География МОДО 2

Қоңыржай белдеу
 

Қоңыржай белдеудің басты ерекшелігі маусымның болуы: екі негізгі, қыс, жаз және екі аралық – көктем мен күз. Ең суық айдың температурасы әдетте 0°C-ден төмен, ал ең жылы айдың +15 °C-тан жоғары. Қыста қоңыржай белдеуде тұрақты қар жамылғысы болу керек. Қоңырай белдеудің көпшілігінде жауын-шашын мөлшері 500-800 мм. Қоңыржай климат қыс пен жаздың қасиеттері бойынша әртүрлі. Қоңыржай климат теңіздік, қоңыржай континетті, шұғыл континетті, муссондық  типтеріне бөлінеді.

Қоңыржай климаттық белдеудің типтерінің саны.

• 3

• 4

• 6

• 7

• 5

Қоңыржай белдеу
 

Қоңыржай белдеудің басты ерекшелігі маусымның болуы: екі негізгі, қыс, жаз және екі аралық – көктем мен күз. Ең суық айдың температурасы әдетте 0°C-ден төмен, ал ең жылы айдың +15 °C-тан жоғары. Қыста қоңыржай белдеуде тұрақты қар жамылғысы болу керек. Қоңырай белдеудің көпшілігінде жауын-шашын мөлшері 500-800 мм. Қоңыржай климат қыс пен жаздың қасиеттері бойынша әртүрлі. Қоңыржай климат теңіздік, қоңыржай континетті, шұғыл континетті, муссондық  типтеріне бөлінеді.

Қоңыржай белдеудің жауын-шашын мөлшері

• 500-800мл

• 1500-1800мл

• 350-450,мл

• 300-400мл

• 2000-3000мл

Қоңыржай белдеу
 

Қоңыржай белдеудің басты ерекшелігі маусымның болуы: екі негізгі, қыс, жаз және екі аралық – көктем мен күз. Ең суық айдың температурасы әдетте 0°C-ден төмен, ал ең жылы айдың +15 °C-тан жоғары. Қыста қоңыржай белдеуде тұрақты қар жамылғысы болу керек. Қоңырай белдеудің көпшілігінде жауын-шашын мөлшері 500-800 мм. Қоңыржай климат қыс пен жаздың қасиеттері бойынша әртүрлі. Қоңыржай климат теңіздік, қоңыржай континетті, шұғыл континетті, муссондық  типтеріне бөлінед.

.Қоңыржай белдеу паралель аралығы орналасқан

• 10-20

• 5-8

• 20-30

• 40-60

• 60-70  

Қоңыржай белдеу
 

Қоңыржай белдеудің басты ерекшелігі маусымның болуы: екі негізгі, қыс, жаз және екі аралық – көктем мен күз. Ең суық айдың температурасы әдетте 0°C-ден төмен, ал ең жылы айдың +15 °C-тан жоғары. Қыста қоңыржай белдеуде тұрақты қар жамылғысы болу керек. Қоңырай белдеудің көпшілігінде жауын-шашын мөлшері 500-800 мм. Қоңыржай климат қыс пен жаздың қасиеттері бойынша әртүрлі. Қоңыржай климат теңіздік, қоңыржай континетті, шұғыл континетті, муссондық  типтеріне бөлінеді.

Атлант мұхитының ықпалында болатын қоңыржай климаттық белдеу типі

• шұғыл континентті

• континентті

• муссонды

• теңіздік

• полюстік  

Мемлекеттердің әкімшілік-аумақтық  құрылымы

     Мемлкеттердің әкімшілік-аумақтық құрылымы бөлінеді:                                                                                                         Унитарлық (лат. unitas — біртұтас, біріккен) құрылыста саяси билік бір орталыққа бағынады, мемлекет ішінде өз алдына бөлек басқа құрылымға жол берілмейді. Оның территориясы, конституциясы бір болады. Мемлекеттік биліктің жоғары органдар жүйесі, азаматтығы ортақ. Мысалы, Италия, Франция, Қазақстан т.б. осы түрге жатады.

  Федерация (лат. foederatio — одақ, бірлестік) — белгілі бір саяси тәуелсіздігі бар, бірнеше мемлекеттік құрылымдардың бірігіп одақтық жаңа бір мемлекетті құруы. Федерация мен оған кіретін субъектілердің міндеттері арасындағы айырмашылықтар жалпымемлекеттік конституциямен реттеледі. Әр субъектінің өзінің жоғарғы билеу (заң шығарушы, атқарушы, сот органдары болады). Мұндай мемлекеттерге АҚШ, Албания, Малайзия, т.б. жатады.

Мемлекет ішінде өз алдына бөлек басқа құрылымға жол берілмейді

• федеративтік

• метрополия

• конфессия

• унитарлы

• депуляция

Мемлекеттердің әкімшілік-аумақтық  құрылымы

     Мемлкеттердің әкімшілік-аумақтық құрылымы бөлінеді:                                                                                                         Унитарлық (лат. unitas — біртұтас, біріккен) құрылыста саяси билік бір орталыққа бағынады, мемлекет ішінде өз алдына бөлек басқа құрылымға жол берілмейді. Оның территориясы, конституциясы бір болады. Мемлекеттік биліктің жоғары органдар жүйесі, азаматтығы ортақ. Мысалы, Италия, Франция, Қазақстан т.б. осы түрге жатады.

  Федерация (лат. foederatio — одақ, бірлестік) — белгілі бір саяси тәуелсіздігі бар, бірнеше мемлекеттік құрылымдардың бірігіп одақтық жаңа бір мемлекетті құруы. Федерация мен оған кіретін субъектілердің міндеттері арасындағы айырмашылықтар жалпымемлекеттік конституциямен реттеледі. Әр субъектінің өзінің жоғарғы билеу (заң шығарушы, атқарушы, сот органдары болады). Мұндай мемлекеттерге АҚШ, Албания, Малайзия, т.б. жатады.

Әр субъектінің өзінің жоғарғы билеу заң шығарушы, атқарушы органдары бар

• унитарлы

• метрополия

• депуляция

• федеративтік

• конфессия

               Шөл зонасы
            Шөл зонасы Қазақстанның жазық өңiрiнiң көп бөлiгiн қамтиды. Шөл зонасы Каспий теңізі жағалауынан Тарбағатай тауының етегіне дейін созылады. Шөл зонасының жалпы көлемі - 120 млн га, республика аумағының 44%-ына жуығын алады. Ол 3 типке ажыратылады: сазды шөл, құмды шөл және тасты шөл. Жазы ұзақ, ыстық, қысы салқын, ауасы тым құрғақ келедi. Жазғы температурасы шілдеде +25⁰+28⁰C, құмның беткі температурасы 70⁰C -қа дейін жетеді. Аяз -40°С-қа дейін жетеді. Қар жамылғысы тұрақсыз. Шөл зонасында  орташа жылдық жауын-шашын мөлшері - 100-150 мм, ылғалдану коэффициенті – 0,12-0,15. Шөл зонасының солтүстігінде шөлдің қоңыр, ал оңтүстігінде шөлдің қоңыр сұр топырақтары басы

Шөл зонасының жалпы көлемі

• 140 млн га

• 115 млн га

• 130 млн га

• 120 млн га

• 110 млн га

Шөл зонасы
            Шөл зонасы Қазақстанның жазық өңiрiнiң көп бөлiгiн қамтиды. Шөл зонасы Каспий теңізі жағалауынан Тарбағатай тауының етегіне дейін созылады. Шөл зонасының жалпы көлемі - 120 млн га, республика аумағының 44%-ына жуығын алады. Ол 3 типке ажыратылады: сазды шөл, құмды шөл және тасты шөл. Жазы ұзақ, ыстық, қысы салқын, ауасы тым құрғақ келедi. Жазғы температурасы шілдеде +25⁰+28⁰C, құмның беткі температурасы 70⁰C -қа дейін жетеді. Аяз -40°С-қа дейін жетеді. Қар жамылғысы тұрақсыз. Шөл зонасында  орташа жылдық жауын-шашын мөлшері - 100-150 мм, ылғалдану коэффициенті – 0,12-0,15. Шөл зонасының солтүстігінде шөлдің қоңыр, ал оңтүстігінде шөлдің қоңыр сұр топырақтары басы

Сазды шөл

• Нарын

• Мойынқұм

• Қызылқұм

• Бетпақдала

• Тауқұм

Шөл зонасы
            Шөл зонасы Қазақстанның жазық өңiрiнiң көп бөлiгiн қамтиды. Шөл зонасы Каспий теңізі жағалауынан Тарбағатай тауының етегіне дейін созылады. Шөл зонасының жалпы көлемі - 120 млн га, республика аумағының 44%-ына жуығын алады. Ол 3 типке ажыратылады: сазды шөл, құмды шөл және тасты шөл. Жазы ұзақ, ыстық, қысы салқын, ауасы тым құрғақ келедi. Жазғы температурасы шілдеде +25⁰+28⁰C, құмның беткі температурасы 70⁰C -қа дейін жетеді. Аяз -40°С-қа дейін жетеді. Қар жамылғысы тұрақсыз. Шөл зонасында  орташа жылдық жауын-шашын мөлшері - 100-150 мм, ылғалдану коэффициенті – 0,12-0,15. Шөл зонасының солтүстігінде шөлдің қоңыр, ал оңтүстігінде шөлдің қоңыр сұр топырақтары басы

• қайың, көктерек

• бұйырғын, жыңғыл

• боз, бетеге

• жусан, долана

• шайшөп, изен

Шөл зонасы
            Шөл зонасы Қазақстанның жазық өңiрiнiң көп бөлiгiн қамтиды. Шөл зонасы Каспий теңізі жағалауынан Тарбағатай тауының етегіне дейін созылады. Шөл зонасының жалпы көлемі - 120 млн га, республика аумағының 44%-ына жуығын алады. Ол 3 типке ажыратылады: сазды шөл, құмды шөл және тасты шөл. Жазы ұзақ, ыстық, қысы салқын, ауасы тым құрғақ келедi. Жазғы температурасы шілдеде +25⁰+28⁰C, құмның беткі температурасы 70⁰C -қа дейін жетеді. Аяз -40°С-қа дейін жетеді. Қар жамылғысы тұрақсыз. Шөл зонасында  орташа жылдық жауын-шашын мөлшері - 100-150 мм, ылғалдану коэффициенті – 0,12-0,15. Шөл зонасының солтүстігінде шөлдің қоңыр, ал оңтүстігінде шөлдің қоңыр сұр топырақтары басы

Картада 6, 8 сандарымен берілген шөл зонасының өзендері

Шу, Қаратал

• Іле, Жайық

• Сырдария, Есіл

• Ертіс, Торғай

• Арыс, Тоқырауын

• Шу; Каратал