10 - 9 Дәріс Линукс

Linux операциялық жүйесінде alias дегеніміз не?

• Файлдық жүйені басқару командасы

• Бүркеншік атау (псевдоним) құруға арналған құрал

• Желілік конфигурацияны басқару командасы

• Қолданушы рұқсаттарын өзгерту құралы

Answer explanation

Alias — бұл Linux жүйесінде командаларды қысқа немесе ыңғайлы түрде шақыру үшін қолданылатын бүркеншік атау. Мысалы, alias c="clear" командасы c деп тергенде экранды тазартады. Барлық alias тізімін көру үшін alias командасын, ал alias-ты жою үшін unalias командасын қолдануға болады.

Linux-та барлық қолжетімді shell түрлерін қалай көруге болады?

• cat /etc/passwd

• cat /etc/shells

• echo $SHELL

• getent passwd

Answer explanation

/etc/shells файлы Linux жүйесінде қолжетімді барлық shell-дердің тізімін сақтайды. cat /etc/shells командасы осы тізімді шығарады. echo $SHELL тек қазіргі қолданушының әдепкі shell-ін көрсетеді, ал cat /etc/passwd немесе getent passwd қолданушылардың ақпаратын шығарады, бірақ shell тізімін толық көрсетпейді.

Shell скрипттерінің негізгі ерекшелігі қандай?

• Олар тек графикалық интерфейсте жұмыс істейді

• Олар компиляцияланады

• Олар тек желілік конфигурация үшін қолданылады

• Олар интерпретацияланады

Answer explanation

Shell скрипттері интерпретатор арқылы орындалады және компиляцияланбайды. Бұл олардың тікелей орындалуына мүмкіндік береді, бірақ өнімділігі компиляцияланған бағдарламаларға қарағанда төмен болуы мүмкін. Скрипттер әдетте #!/bin/bash shebang-мен басталады.

#!/bin/bash жолының мақсаты қандай?

• Скрипттің атқарылатын рұқсатын орнатады

• Скрипттің қай интерпретатормен орындалатынын анықтайды

• Скрипттің шығысын файлға сақтайды

• Скрипттің атын анықтайды

Answer explanation

#!/bin/bash (shebang) жолы скрипттің қай интерпретатормен (мысалы, bash) орындалатынын көрсетеді. Бұл жол скрипттің бірінші жолында болуы керек және жүйеге скриптті қалай өңдеу керектігін хабарлайды.

Төмендегі командалардың қайсысы alias құруға мүмкіндік береді?

• unalias c

• alias c="clear"

• echo $SHELL

• chmod +x script.sh

Answer explanation

alias c="clear" командасы c деп тергенде clear командасын орындайтын alias құрады. unalias c alias-ты жояды, echo $SHELL әдепкі shell-ді көрсетеді, ал chmod +x script.sh скриптке атқарылатын рұқсат береді.

Bash скриптінде түсініктеме (comment) қалай жазылады?

• // This is a comment

• # This is a comment

• /* This is a comment */

• <!-- This is a comment -->

Answer explanation

Bash скрипттерінде түсініктемелер # символымен басталады. Бұл символдан кейінгі жолдағы барлық мәтін интерпретатормен елемейді. Басқа опциялар (мысалы, // немесе /* */) басқа бағдарламалау тілдерінде қолданылады.

Linux-тағы графикалық жұмыс үстелдерінің қайсысы тізімде жоқ?

• KDE

• GNOME

• Unity

• Xfce

Answer explanation

KDE, GNOME, Xfce, LXDE, Cinnamon және Mate графикалық жұмыс үстелдері тізілген. Unity тізімде жоқ, бірақ ол Ubuntu-дың кейбір нұсқаларында қолданылған графикалық орта.

Bourne Shell түрлеріне қайсысы жатады?

• C shell (csh)

• Korn shell (ksh)

• TENEX/TOPS C shell (tcsh)

• C shell (csh)

Answer explanation

Bourne Shell түрлеріне Bourne shell (sh), Korn shell (ksh), Bourne Again shell (bash) және POSIX shell (sh) жатады. C shell (csh) және TENEX/TOPS C shell (tcsh) C Shell түріне жатады.

Төмендегі командалардың қайсысы студент қолданушысының shell-ін анықтауға көмектеседі?

• which -a bash

• cat /etc/shells

• echo $0 shell

• getent passwd | grep student

Answer explanation

getent passwd | grep student командасы /etc/passwd файлының ішінен студент қолданушысының жазбасын шығарады, онда оның әдепкі shell-і көрсетіледі. cat /etc/shells барлық shell-дерді көрсетеді, echo $0 қазіргі shell-ді, ал which -a bash bash орналасуын шығарады.

Bash скриптін атқарылатын ету үшін қандай команда қолданылады?

• chmod +x script.sh

• nano script.sh

• cat script.sh

• alias script="script.sh"

Answer explanation

chmod +x script.sh командасы скриптке атқарылатын рұқсат береді, осылайша оны ./script.sh түрінде орындауға болады. nano редактормен файлды өңдейді, cat мазмұнын көрсетеді, ал alias бүркеншік атау құрады.