ТЕСТ

"33 ҚАРА СӨЗ»

• Бағанағы алдамшы шайтан тамыр болалық деп, бір болымсыз нәрсені берген

  болып, артынан үйтемін-бүйтемін, қарық қыламын дегенге мәз болып, тамырым, досым десе, мен де керектінің

  бірі болып қалыппын ғой деп, және жасынан іс істеп, үйден шықпағандық қылып, жоқ-барға тырысып, алдаған-

  ды білмей, дереу оның жетпегенін жеткіземін деп, тіпті жетпесе өзінен қосып, қылып бер дегенінің бәрін қы-

  лып беріп, күні өтіп, еңбек қылар уақытынан айрылып, «жоғары шыққа» қарық болып, тамақ, киім, борыш

  есінен шығып кетіп, енді олар қысқан күні біреудің малын бұлдап қарызға алады. Оны қылып берейін, мұны қы-

  лып берейін деп, соныменен табыс құралмай, борышы асып, дауға айналып, адамшылықтан айрылып, қор бо-

  лып кетеді. Осы несі екен. Қазақтың баласының өзі алдағыш бола тұрып және өзі біреуге алдатқыш болатұғыны

  қалай?

• осы сөздің он тоғызыншы бабында жазылған ақыл кеселі деген төрт нәрсе бар. Содан қашық

  болу керек. Соның ішінде уайымсыз салғырттық деген бір нәрсе бар, зинһар, жаным, соған бек сақ бол,

  әсіресе, әуелі - құданың, екінші - халықтың, үшінші - дәулеттің, төртінші - ғибраттың, бесінші - ақылдың,

  ардың -бәрінің дұшпаны. Ол бар жерде бұлар болмайды

• Бахасқа бола үйренбе, азы-

  рақ бахас көңіліңді пысықтандырмақ үшін залал да емес, көбірек бахас адамды түземек түгіл, бұзады. Оның се-

  бебі әрбір бахасшыл адам хақты шығармақ үшін ғана бахас қылмайды, жеңбек үшін бахас қылады. Ондай бахас

  хусідшілікті зорайтады, адамшылықты зорайтпайды, бәлкім, азайтады. Және мақсаты ғылымдағы мақсат бол-

  майды, адам баласын шатастырып, жалған сөзге жеңдірмекші болады. Мұндай қиял өзі де бұзықтарда болады.

  Жүз тура жолдағыларды шатастырушы кісі бір қисық жолдағы кісіні түзеткен кісіден садаға кетсін! Бахас - өзі

  де ғылымның бір жолы, бірақ оған хирслану жарамайды. Егер хирсланса, өз сөзімшіл ғурурлық, мақтаншақтық,

  хусідшілік бойын жеңсе, ондай адам бойына қорлық келтіретұғын өтіріктен де, өсектен де, ұрсып-төбелесуден

  де қашық болмайды

• «Мен - адамның денесінің патшасымын, қан менен тарайды, жан менде мекен

  қылады, менсіз тірлік жоқ. Жұмсақ төсекте, жылы үйде тамағы тоқ жатқан кісіге төсексіз кедейдің, тоңып

  жүрген киімсіздің, тамақсыз аштың күй-жәйі қандай болып жатыр екен деп ойлатып, жанын ашытып, ұйқысын

  ашылтып, төсегінде дөңбекшітетұғын - мен. Үлкеннен ұят сақтап, кішіге рақым қылдыратұғын - мен, бірақ мені

  таза сақтай алмайды, ақырында қор болады. Мен таза болсам, адам баласын алаламаймын: жақсылыққа елжіреп

  еритұғын - мен, жаманшылықтан жиреніп тулап кететұғын - мен, әділет, нысап, ұят, рақым, мейірбаншылық

  дейтұғын нәрселердің бәрі менен шығады, менсіз осылардың көрген күні не? Осы екеуі маған қалай таласады?»

  - депті

КӨКСЕРЕК» МҰХТАР ӘУЕЗОВ

Шығармадағы әжесінің іс әрекеті

• Көксеректі күшік кезінде ауылға әкеліп, бағып-қаққан

• Қолында шошайған сойылы бар, астында қатып

  қалған ақ бедеуі бар, жылқы бағып жүретін адам.

• Құрмашты қолдап отырған адам. Соңында елді тегіс

  еңіретіп, Көксеректі басынан қарғап тұрып тепті

• Құрмаштың ауылдасы. Үнемі Құрмашпен ұстасып жүретін бала.

  Үлкен қара ала төбеттің иесі

белгілі аңшы,баяғыдан құс салып, ит жүгірткен. Осы маңайдың

ауқатты әділ жігіті, Қараадырдың мырзасымағы. Қалада қызметте тұратын

інісі бар. Құрмаштың әкесімен ағайындас

• Жұмаш

• Аққасқа

• Қасен

• Құрмаш

Қолында шошайған сойылы бар, астында қатып

қалған ақ бедеуі бар, жылқы бағып жүретін адам

• Бейсембай жылқышы

• Құрмаштың әжесі

• Жұмаш

• Көксерек

Қара ала төбетті Көксерек жеңіп кеткеннен кейін ертеңгі күні не болды?

• Құрмаштың өзі де қорқақтай бастады

• Көксерек ұлиды

• Құрмаш пен әжесі қасқырдың бұл мінезіне сүйсінеді

• Ауыл жанында жатқан қойға қасқыр шабады

Сондықтан көп уақыт

өтпей-ақ, аңшылар кешегі бала өлген жерге жетті. Қалай жетті

• көлікпен жүрді

• иттері бірінші жетті

• атпен жүрген соң

• аулының арасы жақын болатын

Балалық шағында өзі куә боп, есте қалған оқиғалар, отбасы тәр-

биесі

• Қажымұқан

• "Тортай мінер ақ боз ат"

• "Жусан иісі"

• "ҰШҚАН ҰЯ»

«Ұл біткеннің бәрі қазанның түп күйесіндей әкесіне тартып қара

болды, қыз жағы өзіме тартып аққұбаша ажарлы шықты»

• Тортай мінер

  Әжесі

• Қажмұқан

  Әжесі

• Жусан иісі

  Әжесі

• "Ұшқан Ұя"

  Әжесі

Күтпеген шабуыл. Соғыстың басталғандығы туралы суық хабар

• Прописка

• Жусан иісі

• "ЖАУ ТЫЛЫНДАҒЫ БАЛА»

• Волоколам тас жолы

"ат жақты, көзілдірікті, ұзын бойлы"

қай кейіпкер?

• Комендат

• Иван Гаман

• Вовка

• Янцелович