79061 гаш

Мәтінді оқып, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз:

Сүлеймен патша туралы аңыз

Үндестікке қалай қол жеткізеді?

- Қарапайым өмір сүр, ешкімге зияныңды тигізбе.

Қызғанба. Көреалмаушылықты санаңа жақындатпа.

Күдік тазаласын жаныңды. Жайсыздық әкелмесін.

Өмірді сұлулыққа арна. Шығармашылық мадақ үшін

емес, ғажап үшін екенін түсін. Ет жақыныңа жаның

ашық болсын.Өткеніңді «тез» ұмыт. Тек жақсылықты

есте сақта. Әлемге жаңалық әкел. Тәнің сүйіспеншілік

бесігі болсын. Сезімнің қуатына айнал. Өйткені, махаббат

бәріне рух кіргізеді.

Мәтінге сәйкес тақырып:

• Қарапайым өмір

• Өмірдің сұлулығы

• Үндестікке жету жол

• Сезімнің қуаты

Асты сызылған «тез» сөзді қайсы алмастыра алады?

• әп-сәтте

• еріксіз

• жақында

• шарасыз

Мәтін бойынша, бәріне рух беретін:

• байлық

• құлық

• махаббат

• қызғаныштық

Сүлеймен патшаның кеңестерінің бірі

• қарапайым өмір сүр

• зияныңды тигіз

• қызғаншақ бол

• өткеніңді ұмытпа

Мәтінді оқып, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз:

Жыртық етік

Бір шәкірт ұстазымен егін алқабын аралап келе

жатады. Кенет әлгі екеудің жол шетінде жатқан тозығы жеткен бір аяқ киімге көздері түседі. Шәкірт

ұстазына:

-Шамасы, мынау егінші шаруаның аяқ киімі сияқты.

Тығып қойсақ қайтеді? Сосын бір жерге жасырынып,

қалай абдырап, сасқалақтағанын қызықтайық, - дейді.

Сонда ұстазы:

-Кедейлерді әбігерге салуды қызық көріп, олардың

есебінен көңіл көтергеніміз адамдыққа жатпайды. Өзіңе

бақыт пен шаттық сыйлағың келе ме? Онда оны мазаққа

айналдырмай, керісінше, аяқ киіміне ақша салып қояйық.

Сонан кейін ғана не қызық болатынын тамашалайық,

дейді.

Ұстазының ұсынысы бірден көңіліне қонған шәкірт

айтқанын орындайды. Содан соң екеуі жақын тұрған

ағаштың артынан жасырынып, бақылауды бастайды.

Сәлден соң жүзі әбден тотыққан, жұпыны киімді бір

шаруа келеді. Аяғын аяқ киіміне сұққаны сол еді, ішіндегі

затты сезіп, аяғын дереу қайта суырып алады. Қолын

салып еді, ақша екен. Екінші сыңарынан да сондай ақша

шықты. Ақшаға бір, жан-жағына бір қарап, таң-тамаша

болып тұрып қалды. Көз жетер жерде ешкім

байқалмайды. Ақшаны қалтасына салды да, жерге

тізерлеп отыра кетті.

Жасаураған жүзін аспанға көтеріп дауыстап сөйлей

бастады: «Я, Жаратушым! Сен менің хәлімді өзімнен

артық Білушісің. Әйелімнің ауруекенін, балаларымның аш-

жалаңаш екенінінен хабардарсың. Бәрімізді басқа түскен

нәубеттен құтқардың. Шүкір, шүкір!». Осылайша, ұзақ

уақыт жасын төккен күйі Жаратушысына алғыс айтып,

шүкірлігін білдіреді.

Манадан бері одан көз жазбай қарап отырған шәкірт

қос жанары жасқа толып, қатты әсерге бөленеді.

Шәкіртінің бойындағы өзгерісті байқап отырған ұстазы:

- Қазір бұрынғы хәліңнен бақыттырақ екеніңді сезіп

отырған сияқтысың. Алғашқы ойыңды іске асырғанда

қандай күйде болар едің?! - дейді.

Шәкірті:

- Иә, ұстаз! Өмір бойы ұмытпастай дәріс алдым. Сізге алғысым шексіз! «Берген кездегі қуаныш алған кездегі

қуаныштан көп артық болады» деген сөздің мағынасын

енді түсіндім, - деп жауап қатты.

Мәтінде … туралы айтылады.

• адамдық

• сараңдық

• қулық

• білімділік

Мәтін мазмұнына қай мақал сәйкес?

• Кісіні кейде таршылық сынайды, кейде баршылықсынайды

• Темір сырын өтта танытады, адам сырын жоқта танытады.

• Адамгершілік болмай, әділдік болмас

• Адамның ұяты бетінде, адамгершілігі ниетінде.

Шәкірт ұстазыңан … алды.

• мақтау

• әзіл

• дәріс

• алғыс

Асты сызылған «жанары» сөзінің синонимі қайсы?

• құлағы

• аяғы

• көзі

• қолы

Ұстаз бен шәкірттің егіншіге жасағаны:

• әбігерге салды

• өмек көрсетт

• аяқ киімін тығып қойды

• мазақ қылды

Шәкірт … келді.

• шаруадан кек алғысы

• шаруаға ұмытпастай дәріс бергіс

• шаруамен әзіл ойнағысы

• шаруаны тонағысы