100-150

Заңның жоғарғы заңдық күші:

• Барлық өзге құқықтық актілер заңдардан шығады және оған қарсы келмеуі қажет.

• Заңдар оны қабылдаған органмен өзгертіледі немесе жойылады.

• Заңдар мемлекеттің жоғарғы өкілді және заңшығарушы органдарымен қабылданады.

• Заңдар өзге органдарды бекітуін қажет етпейді.

• Президентпен қол қоюлуы қажет.

Нақты іс бойынша мемлекеттік органның шешімі ұқсас өзге істерге қатысты міндеттілік күшке ие болатын құқық нысаны:

• Соттық немесе әкімшілік прецедент.

• Заңнама немесе юрисдикция

• Құқықтық әдет-ғұрып немесе дәстүр

• Мононорма немесе әлеуметтік норма

• Нормативтік келісім немесе мәміле

Адамгершілік нормаларының белгілері:

• Адам санасында қалыптасатын, қоғамдық пікір күшімен қамтамасыз етілетін нормалар.

• Адамгершілік бағалау арқылы емес, мемлекеттік әрекетті реттейтін норма.

• Нақты ережелері жоқ абстрактілі түрде қалыптаспаған, түсініксіз норма.

• Жазбаша берілетін, жалпыға міндетті, мемлекетпен шығатын нормалар.

• Адам санасында қалыптасатын, құқықбұзушылыққа қолданылатын норма.

Әлеуметтік норманы кім тағайындайды:

• Қоғам.

• Құдай.

• Президент.

• Сот.

• Парламент.

Әлеуметтік нормалар-бұл:

• Адам қатынастарын реттейді.

• Өндірістік қатынастар тәртібін реттейді.

• Негізгі адамгершілік қағидаларды анықтайды.

• Заңды маңызды әрекетті жасау тәртібі мен шартын көрсетеді.

• Құқық қорғау органдарының әрекетімен байланысты.

Жақсылық және зұлымдық, әділеттілік және әділетсіздік тұрғысынан адам әрекетін реттейтін әрекет тәртібі:

• Адамгершілік нормалар.

• Әдет-ғұрып.

• Діни нормалар.

• Дәстүр нормалары.

• Әдет нормалары.

Қоғамдық ұйымдар нормалары:

• Нақты қоғамдық ұйым мүшелеріне таралатын нормалар.

• Мемлекетпен санкцияландырылатын нормалар.

• Қоғамның барлық мүшелерімен орындалуға тиісті нормалар.

• Нормативтік құқықтық актілер мазмұнының қажетті элементі.

• Құқық қорғау органдарымен қорғалады.

Діни нормалар бекітіледі:

• Құран, Библия және өзге діни қайнар көздерде.

• Қоғамдық санада.

• Қоғамдық ұйымдардың нормаларында.

• Конституцияда.

• Заңдарда және заңға бағынышты актілерде.

Мораль нормалары ажыратылады:

• Қоғамдық санада орын алып, ерікті орындалады.

• Міндеттілік сипаты болады.

• Мемлекетпен тағайындалады.

• Мемлекетпен қорғалады.

• Заңдарда және заңға бағынышты актілерде көрініс табады.

Жақсылық және зұлымдық, әділеттілік және әділетсіздік қандай әлеуметтік норманың өлшемі:

• Адамгершілік нормасының

• Қоғамдық бірлестіктер нормасының.

• Діни норманың.

• Құқық нормасының.

• Әдет-ғұрыптық норманың.