Командалар и операцияя

which командасының негізгі қызметі қандай және оны grep командасымен біріктіріп, белгілі бір утилитаның орналасуын тексеру үшін қалай қолдануға болады?

• Файлдарды іздейді және grep арқылы мазмұнды сүзеді

• Команданың орындалатын файлдарының жолын көрсетеді және grep арқылы нәтижені сүзуге болады

• Жүйелік процестерді басқарады және grep арқылы процестерді іздейді

• Дискідегі бос орынды көрсетеді және grep арқылы бөлімдерді сүзеді

Answer explanation

which командасы берілген утилитаның орындалатын файлдарының толық жолын (мысалы, /usr/bin/ls) шығарады. Мысалы, which ls | grep bin командасы ls утилитасының жолы /bin немесе /usr/bin каталогтарында болса, нәтижені сүзеді. Бұл әсіресе бірнеше нұсқасы орнатылған утилиталарды тексеру үшін пайдалы.

du командасы каталогтың дискідегі көлемін есептеу үшін қолданылады. du -sh /var командасы қандай нәтиже береді?

• /var каталогының ішіндегі барлық файлдардың тізімін және олардың өлшемдерін шығарады

• /var каталогының ішкі каталогтарын ғана есептейді

• /var каталогының жалпы өлшемін адам оқитын форматта (мысалы, MB, GB) шығарады

• /var каталогының өлшемін байтпен шығарады

Answer explanation

du дискідегі каталогтар мен файлдардың көлемін есептейді. -s опциясы жалпы өлшемді (summarize) шығарады, ал -h өлшемді адам оқитын форматта (human-readable) көрсетеді. du нәтижесін sort немесе grep арқылы сүзуге болады, мысалы: du -sh /var/* | sort -h өлшемдерді сұрыптайды.

cmp -l file1.txt file2.txt командасы не істейді?

• Файлдардың мазмұнын жол бойынша салыстырады

• Файлдардың тек өлшемдерін салыстырады

• Файлдардың тек соңғы жолдарын салыстырады

• Файлдардың әрбір байтын салыстырып, айырмашылықтардың орнын және мәнін шығарады

Answer explanation

cmp екі файлды байт бойынша салыстырады. -l опциясы барлық айырмашылықтарды (verbose) шығарады, әр айырмашылықтың байт орнын және мәнін көрсетеді. Мысалы, cmp -l file1.txt file2.txt | less көп нәтижені ыңғайлы қарау үшін less командасымен біріктіріледі.

locate -n 10 *.log командасы не істейді?

• Соңғы 10 күнде өзгертілген .log файлдарын іздейді

• .log файлдарының тек алғашқы 10 сәйкестігін шығарады

• .log файлдарын 10 ішкі каталогтан іздейді

• .log файлдарын 10 секунд ішінде іздейді

Answer explanation

locate файлдарды дерекқор негізінде жылдам іздейді. -n опциясы шығарылатын нәтижелер санын шектейді. Мысалы, locate -n 10 *.log | grep /var нәтижені /var каталогымен шектейді. updatedb командасы locate дерекқорын жаңарту үшін қолданылады.

ZIP және TAR архивтерін ашу үшін тиісінше қандай командалар қолданылады?

• unzip archive.zip және tar -xf archive.tar

• unzip -x archive.zip және tar -cvf archive.tar

• unzip archive.tar және tar -xf archive.zip

• unzip -l archive.zip және tar -tf archive.tar

Answer explanation

unzip ZIP архивтерін ашады, ал tar -xf TAR архивтерін ашады (-x — extract, -f — file). Мысалы, unzip archive.zip && tar -xf archive.tar екі архивті кезекпен ашады. -l опциясы unzip үшін архив мазмұнын көрсетеді, ал tar -tf TAR мазмұнын шығарады.

tail -n 5 /var/log/syslog командасы не істейді?

• Файлдың барлық жолдарын 5 жолдан бөліп шығарады

• Файлдың алғашқы 5 жолын шығарады

• Файлдың соңғы 5 жолын шығарады

• ) Файлды 5 жолға қысқартады

Answer explanation

tail -n 5 файлдың соңғы 5 жолын шығарады, head -n 5 алғашқы 5 жолды шығарады, ал less файлды беттеп қарауға мүмкіндік береді. Мысалы, tail -n 10 /var/log/syslog | grep error соңғы 10 жолдан қателерді іздейді.

grep -vc "error" /var/log/syslog командасы не істейді?

• "error" сөзін қамтитын жолдарды және олардың санын шығарады

• "error" сөзін қамтымайтын жолдардың санын шығарады

• "error" сөзін қамтитын жолдарды жояды

• "error" сөзін қамтитын файлдарды тізеді

Answer explanation

grep мәтіннен үлгіні іздейді. -v сәйкес емес жолдарды шығарады, -c сәйкес жолдардың санын береді. Мысалы, grep -v "error" /var/log/syslog | tee output.txt сәйкес емес жолдарды файлға жазады.

cut -d':' -f1 /etc/passwd командасы не істейді?

• /etc/passwd файлын : бойынша бөліп, файлды өңдейді

• /etc/passwd файлын : бойынша бөліп, соңғы өрісті шығарады

• /etc/passwd файлын : бойынша бөліп, бірінші өрісті шығарады

• /etc/passwd файлын : бойынша бөліп, барлық өрістерді шығарады

Answer explanation

cut мәтінді бөлшектеуге арналған. -d бөлгішті (delimiter) анықтайды, -f қажетті өрісті таңдайды. Мысалы, cut -d':' -f1 /etc/passwd | sort пайдаланушы аттарын сұрыптайды.

chmod u+x,a-w script.sh командасы не істейді?

• • Пайдаланушыға орындау рұқсатын қосады және барлығынан жазರ

  System: жазу рұқсатын алып тастайды

• Барлығына орындау рұқсатын қосады және пайдаланушыдан жазу рұқсатын алып тастайды

• Пайдаланушыға жазу рұқсатын қосады және барлығынан оқу рұқсатын алып тастайды

• Барлығына оқу рұқсатын қосады және пайдаланушыдан орындау рұқсатын алып тастайды

Answer explanation

chmod файлдың рұқсаттарын өзгертеді. u+x пайдаланушыға (user) орындау рұқсатын қосады, a-w барлығынан (all) жазу рұқсатын алып тастайды. Мысалы, chmod u+x script.sh && ./script.sh рұқсатты өзгертіп, скриптті іске қосады.

chown -R user1:group1 /data командасы не істейді?

• /data каталогының тек иесін user1 етіп өзгертеді

• /data каталогы мен оның ішіндегі барлық файлдардың иесі мен тобын user1:group1 етіп өзгертеді

• /data каталогының тек тобын group1 етіп өзгертеді

• /data каталогын user1 пайдаланушысына көшіреді

Answer explanation

chown файлдың иесін, chgrp тобын өзгертеді. -R опциясы рекурсивті өзгерістерді қамтиды. Мысалы, chown -R user1:group1 /data && ls -l өзгерістерді тексереді.