TN VN

Cho thông tin sau:

Tổng lượng bức xạ mặt trời trong năm từ 110 – 140 kcal/cm²/năm. Giá trị cực đại của tổng xạ một số khu vực có thể đạt trên 160 kcal/cm²/năm (Pleiku, TP. Hồ Chí Minh). Cân bằng bức xạ dương quanh năm, với giá trị trung bình từ 75 – 85 kcal/cm²/năm, cực đại có thể trên 90 kcal/cm²/năm. Tổng số giờ nắng trong năm cao, phổ biến từ 1.400 – 3.000 giờ. Nhiệt độ trung bình năm cao, phổ biển từ 21 – 26°C. Tổng nhiệt độ năm đạt 8.000 – 9.000°C, từ Quy Nhơn trở vào phía nam, tổng nhiệt độ năm từ 9.300°C trở lên.

(Nguồn: Giáo trình Địa lí tự nhiên Việt Nam, NXB Đại học Sư phạm, 2024, trang 46)

• a) Thông tin trên thể hiện tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa của khí hậu nước ta.

• b) Nhiệt độ trung bình năm cao, tổng nhiệt độ năm tăng khi vĩ độ tăng.

• c) Tổng xạ lớn do vị trí nội chí tuyến, góc nhập xạ lớn và hai lần mặt trời lên thiên đỉnh trong năm.

• d) Tính chất nhiệt đới phân bố đồng đều trên cả nước.

Answer explanation

A. SAI vì Thông tin trên nói về tính nhiệt đới của khí hậu nước ta với các yếu tố: bức xạ mặt trời, tổng số giờ nắng và nhiệt độ trung bình năm.

B. SAI vì Tổng nhiệt độ năm tăng khi vĩ độ giảm (tăng dần từ bắc vào nam)

C. -Đ- VÌ Nước ta có tổng xạ lớn do nằm trong vùng nội chí tuyến, góc nhập xạ lớn (mặt trời luôn ở cao trên đường chân trời), hai lần mặt trời lên thiên đỉnh trong năm.

D. -S- VÌ Tính chất nhiệt đới phân bố không đều trên cả nước, có xu hướng tăng dần từ bắc vào nam.

Cho thông tin sau:

Lượng mưa trung bình năm ở nước ta từ 1500 – 2000 mm, ở những vùng núi cao và các sườn núi chắn gió, lượng mưa có thể đạt 3500 – 4000 mm. Độ ẩm ương đối của không khí trung bình hàng năm từ 80 – 85%, cân bằng ẩm luôn dương.

• a) Khí hậu nước ta có tính chất ẩm.

• b) Tính ẩm của khí hậu nước ta được quy định bởi ảnh hưởng trực tiếp của biển và đại dương nhiệt đới.

• c) Hầu hết lãnh thổ có lượng mưa thấp hơn lượng bốc hơi nên cân bằng ẩm nước ta luôn dương.

• d) Nguyên nhân hình thành các trung tâm mưa nhiều và mưa ít do tác động của khối khí hải dương kết hợp địa hình.

Answer explanation

A-ĐÚNG VÌ Các biểu hiện trên thể hiện tính chất ẩm của khí hậu nước ta.

B- ĐÚNG VÌ Tính ẩm của khí hậu nước ta được quy định bởi ảnh hưởng trực tiếp của biển (Biển Đông) và đại dương nhiệt đới (Tây Thái Bình Dương) với các khối khí nóng ẩm có nguồn gốc gió mùa hoặc Tín phong xuất phát từ Tây Thái Bình Dương và xích đạo thuộc Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.

C-SAI VÌ Hầu hết lãnh thổ có lượng mưa lớn hơn lượng bốc hơi nên cân bằng ẩm nước ta luôn dương.

D- ĐÚNG VÌ Địa hình có vai trò làm bức chắn các khối khí hải dương (khối khí từ biển vào) gây mưa cho sườn đón gió, không mưa cho sườn khuất gió; lượng mưa còn thay đổi theo độ cao địa hình. Từ đó, hình thành các trung tâm mưa nhiều và mưa ít.

Cho thông tin sau:

Tính chất gió mùa ẩm là sự biến đổi theo mùa của khí hậu Việt Nam, mà nguyên nhân chính là do sự luân phiên hoạt động của gió mùa Đông Bắc và gió mùa Tây Nam, khiến cho nước ta có những nét khác với những nơi có khí hậu nhiệt đới nhưng ít chịu ảnh hưởng của gió mùa. Trên toàn lãnh thổ nước ta, nơi nào cũng có hai mùa khô và mùa mưa xen kẽ với các mức độ khác nhau kể cả có sự lệch pha của mùa mưa và mùa khô của các địa phương so với cả nước.

(Nguồn: Giáo trình Địa lí tự nhiên Việt Nam 1, NXB Đại học Sư phạm, 2023, trang 71)

• a) Khí hậu nước ta có hai mùa gió là gió mùa đông và gió mùa hạ.

• b) Khí hậu nhiệt đới của nước ta khác biệt so với Bắc Phi và Tây Nam Á một phần do sự hoạt động của gió mùa.

• c) Mùa mưa lệch pha nhiều nhất so với cả nước là ở vùng khí hậu Nam Bộ.

• d) Tín phong bán cầu Bắc thổi vào nước ta cũng là gió mùa Đông Bắc.

Answer explanation

A-ĐÚNG VÌ Khí hậu nước ta có hai mùa gió là gió mùa đông (gió mùa Đông Bắc và Tín phong bán cầu Bắc) và gió mùa hạ (gió TBg và gió mùa Tây Nam).

B-ĐÚNG VÌ Khí hậu nhiệt đới của nước ta khác biệt so với Bắc Phi và Tây Nam Á một phần do sự hoạt động của gió mùa. Hai mùa gió với các đặc trưng thời tiết khác nhau tạo nên sắc thái riêng của khí hậu nhiệt đới nước ta so với Bắc Phi và Tây Nam Á.

C-SAI VÌ Mùa mưa lệch pha nhiều nhất so với cả nước là ở ven biển Trung Bộ.

D-SAI VÌ Tín phong bán cầu Bắc chủ yếu hoạt động như gió mùa đông ở nước ta (gió mùa Đông Bắc là một loại gió mùa đông khác). Tín phong hoạt động mạnh lên vào những thời kì chuyển mùa.

Cho thông tin sau:

Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, các khối không khí lạnh có nguồn gốc từ áp cao Xi-bia tràn xuống nước ta theo hướng đông bắc, đem đến mùa đông lạnh cho miền Bắc: nửa đầu mùa đông thời tiết lạnh khô, nửa sau mùa đông thời tiết lạnh ẩm và có mưa phùn. Càng di chuyển xuống phía nam, tính chất của gió mùa Đông Bắc càng biến tính, ít lạnh hơn và gần như bị chặn lại ở dãy Bạch Mã. Do đó, ở miền Nam, Tín phong bán cầu Bắc chiếm ưu thế, gây mưa cho Trung Bộ và tạo một mùa khô cho Nam Bộ, Tây Nguyên.

(Nguồn: Sách giáo khoa Địa lí 12 – Chân trời sáng tạo, NXB Giáo dục Việt Nam, 2024)

• a) Bản chất gió mùa Đông Bắc là sự di chuyển của khối khí cực đới lục địa từ áp cao Xi-bia thổi về.

• b) Sự biến tính gió mùa Đông Bắc khi di chuyển về phía nam chủ yếu do sự thay đổi khí áp theo vĩ độ.

• c) Gió mùa Đông Bắc không hoạt động ở phía nam dãy Bạch Mã.

• d) Thời tiết lạnh ẩm và có mưa phùn vào nửa sau mùa đông do khối khí lạnh phương bắc di chuyển qua lục địa Á – Âu.

Answer explanation

A-ĐÚNG: Bản chất gió mùa Đông Bắc là sự di chuyển của khối khí cực đới lục địa từ vùng áp cao Xi-bia thổi về.

B-SAI: Sự biến tính gió mùa Đông Bắc khi di chuyển về phía nam do sự thay đổi bề mặt đệm, góc nhập xạ.

C-SAI: Gió mùa Đông Bắc vẫn có hoạt động ở phía nam dãy Bạch Mã nhưng ảnh hưởng rất ít.

D-SAI: Thời tiết lạnh ẩm và có mưa phùn vào nửa sau mùa đông do khối khí lạnh phương bắc di chuyển qua biển

 Cho thông tin sau:

Tính chất này thể hiện ở sự tương phản giữa mùa khô và mùa mưa ở phía nam vĩ tuyến 16°B và sự tương phản giữa mùa lạnh và mùa nóng ở phía bắc vĩ tuyến 16°B. Hoạt động của gió mùa đã phá vỡ tính liên tục và thường xuyên của Tín phong – vốn là hoàn lưu điển hình và rộng khắp trong vùng nội chí tuyến.

(Nguồn: Giáo trình Địa lí tự nhiên Việt Nam, NXB Đại học Sư phạm, 2024, trang 48)

• a) Thông tin trên đề cập đến tính chất gió mùa của khí hậu nước ta.

• b) Nguyên nhân gây ra tính chất trên do vị trí nước ta nằm trong khu vực gió mùa châu Á.

• c) Gió Mậu Dịch hoạt động mạnh lên khi gió mùa suy yếu.

• d) Gió mùa mùa hạ là nhân tố chính tạo nên mùa khô ở phía nam vĩ tuyến 16°B.

Answer explanation

A-ĐÚNG: Thông tin trên đề cập đến tính chất gió mùa của khí hậu nước ta. Hoạt động của các hoàn lưu khí quyển theo mùa tạo nên tính chất gió mùa của khí hậu nước ta. Biểu hiện ở sự phân mùa: mưa – khô ở phía nam vĩ tuyến 16°B và đông – hạ ở phía bắc vĩ tuyến 16°B.

B-ĐÚNG: Nguyên nhân gây ra tính chất trên do vị trí nước ta nằm trong khu vực gió mùa châu Á – khu vực có chế độ gió mùa điển hình trên thế giới.

C- ĐÚNG : Ở miền Bắc vào các thời kì chuyển tiếp và ngay trong giữa mùa đông, khi áp cao Siberia (Xibia) chưa mạnh hoặc đã suy yếu, gió mùa Đông Bắc với khối khí NPc ít xâm nhập xuống nước ta. Khi đó, Tín phong từ trung tâm áp cao cận nhiệt Thái Bình Dương thổi vào nước ta theo hướng đông bắc, đông và đông nam. Gây ra kiểu thời tiết nắng ấm giữa mùa đông ở miền Bắc và mùa khô kéo dài, sâu sắc cho miền Nam.

D-SAI: Tín phong là nhân tố chính tạo nên mùa khô ở phía nam vĩ tuyến 16°B.

Cho thông tin sau:

Mùa mưa tương ứng với mùa gió tây nam từ tháng 5 đến tháng 10 với các khối khí nóng và ẩm của vùng biển xích đạo nên nhiệt độ cao, độ ẩm lớn và mưa nhiều. Mùa khô tương ứng với mùa gió đông bắc từ tháng 11 đến tháng 4 với các khối khí lạnh và khô của lục địa phương Bắc, làm cho miền Bắc nước ta có một mùa đông lạnh và tương đối khô, kéo dài 3 tháng (từ tháng 12 đến tháng 2). Tuy nhiên, khi đến nước ta các khối khí này đã bị biến tính mạnh nên ấm và ẩm hơn.

(Nguồn: Giáo trình Địa lí tự nhiên Việt Nam, NXB Đại học Sư phạm, 2024, trang 48)

• a) Mùa mưa ở Nam Bộ và Tây Nguyên do gió TBg (Gió xuất phát từ vịnh Bengan/ cao áp Bắc Ấn Độ dương) và gió mùa Tây Nam gây ra.

• b) Mùa khô có hoạt động của gió mùa Đông Bắc và Tín phong.

• c) Mùa mưa trên phạm vi cả nước chủ yếu do hoạt động của khối khí nhiệt đới ẩm Bắc Ấn Độ Dương.

• d) Mùa khô ở miền Bắc xuất hiện hiện tượng mưa phùn.

Answer explanation

A-ĐÚNG Mùa mưa ở Nam Bộ và Tây Nguyên do gió TBg (nửa đầu mùa hạ) và gió mùa Tây Nam (giữa và cuối mùa hạ) gây ra.

B-ĐÚNG Mùa khô có hoạt động của gió mùa Đông Bắc và Tín phong (ở miền Bắc Tín phong hoạt động mạnh lên khi gió mùa Đông Bắc suy yếu, ở miền Nam Tín phong hoạt động khá liên tục tạo nên mùa khô).

C-SAI Mùa mưa trên phạm vi cả nước chủ yếu do hoạt động của gió mùa tây nam xuất phát từ áp cao cận chí tuyến bán cầu Nam kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới.

D-ĐÚNG Nửa sau mùa đông (mùa khô) ở miền Bắc, gió mùa Đông Bắc di chuyển qua biển vào nước gây nên thời tiết lạnh, ẩm, có mưa phùn cho đồng bằng và ven biển đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ.

Cho thông tin sau:

Đây là đới gió từ Nam Bán Cầu vượt xích đạo đi lên. Thông thường vào khoảng tháng 5 đến tháng 10 hàng năm có một dải hội tụ nhiệt đới hoạt động, vắt ngang qua Việt Nam, nó hút gió Đông Nam từ vùng áp cao lục địa ở Nam Bán Cầu, vượt qua xích đạo đổi hướng thành gió Tây Nam. Do có nguồn gốc từ biển nên gió Tây Nam mang đến nguồn ẩm dồi dào gây mưa cho đất liền phía Nam. Cường độ của gió Tây Nam sẽ thay đổi khi một trong hai yếu tố là dải hội tụ nhiệt đới hay áp cao lục địa này suy yếu hoặc mạnh lên.

(Nguồn: vtv.vn, 2024)

• a) Bản chất của loại gió được đề cập là gió tây nam hoạt động vào nửa đầu mùa hạ.

• b) Dải hội tụ nhiệt đới theo hướng kinh tuyến kết hợp với gió mùa Tây Nam gây mưa cả nước.

• c) Loại gió được đề cập có nguồn gốc từ áp cao cận chí tuyến bán cầu Nam.

• d) Loại gió được đề cập là nhân tố chủ đạo gây mưa cho đất liền phía Nam trong suốt thời gian từ tháng 5 đến tháng 10.

Answer explanation

A-SAI Thông tin đề cập đến gió mùa tây nam xuất phát từ áp cao cận chí tuyến bán cầu Nam, hoạt động vào giữa và cuối mùa hạ.

B-SAI Dải hội tụ nhiệt đới theo hướng vĩ tuyến (vắt ngang lãnh thổ) kết hợp với gió mùa Tây Nam gây mưa cả nước.

C-ĐÚNG Gió mùa tây nam xuất phát từ áp cao cận chí tuyến bán cầu Nam.

D-SAI Gió mùa Tây Nam chủ yếu gây mưa vào giữa và cuối mùa hạ.

Cho thông tin sau:

Từ ngày 10/1, ở khu vực Bắc bộ, Thanh Hóa và Nghệ An trời chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm. Trong đợt không khí lạnh này nhiệt độ thấp nhất ở Bắc bộ, Thanh Hóa và Nghệ An phổ biến từ 16 – 18 độ C, riêng khu vực vùng núi Bắc bộ 13 – 15 độ C, vùng núi cao có nơi dưới 10 độ C. Đáng nói, khối không khí lạnh đang tràn xuống nước ta lần này lệch Đông nhiều nên mang theo độ ẩm lớn, gây mưa phùn, mưa nhỏ cho toàn Bắc bộ trong nhiều ngày. Do vậy, đợt rét này ở Bắc bộ có mưa nên người dân cảm thấy rét hơn.

• a) Đợt không khí lạnh được đề cập có bản chất là gió mùa Đông Bắc.

• b) Mức độ tác động của khối khí lạnh trên tăng dần khi về phía nam.

• c) Khối khí lạnh biến tính ẩm là nguyên nhân chính gây ra mưa phùn cho Bắc Bộ vào mùa đông.

• d) Rét đậm xảy ra khi nhiệt độ trung bình ngày trong khu vực giảm xuống dưới 10°C.

Answer explanation

A-ĐÚNG Khối khí lạnh được đề cập có bản chất là gió mùa Đông Bắc, tạo nên mùa đông ở miền Bắc nước ta với một số kiểu thời tiết như mưa phùn, rét đậm, rét hại,...

B-SAI Mức độ tác động của gió mùa Đông Bắc giảm dần khi về phía nam. Ngoài ra mức độ tác động của gió mùa Đông Bắc có xu hướng tăng theo độ cao.

C-ĐÚNG Khối khí lạnh biến tính ẩm do di chuyển lệch đông qua biển vào nước ta là nguyên nhân chính gây ra mưa phùn cho Bắc Bộ vào mùa đông.

D- ĐÚNG ét đậm xảy ra khi nhiệt độ trung bình ngày trong khu vực dao động phổ biến trong khoảng 13 – 15°C.

Rét hại xảy ra khi nhiệt độ trung bình ngày trong khu vực giảm xuống dưới 13°C.

Trong các bản tin dự báo thời tiết thường đề cập đến hiện tượng rét đậm, rét hại. Hiện tượng này chủ yếu được hiểu  cho vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, nơi có các hoạt động sản xuất nông nghiệp nhiều nhất vào mùa lạnh. Các thuật ngữ này không áp dụng đối với vùng núi vì ở đó rét đậm, rét hại không phải xảy ra từng đợt, mà hầu như xảy ra suốt tháng. Ví dụ: tại Sa Pa (Lào Cai) rét đậm hầu như xảy ra suốt tháng 12, tháng 1 và tháng 2.

Một điều cần chú ý là nhiệt độ trung bình ngày dưới 15°C và 13°C phải gắn với hiện trạng thời tiết nhiều mây, đầy mây và có thể có mưa nhỏ khi đó mới được coi là rét đậm, rét hại. Trong thực tế vào những ngày trời quang mây về đêm nhiệt độ xuống rất thấp, nhưng ban ngày trời nắng nhiệt độ lên rất cao, nhiệt độ trung bình ngày vẫn có thể dưới 15°C nhưng không được coi là rét đậm.

 Cho thông tin sau:

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn trung ương: Trong ngày hôm qua (4.6), nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt tiếp tục xuất hiện trên diện rộng ở Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Phú Yên với nhiệt độ lúc 13 giờ phổ biến 37-39 độ, một số nơi trên 40 độ như: Lào Cai 40.1 độ,  Hòa Bình 40.4 độ, Việt Trì 40.0 độ, Hữu Lũng (Lạng Sơn) 40.5 độ, Sơn Tây 40.2 độ, Láng 40.3 độ, Hà Đông (Hà Nội) 41.0 độ, Chí Linh (Hải Dương) 40.0 độ,...

(Nguồn: danviet.vn, 2017)

• a) Nguyên nhân chính gây ra nắng nóng gay gắt trên diện rộng được đề cập là Tín phong bán cầu Bắc.

• b) Loại gió gây ra kiểu thời tiết trên xuất phát từ áp cao chí tuyến vịnh Bengal.

• c) Sự kết hợp giữa yếu tố địa hình và khối khí nhiệt đới ẩm Bắc Ấn Độ Dương tạo nên loại gió trên.

• d) Kiểu thời tiết nắng nóng gay gắt trên diện rộng ở Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Phú Yên trên chủ yếu xảy ra vào giữa và cuối mùa hạ.

Answer explanation

A-SAI Nguyên nhân chính gây ra nắng nóng gay gắt trên diện rộng được đề cập là gió phơn (gió foehn, gió Lào, gió Tây, gió phơn Tây Nam, gió tây khô nóng)

B-ĐÚNG Gió phơn xuất phát từ áp cao chí tuyến vịnh Bengal (áp cao Bắc Ấn Độ Dương).

C-ĐÚNG Khối khí nhiệt đới ẩm Bắc Ấn Độ dương khởi phát từ vùng vịnh Bengal thổi theo hướng tây nam. Sau khi gió thổi qua lãnh thổ Campuchia và Lào, gió gặp dãy Trường Sơn và các dãy núi dọc biên giới Việt Nam – Lào, không khí bị đẩy lên cao và bị lạnh nên hầu hết lượng ẩm đều bị ngưng kết lại, tạo thành mưa, trút xuống bên sườn phía tây của dãy núi. Khi gió thổi sang bên sườn núi phía đông, thuộc lãnh thổ của Việt Nam thì gió trở nên khô và nóng, thường gọi là “gió Lào”.

D-SAI Kiểu thời tiết nắng nóng gay gắt trên diện rộng ở Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Phú Yên trên chủ yếu xảy ra vào đầu mùa hạ.

Cho thông tin sau:

Trời nồm hay nồm ẩm, nồm là kiểu thời tiết đặc trưng của các tỉnh miền Bắc nước ta. Hiện tượng này xảy ra khi độ ẩm trong không khí đạt mức trên 90%, với các dấu hiệu như đọng sương trên bề mặt tường, nền nhà, cửa kính, đồ nội thất của gia đình, quần áo,...

(Nguồn: dangcongsan.vn, 2024)

• a) Hiện tượng nồm ẩm xảy ra vời thời kì đầu mùa đông ở miền Bắc nước ta.

• b) Hiện tượng nồm ẩm hình thành do hoạt động của khối khí nhiệt đới chí tuyến vịnh Bengal.

• c) Trời nồm tạo điều kiện cho nấm mốc, bệnh tật phát triển.

• d) Nhà mặt đất và các tầng thấp sẽ xảy ra nồm ẩm ít hơn các tầng ở trên cao như chung cư, do càng lên cao độ ẩm trong không khí càng cao.

Answer explanation

A - SAI vì Hiện tượng nồm ẩm xảy ra vời thời kì cuối mùa đông (mùa xuân) ở miền Bắc nước ta. Thời gian mỗi đợt nồm kéo dài vài ngày nhưng cũng có khi kéo dài đến cả vài tuần. Trong đó, hiện tượng nồm diễn ra cao điểm trong tháng 3, với khoảng 4 – 5 đợt nồm ẩm dài ngắn khác nhau. Như vậy tại miền Bắc, thời tiết nồm ẩm sẽ bắt đầu vào tháng 2 và kết thúc đến hết tháng 4/2023.

B - SAI vì Vào cuối mùa đông (mùa xuân), gió Đông Bắc ngừng hoạt động, gió tây nam chưa mạnh lên, Tín phong bán cầu Bắc thổi ở rìa tây nam của áp cao chí tuyến Tây Thái Bình Dương vào nước ta theo hướng đông nam. Gió này gây ra thời tiết trời nồm, độ ẩm lớn, sương mù nhiều, thời tiết ẩm, không mưa.

C - ĐÚNG vì

- Thời tiết khó chịu vào mùa nồm có thể gây ra nhiều căn bệnh như khớp, tim, ho, đau đầu và những căn bệnh mãn tính của người cao tuổi. Thời tiết lạnh và ẩm thấp ảnh hưởng đến sự bài tiết mồ hôi, khiến lỗ chân lông bị bít tắc. Từ đó gây ra cảm giác mệt mỏi, đau nhức và ngột ngạt.

- Độ ẩm tăng còn khiến cho các bệnh về đường hô hấp, đặc biệt là bệnh viêm phổi ở trẻ em tăng nhanh hơn bình thường. Thêm vào đó, hơi nước đọng lại trên đồ nội thất và các dụng cụ nhà bếp. Nếu không được vệ sinh sạch sẽ còn có thể gây ra các bệnh nhiễm trùng ngộ độc thực phẩm, bệnh ngoài da hay dị ứng cấp.

- Bên cạnh đó, thời tiết này cũng là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn, nấm mốc, côn trùng được phát triển rộng rãi hơn. Hơn nữa, vào mùa nồm, giặt đồ sẽ khó khô nên sẽ dễ gặp tình huống quần áo bị bốc mùi khó chịu và xuất hiện các vết mốc trong tủ quần áo. Nền nhà ẩm ướt sẽ dễ gây trơn trượt, nhất là với trẻ em và người cao tuổi.

D - SAI vì Nhà mặt đất và các tầng thấp sẽ xảy ra nồm ẩm nặng hơn các tầng ở trên cao như chung cư, do càng lên cao độ ẩm trong không khí càng thấp.