ҚОСӨЗЕН ӨРКЕНИЕТТЕРІ

Кавказ тауларынаның оңтүстігінен бастау алып, Парсы шығанағына құятын өзендер:

• Үнді, Ганг

• Янцзы, Хуанхэ

• Евфрат, Тигр

• Рейн, Эльба

Азияның оңтүстік-батысындағы Қосөзен (Месопотамия):

• Үнді мен Ганг өзендерінің аралығы

• Евфрат пен Тигр өзендерінің аралығы

• Галис пен Иордан өзендерінің аралығы

• Хуанхэ мен Янцзы өзендерінің аралығы

Қосөзенде қала-мемлекеттердің пайда болған уақыты

• Б.з.б. IV м.ж

• Б.з.б. III м.ж

• Б.з.б. V м.ж

• Б.з.б. VI м.ж

Қосөзенде пайда болған шумерлік қалалар, кейіннен қала-мемлекеттер қатары:

• Ур

• Урук

• Киш

• Лагаш

• Ниппур

Б.з.б. ІІІ м.ж. ортасында шумерлік қала-мемлекеттердің ішінде алғаш ерекшеленген:

• Киш

• Лагаш

• Ниппур

• Ашшур

Құрылыс жұмыстарын кең түрде жүргізіп, Лагаш қаласын күшейте түскен билеуші:

• Урнанше

• Эанату

• Лугал-Заггиси

• Шульги

Ур, Урук қалаларын өзіне қосып, Умма қаласын талқандаған билеуші:

• Шаруккин

• Шульги

• Эанату

• Урнанше

Лагаш қаласын қуатты мемлекетке айналдырып, Қосөзеннің оңтүстік бөлігін толық бағындырған:

• Урнанше

• Эанату

• Лугал-Заггиси

• Шульги

Лагашпен соғыспауға, оған алым-салық төлеп отыруға ант берген қала тұрғындары:

• Умма

• Киш

• Тир

• Сидон

Киш қаласының және Эламның билеушілерін жеңген Лагаш билеушісі:

• Лугал-Заггиси

• Урнанше

• Нарамсин

• Эанату