САЯСИ ЭЛИТА

Саяси элита дегеніміз:

• мемлекеттегі жөне қоғамдағы билік функцияларын атқару үшін бір субъекті ұсынатын саяси феномен;

• белгілі бір саяси құндылықтар мен мақсаттарды өнімдеуге бейімделген және шешім қабылдау процесін бақылайтын, қауым- дастықтағы әлеуметтік мүдделерді білдіру үшін дайындалған адам- дар тобы;

• ерекшелігі жоғарыдан төменге бағыттауы болып табылатын билік түрі;

• ) әлеуметтік позициясы шешім қабылдаумен байланысты бас- қарушылық мәртебе

• қауымдастықтың символы және топтың саяси мінез-құлқы- ның үлгісі.

Элитаның өмір сүруін әлдебір адамдардың басқалары- нан «артықшылығымен» (интеллектуалдығымен, өнегелілігімен, психологиясымен) түсіндіретін көзқарас:

• құндылықтық

• құрылымды-функционалдық

• жүйелік

• нормативтік

• психологиялық

Адамдардың ерекше рөлін анықтайтын басқару функ- циясының ерекше маңыздылығын көрсететін «элита» ұғымына

көзқарас:

• салыстырмалы

• құрылымдық-функционалдық

• институционалдық

• нормативтік

• мәдениеттанымдық

Элитаны билікке бағытталған, қоғамның ұйымдасқан азшылығы, саяси белсенділігі ең жоғары адамдар ретінде анықтай- тын теория:

• «элита айналымы» теориясы;

• олигархияның темірдей заңы» теориясы;

• жаңа тап» теориясы;

• аномия теориясы;

• саяси тап» теориясы.

Арыстандар» мен «түлкілер» деп элитаны екі түрге

бөлетін теория:

• «элита айналымы» теориясы;

• билік олигархизация теориясы;

• психологиялық теория;

• биліктің күштейтін тұжырымдамасы;

• структурация теориясы.

Элитаның қай теориясы шеңберінде «үйымдастыру прин- ципі» билік иерархиясының пайда болуына әкеліп соқтырады (бас- қарушы азшылық және басқарушы көпшілік):

• марксистік теория

• олигархияның темірдей заңы» теориясы;

• айналы мен» теориясы;

• символикалық интеракционизм;

• саяси тап» теориясы.

«Саяси тап» теориясының авторы:

• Г. Моска

• В. Парето

• Р. Михельс

• Ж. Боден;

• Г. Лассуэл

Элита» терминін кім ғылымға бірінші болып енгізді?

• Д. Белл;

• В. Парето

• О. Тоффлер;

• Дж. Гэлбрейт

• З. Бжезинский

Элита айналымы» теориясының авторы:

• Дж. Нейсбит;

• В. Парето

• Е. Масуда;

• М. Вебер

• Дж. Вольф.

Олигархияның темірдей заңы» теориясының авторы:

• Г.Моска

• А. Бентли;

• Р. Михельс

• И. Шумпетер

• Б. Барбер.