Қазақ тілі мен әдебиеті Т1

1. Дауысты дыбыстардың үндесуін не дейміз, белгілеңіз.

• Орфография дейміз.
• Орфоэпия дейміз.
• Сингармонизм дейміз.
• Дыбыс үндестігі дейміз.

2. Ауыл өмірі, жетім бала тағдыры, арман-қиял, адамдар арасындағы қарым-қатынас сынды қоғадық-әлеуметтік мәселелер көрініс тапқан әңгімені көрсетіңіз.

• «Тортай мінген ақ боз ат»
• «Жусан иісі»
• «Прописка»
• «Жетімдер»

3. «Ажалым аштан болды ма? Ауызға жерге жемім жоқ, Егер өлсем бұл жерде, Сүйегімді ұстар теңім жоқ», - деп қиналатын батырды табыңыз.

• Қобыланды.
• Ер Тарғын.
• Қамбар.
• Алпамыс.

4. Тек ұяң дауыссыздардан жасалған бар қатарды анықтаңыз.

• А) Жақсы сөз, ақыл көп.
• В) Ұлы той, жас бала.
• С) Аз сөйле, көп тыңда.
• D) Ғазиз аға – бізге жаға.

5. «Дүние қалай етсең табылады?» әңгімесінің мазмұнына ашатын негізгі сөйлемді көрсетіңіз

• Жасым жас, ісіме нық, жинақы және еріншектікті білмедім.
• Қарауға еп-есті және жұмыс істеуге қуатың бардай көрінесің.
• Тіленшілік қылу – кемшілікті іс.
• Дүние қолдың кірі, қолда барда қызығын көру керек.

6. «Евгений Онегин» романын еркін аударған ақын

• Ә.Найманбайұлы
• С.Сейфуллин
• Балуан Шолақ
• Қ.Аманжолов

7. Махмұд Қашқаридің ғылыми еңбегі қалай аталғанын анықтаңыз.

• ’’Диуани лұғат ат-түрік’’.
• ’’Қорқыт ата кітабы’’.
• ’’Оғыз-наме’’.
• ’’Тоныкөк’’.

8. Мінездеменің ерекшелігін анықтаңыз.

• Табиғат көркін суреттеу.
• Шығармаға қатысушының мінезін, дүниеге көзқарасын сипаттау
• Екі адамның өзара кезектесе сөйлеуі.
• Шығарманың оқиғасын желілі түрде көркем әңгімелеу.

9. Мекен үстеуін табыңыз.

• Бірден сөйледі, шалқасынан құлады.
• Үйге кетті, қатты өкінді.
• Жорта айтты, қасақана үндемеді.
• Ілгері жүрді, төмен түсті.

10. 'Абай жолы' роман-эпопеясынан үзінді 1. Қорықтан шыққалы таңертеңнен бері бөгелместен тартқан үш салт атты , аттарын қансорпа қылған қалпында , кешкі екiндi кезінде Көлқайнардағы Құнанбай аулына , Абайдың өз шешесі Ұлжанның отырған аулына , кеп жетіп еді . 2. Көлқайнар суы мөлдір , мол бұлақ болғанмен , кең қоныс емес. Жайлауға қарай Шыңғыс асқалы беттеп келе жатқан елдің үш - төрт аулы қоныпты . Бұның бәрі 'Құнанбай аулы' деп аталады . Көлемі аз бұлақтың айналасына жиі қонған ауылдардың үйлері де , шұбыртқан малы да , адамдары да кешкі мезгілде ыю - қию араласып жатқан сияқты . Жер ошақтардан шыққан түтіндері де біріне - бірі қосылып ұласып , тұтасқан көкшіл мұнардай тарайды , үрген иттер , мал қайырған айғайлар , маңыраған қой , қозы шулары араласып жатыр . Кешкі суға келе жатқан қалың жылқының кісіней шапкан дүбірі , шаң-тозаңы болсын немесе оқта - текте азынай кісінеп , үйірін іздеп шапқан , мiнуден босаған жас айғырлар дауыстары болсын - барлығы да осы отырған ауылдардың осы кештегі тіршілік тынысын білдірген сияқты . 3. Жүргіншілер бұтактың дәл қасына ең жақын қонған ауылға келе жатыр . Ортасында бес үлкен ақ үйлер бар , көп үйлі ауыл – Абайдың екі шешесі Ұлжан мен Айтыздың аулы . Осы ауылдың шеткі үйлерін сырттап , кешкі жайылымға , батыс жакка қарай жаңа өріп бара жатқан бойдақ қойдың ішін аралап , ортадағы үлкен үйлерге қарай беттеп келе жатқан үш аттыны бұл ауыл тез таныды . Әсіресе қораның ортасында қосақталған қойды сауып отырған қатындар бұрын көрген екен . Етектерін белдеріне қайырып түрiп алған , алжапқыш тартқан қалыптарымен , қолдарына шелектерін ұстасып , жүргіншілерге қарап : - Калашылар , қалашылар келеді ! - Анау Абай , Абай ғой , айналайын - ай ! Апасына айтайыншы , - деді бір картаң катын . - Бәсе , Телғара гой ... Жаным - ау , мынау . Телғара ! Әпкеме айтайыншы , - деп , тағы бір жас қатын , жеңге де үлкен үйге карай ұмтылысқан . 4. Сағынған баласының келер мөлшерін Байтас кеткеннен бері шешесі Ұлжан да есептеп , осы бүгінге ұйғарып жүр еді . Қырықтың ішіне жаңа кіріп , семіз тартып қалған сары қызыл бәйбіше жаңағы дауыстарды түгел естіді . Өз үйінен шығарда , төрде отырған енесі Зерені де хабарландырып , сүйемелдеп ерте шықты . Құлағы көптен мүкіс тарткан кәрі әжесінің ең бір жаксы көретін немересі - Абай - ды . Оны есінен шығармай , дұғасына кіргізіп , тілеуін тілеп отыратын, Мәтінде Абайдың тілеуін тілеп, дұғасын арнап отыратын адам

• Зере
• Ұлжан
• Айғыз
• Жеңгесі