 10,0 (ροζ)

Ένα διάλυμα έδωσε τα παρακάτω χρώματα: κίτρινο στους

δύο πρώτους δείκτες, μπλε στον 3ο δείκτη και άχρωμο στον

4ο δείκτη. Τι ισχύει για το pH του διαλύματος;

• 2,8 - 4,2

• 6,3 - 7,6

• 7,6 - 8,2

• > 8,2

Πρωτολυτικός δείκτης έχει κίτρινο χρώμα σε διάλυμα

με pH = 4 και μπλε χρώμα σε διάλυμα με pH = 10. Ποιο το

χρώμα του δείκτη σε διάλυμα με pH = 8;

• Μπλε

• Κίτρινο

• Ενδιάμεσο (πράσινο)

• Δεν μπορεί να γίνει πρόβλεψη

Σε υδατικό διάλυμα που περιέχει τον πρωτολυτικό δεί-

κτη ΗΔ(aq) έχει αποκατασταθεί η χημική ισορροπία:

HΔ(aq) + H₂O(ℓ) ⇌ H₃O+(aq) + Δ−(aq), ΔH > 0

κίτρινο ιώδες

Το χρώμα του διαλύματος είναι ιώδες. Ποια από τις μεταβολές που ακολουθούν μπορεί να μεταβάλλει το χρώμα του

διαλύματος από ιώδες σε κίτρινο;

• Διάλυση ποσότητας NaOH(s)

• Διάλυση ποσότητας HCl(g)

• Προσθήκη επιπλέον Η₂Ο

• Αύξηση της θερμοκρασίας

Δείκτης ΗΔ έχει pKa(HΔ) = 10. Τι από τα παρακάτω ισχύει σε διάλυμα με pH = 7

• [Δ-] < [ΗΔ]

• [Δ-] = [ΗΔ]

• [Δ-] > [ΗΔ]

• [Δ-] = [ΗΔ] = [Η3Ο+]

Δείκτης (ΗΔ, ασθενές οξύ) παρουσιάζει κίτρινο χρώμα σε διάλυμα ΗCl 0,1 Μ και κόκκινο χρώμα σε διάλυμα ΗCN 0,1 Μ. Επομένως, η ισορροπία,          ΗCN + Δ− ⇌ ΗΔ + CN−

• είναι μετατοπισμένη προς τα αριστερά και το πιο ισχυρό οξύ είναι το ΗΔ

• είναι μετατοπισμένη προς τα δεξιά και το πιο ισχυρό οξύ είναι το ΗCN

• είναι μετατοπισμένη προς τα αριστερά και το πιο ισχυρό οξύ είναι το ΗCN

• είναι μετατοπισμένη προς τα δεξιά και το πιο ισχυρό οξύ είναι το ΗΔ