§11. ОСМАН ИМПЕРИЯСЫНДА СҰЛТАНДЫҚ БИЛІКТІҢ ҚҰЛАТЫЛУЫ. ТҮРКИЯДА З

1. Осман империясындағы сұлтан үкіметінің Антанта державаларының

алдында тізе бүгуге мәжбүр болған жылы:

• 1919 жыл жаз

• 1918 жыл күз

• 1916 жыл

• 1914 жыл күз

2. Жас түріктердің соғыстан кейін шетелге қашуы кезінде елді бөлшектеу

мүмкіндігі сақталған сұлтан билігінің қол астында тек қазіргі Түркияның

жері ғана қалған келісім:

• Лозанна

• Версаль

• Мудрос

• Севр

3. 1918-1923 жылдардағы Анадолыдағы түрік халқының азаттық күресін

басқарған генерал: /сол уақыттағы 7-түрік әскерінің қолбасшысы, 1918 ж/

• Мұстафа Кемал Ататүрік

• Джемал Баяр

• Аднан Мендерес

• Тұрғыт Озал

4. Анкарада жаңа парламент – Түркияның Ұлы Ұлттық

жиналысы (ТҰҰЖ) шақырылып, ол өзін елдегі бірден-бір

біртұтас заңды өкімет екендігін жариялаған жыл:

• 1918 жыл

• 1920 жыл

• 1923жыл

• 1919 жыл

5. Түрік мәжілісінің сұлтандық биліктің жойылғандығы туралы жарлық

шығарған жылы:

• 1920 жыл

• 1923 жыл

• 1918 жыл

• 1922 жыл

6. Түркияда жаңа саяси партия – Халықтық-республикалық партия (ХРП)

құрылған жыл:

• 1920 жыл

• 1923 жыл

• 1918 жыл

• 1922 жыл

7. Түркия республика деп жарияланып, республика билігі кең құзыретке ие

президентке берілген уақыт:

• 1923 жыл 29 қазан

• 1918 жыл 11 қараша

• 1922 жыл 28 маусым

• 1925 жыл 29 қазан

8. Түркияның зайырлы республика жолына түсуіне себеп болған

Кемалшылардың билігінің нығаюына себеп болған шешім:

• 1918 жылғы соғыста жеңуі

• 1912 жылғы Лозанна келісімі

• 1914 жылы астананың Стамбулдан Анкараға көшуі

• 1924 жылы халифатты жою туралы шешім

9. Түркияның тәуелсіз мемлекет екендігін халықаралық деңгейде

мойындатуға қол жеткізген 1922 жыл қарашасы мен 1923 шілдесіндегі

конференция:

• Лозанна конференциясы

• Нейи конференциясы

• Париж конференциясы

• Вашингтон конференциясы

10. Мәтіндік сұрақ.

«Тәуелсіздік үшін күрестің соңына қарай Түркия экономикалық

жағынан нашар дамыған елдердің қатарында болды. Оның экономикасы

аграрлық, жартылай отарлық сипатта болды. Кемалшылдар елдің

экономикалық тәуелсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған бірқатар

шаралар жүргізді. Оған капитуляция тәртібінің жойылуы да қолайлы

жағдай туғызды. Үкімет шетелдіктерден оларға тиесілі болып келген

барлық дерлік өнеркәсіп мекемелері мен теміржолдарды сатып алды,

шетелдік темекі монополиясы «Режиді» мемлекеттік меншікке өткізді,

Орталық Банк құрды. Түркияда жаңа принцип енгізілді. Бұл принципегі

экономикалық саясаттың көздегені мемлекеттік қаржыны өнеркәсіпке,

теміржол транспортына, ал кейінірек шаруашылықтың басқа салаларына

бағыттау болаын. Осымен бірге жекеменшік бастамаларды да жан-жақты

қолдап отырды».

Түркияда ХРП-ның құрастырған алты негізгі принциптерінің бірі

болған экономикалық саясаттың басты мазмұны:

• Авторитаризм

• Тоталитаризм

• Фашизм

• Этатизм