Saknong 1378-1620

1378. At sa batang kaisipan ang lahat na'y pawang buhay, sa masama'y pagbawalan ang akala'y di mo mahal. 1379. Sadyang ganyan tayong tao habang bata'y walang tuto, labang-laban sa pagtungo laging taas yaong ulo. 1380. Lahat ito'y pumapanaw pagsapit sa katandaan, pagsisisi ay nariyan sa nagawang kamusmusan. 1381. Sa tao ay sino kaya ang di muna naging bata? Pagka't ito ang tadhana walang dapat ikamangha. 1382. Dito natin matitimbang kung tumpak o kamalian ang ginawa ng nagtanan sa pagtanggi ng magulang. 1383. Matapos ang madlang dusa layuan ang kanyang ama, sumapit din sa _____ sa sakuna'y ligtas sila.

• Berbanya

• Don Juan

• Prinsesa

• Donya Maria

• Leonora

1384. Sa atas ng karangalan ng angkan ng mga mahal, minarapat ni _____(1) sa nayon muna tumahan. 1385. Dito muna minarapat ang _____(2) ay ilagak samantala'y igagayak ang marangal na pagtanggap. 1386. "Kaya ba," ani _____(1) sa _____(2)ng kanyang buhay; "kita muna'y maiiwan, huwag sanang mamamanglaw. 1387. "Ako ngayon ay haharap sa ama kong nililiyag, upang kanyang matalastas ang sa atin ay marapat. 1388. "Katungkulan ng palasyo ang pagsalubong sa iyo, ito naman ay dangal ko masasabi ng ama mo.“ 1389. Pakli naman ng _____(2): "Bakit kaya ibig mo pa magulang mo'y maabala gayong ito ay labis na? 1390. "Sa aki'y di kailangan handugan pa ng parangal, mayroon nito o wala man wala tayong kabaguhan.“ 1391. Kay _____(1) namang sagot: "Tunay na nga, aking irog, nguni't bigyan nating lugod ang bayan kong nasa lungkot. 1392. "Alamin mong matagal na hinihintay ako nila sa laong di pagkikita ang nawala ay buhay pa. 1393. "Saka laking kababaan ang hindi ka parangalan, ang Berbanya'y malalagay sa hamak na kalagayan. 1394. "Ano na ang sasabihin ng ama mo kung malining siyang galit na sa atin ang pagsumpa'y sapin-sapin. 1395. "Kaya, giliw, mayag ka na dito'y iwan muna kita, pangako ko at umasa mamaya ri'y kapiling ka."

• Berbanya

• Don Juan

• Prinsesa

• Donya Maria

• Leonora

1396. "Kung gayon ay isang hiling" ang kay _____ng turing, "Ipangako mo sa akin ito'y di mo lilimutin. 1397. "Hinihingi ko sa iyo pagdating mo sa palasyo iwasan sanang totoo sa babae'y makitungo. 1398. "Maging sa ina mong tunay ang malapit ay iwasan, mabigat ito, Don Juan ngunit siyang kailangan. 1399. "Ang hiling ko, pag nilabag asahan mong mawakawak ang dangal ko't yaring palad sa basahan matutulad. 1400. "O, Don Juan, aking kasi, alaala ko'y malaki; karaniwan sa lalaki ang mabihag ng babae.“ 1401. "Iwalay sa alaala ako'y itangi sa iba, sa buhay ko ay sino pa kundi ikaw ay ligaya. 1402. "Limutin ka'y kataksilan magawa ko kaya iyan? O, buhay ng aking buhay, magsabi ng kamatayan.“ 1403. Prinsipe ay humayo na sa palasyo'y marami pa, nang dumating anong sigla't kaharian ay nagsaya!

• Berbanya

• Don Juan

• Prinsesa

• Donya Maria

• Leonora

1406. Lalo itong si _____(2) pitong taong nagdurusa, nang marinig yaong sinta hinimatay na sa saya. 1407. Labas na sa kanyang silid katauha'y nagtatalik, ang pagdating ng pag-ibig paglaya sa madlang sakit. 1408. Lumapit na kay _____(1) at umupong kaagapay, nalimot ang kahihiyan sa harap ng kapulungan. 1409. Ang ginawa iyon niya, hindi kagaspangan aniya pusong uhaw sa pagsinta ang hiya'y nalilimot na. 1410. Si _____(2)'y may matuwid gawin yaon kahit pangit, ano nga't ang kanyang dibdib ibibigay sa di ibig? 1411. Pitong taong nagbabata maligtasan lamang niya ang masaklap na pagsinta ni Don Pedrong palamara. 1412. At ngayong ang hinihintay narito na'y bakit naman iibigin pang tumagal ang kimkim na kahirapan?

• Berbanya

• Don Juan

• Prinsesa

• Donya Maria

• Leonora

1404. Ang lahat na'y nagdumugan sumalubong kay _____, ama't inang nabuhayan yakap na sa bunsong mahal. 1405. Maging ang mga kapatid, na malayo yaong dibdib, pagkakita'y di man nais nagsaya rin at lumapit.

• Berbanya

• Don Juan

• Prinsesa

• Donya Maria

• Leonora

1406. Lalo itong si _____ pitong taong nagdurusa, nang marinig yaong sinta hinimatay na sa saya. 1407. Labas na sa kanyang silid katauha'y nagtatalik, ang pagdating ng pag-ibig paglaya sa madlang sakit. 1408. Lumapit na kay Don Juan at umupong kaagapay, nalimot ang kahihiyan sa harap ng kapulungan. 1409. Ang ginawa iyon niya, hindi kagaspangan aniya pusong uhaw sa pagsinta ang hiya'y nalilimot na. 1410. Si _____'y may matuwid gawin yaon kahit pangit, ano nga't ang kanyang dibdib ibibigay sa di ibig? 1411. Pitong taong nagbabata maligtasan lamang niya ang masaklap na pagsinta ni Don Pedrong palamara. 1412. At ngayong ang hinihintay narito na'y bakit naman iibigin pang tumagal ang kimkim na kahirapan?`

• Berbanya

• Don Juan

• Prinsesa

• Donya Maria

• Leonora

1413. At noon na nagpahayag na ang luha'y nalalaglag "Mahal na _____'y patawad, sa gawa kong hindi dapat. 1414. "Dinggin po ng Kamahalan yaring munti kong hinakdal, kung mali o may katuwiran, hatol ninyo'y igagalang. 1415. "Pagka't naririto na nga ang sa puso ko'y mutya, panata kong di sinira tapos na po alipala. 1416. "Hiningi sa kamahalan pitong taong pagbabanal, pag-iwas po na makasal sa hindi ko minamahal.

• Hari

• Don Juan

• Leonora

• Donya Maria

• Prinsipe

1417. "Ngayon ko ipagtatapat sa inyo po at sa lahat, ang sa puso ko'y may hawak si _____(2), inyong anak. 1418. "Dito ako pakakasal pagka't isang kataksilan hanggang langit isisigaw, ang sumpa ko'y talikuran. 1419. "Si Don Jua't dili iba ang sa akin ay kumuha, sa balo'y pinalamara, ng anak mo pong dalawa. 1420. "Hanggang dito, _____(1)ng mahal yaring akin pong hinakdal, di ko ibig na masalang ang iba pang mga subyang.“ 1421. _____(1) sa kanyang narinig matagal ding di umimik, ang hiwaga'y iniisip, na tutop ang kanyang dibdib. 1422. Sampung mga kamahalan nakarinig sa hinakdal ay pawang nangatigilan sa gayong kababalaghan. 1423. Nangapako ang paningin sa dalawang mga taksil, hindi nila akalain kapwa pala mayroong lihim.

• Hari

• Don Juan

• Leonora

• Donya Maria

• Prinsipe

1424. Kapwa hindi humuhuma halata ang hiya nila, noon lalong nakilala may katwiran si _____(2). 1425. Nagpahayag itong _____(1) matapos na mapaglimi: "_____(2), sa iyong hingi walang tutol yaring budhi. 1426. "Sino man nga sa dalawa ang piliin pakasal ka, ikaw naman ay umasa manugang ding mahal kita. 1427. "Pag-iisang dibdib ninyo gagawin sa linggong ito ganito ang pasiya ko nang matapos na ang gulo. 1428. "Samantalang naghihintay ako sana'y pagtapatan, ang pinutol na hinakdal may malaking kahulugan. 1429. "Isang bagay na dapat kong liwanagin kung totoo, akong _____(1)ng ama ninyo sa masama ay ayoko. 1430. "Anak ko man ay suwail ang marapat ay itakwil, kasamaang pausbungin sa bayan ay pagtataksil.“ 1431. "Tunay nga po, _____(1)ng mahal," kay _____(2)ng katugunan, "ngunit ako'y pairugang pagkaraos na ng kasal.“ 1432. Anupa nga't naayos din ang sa pusong suliranin, kasayahang nangulimlim, nagpatuloy nang maningning. 1433. Sa palasyo'y anong saya lahat doon ay masigla, tiwala ang _____(1)'t Reynang ang ulap ay naparam na. 1434. Hindi nila nababatid na sa nayo'y may ligalig, ito'y apoy na sasapit sa palasyong nagtatalik.

• Hari

• Don Juan

• Leonora

• Donya Maria

• Prinsipe

1435. Natalos ni _____(1) sa tulong ng dunong niya ang _____(2)ng kanyang sinta nakalimot nang talaga. 1436. Ang pangakong babalikan ng araw ding magpaalam inabot nang tatlong araw pangako'y bulang natunaw. 1437. Natalos ding sa palasyo kasayahan ay nagulo nang maayos naman ito may pakakasal na sa Linggo. 1438. Ikakasal ay di ba si Don Jua't si Leonora ang higanti ay handa na gagawin ni _____(1). 1439. Ang taksil ay magbabayad kataksila'y mauutas, pag ang tao'y laging duwag kakaning-itik ang labas. 1440. Araw nga ng pagkakasal dumating nang hinihintay sa _____(2)'y katuwaan sa Prinsesa'y kapanglawan. 1441. Singsing niyang may mahika hiningan ni _____(1) isang sasakyang karosa walang kapantay sa ganda. 1442. Saka isang kasuutan sa emperatris na tunay, dikit ay nakasisilaw sa madlang nasa kasalan. 1443. Lahat ng kanyang hiniling sa sandali dumating pati ibang gagamitin ibinigay na ng singsing. 1444. Si _____(1)'y nagbihis gayak niyang emperatris ganda sa matang tititig Serafin mandin sa langit. 1445. Sa karosa ay lumulan naligid ng utusan Sanghaya'y pagkakamalan buwan sa lupa'y dumalaw. 1446. Karosa't mga kabayo maghahatid sa palasyo kung sa malayo tingnan mo yaong kay Venus de Milo. 1447. Labindal'wang kabataan ang kabayong nakasingkaw tindig, ayos, laki, kulay lahat ay iisang tunay. 1448. Mga kasamang kutsero anim namang bagong-tao, sa hulihan naman nito ay may anim na lakayo. 1449. Ang lakayo na kasama ang tungkulin sa tuwina sa paglakad nitong reyna, kabayo'y ayusin nila. 1450. Kutsero't maging lakayo mga utusan ng palasyo, kagayakan nila'y ito uri't tabas ay pareho. 1451. Pagsungaw sa kaharian nitong makikipagkasal, nakapunang hari't bayan paghanga'y walang kapantay.

• Hari

• Don Juan

• Leonora

• Donya Maria

• Prinsipe