§10. КӨНЕ ТҮРКIЛЕРДIҢ ДIНИ НАНЫМ-СЕНIМДЕРI

Ежелгі түркілерде мәңгілік құдірет иесі, бүкіл жаратылыстың бастауы саналған:

• Тәңір

• Ұмай-ана

• Бөрі

• Жусан

• Құлан

Қытай тарихшыларының мәлімдеуінше, тәңірге табыну пайда болды:

• б.з.б. II ғасыр

• б.з.б. I ғасыр

• б.з.б. IV ғасыр

• б.з.б. III ғасыр

• б.з.б. V ғасыр

«Тәңіршілдік – адамзаттың бір Құдайға табынушылық діндерінің бірі» деген пікір қалдырған неміс ғалымы:

• Джон Далтон

• Г. Дерфер

• И. Фальк

• Роберт Майер

• И. Георги

Соғдылардың Орталық Азияның біраз елдерінде таратқан ілімі:

• Ислам

• Манихей

• Зороастризм

• Несториан

• Будда

Түркілердің түсінігі бойынша, әлемді жаратқан және барлық дүниенің тағдырына иелік етуші:

• Ұмай ана

• Көк бөрі

• Көк тәңірі

• Барыс

• Зеңгі баба

Жетісу мен Орталық Азияда будда ілімі тараған мерзім:

• XII–XIII ғасырлар

• X–XI ғасырлар

• VII–VIII ғасырлар

• IX–X ғасырлар

• XI–XII ғасырлар

Түркілердің дәстүрлі наным-сенімі:

• тәңіршілдік

• ислам

• будда

• манихейлік

• христиандық

«Көк тәңірі, Ұмай Ана, қасиетті Жер-Су, міне, осылар бізге жеңіс сыйлады!» – деп жазылған ескерткіш:

• Бумын құрметіне қойылған ескерткіш

• Шығу құрметіне қойылған ескерткіш

• Сұлұқ құрметіне қойылған ескерткіш

• Шегу құрметіне қойылған ескерткіш

• Тоныкөк құрметіне қойылған ескерткіш

Түркілерде отбасы және балалардың қамқоршысы саналды:

• Ахурамазда

• Ұмай ана

• Аматерасу

• Қыдыр ата

• Жер ана