Հասարակագիտություն 11-րդ դասարան Դատական իշխանություն

Նշված պնդումներից որո՞ն ք են սխալ․

1․ Դատական իշխանության անկախությունը նշանակում է, որ դատարաններն իրենց գործառույթները կատարում են՝ զերծ մալով ինչ-որ ազդեցությունից կամ ներգործությունից, ում կողմից էլ որ այն լինի։

2․ Սահմանադրական դատարանը պետական մարմինների համակարգում հատուկ տեղ է զբաղեցնում։

3․ Սահմանադրական դատարանի հինական լիազորությունը սահմանադրական վերահսկողությունն է։

4․ Դատական սխալն օրենքի այնպիսի խախտումն է, որը կարող է ազդել գործի գործի ելքի վրա, օրինակ՝ ամբաստանյալին թույլ չեն տվել դատարանում ասել իր վերջին խոսքը։ Դա օրենքի էական խախտում է։

5․ Դատական համակարգը միմյանց հետ արդարադատության իրականացման հարաբերություններով կապված պետության բոլոր դատարանների ամբողջությունն է։

6․ Կալանքն անձին արգելանքի վերցնելն է, նրա վարույթն իրականացնողդ մարմին բերելը՝ համապատասխան վայրում արգելանքի տակ պահելու համար։

7․ Վարույթը կարճելու մասին որոշում է կայացվում, եթե ապացուցվել է հանցավոր դեպքը կամ անձի մեղավորությունը։

8. Քրեական գործի առանձահատկությունն այն է, որ վեճի կողմերից մեկը գործադիր իշխանության կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինն է։

9. 9. Դատարանը համարվում է մասնագիտացված, եթե նա քննում և լուծում է օրենքով իր իրավազորությունը վերապահված հատուկ գործերը։

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1․ Խափանման միջոցներ կիրառվում են՝ քրեական վարույթի ընթացքում կասկածյալի կամ մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և վճռի կաարումն ապահովելու նպատակով։

2․ Վերդիկտը կազմվում է գրավոր և բանավոր կարող է լինել արդարացնող կամ մեղադրական։

3․ Շենքի կամ այլ տեղի խուզարկությունը կատարվում է միայն քննիչի ՝ խուզարկություն կատարելու մասին որոշման հիման վրա։

4․ Անձնական խուզարկությունը կարող է կատարվել միայն քննիչի ՝ որոշում կայացնելու հիման վրա։

5․ Վարչական գործերի կողմերից մեկը գործադիր իշխանության կամ ինքնակառավարման մարմինն է։

6․ Դատարանի կողմից վարչական գործեր հարուցելու հիմքը պայմանագիրն է։

7․ Իրավական վեճերի լուծման այլընտրանքային եղանակները վեճերի լուծումն են արտադատական ճանապարհով, որի կիրառմամբ վիճող կողմերը կնքում են փոխշահավետ համաձայնություն։

8. Վարչական դատարանը հանրապետությունում մեկն է և որպես մասնագիտացված դատարան՝ առաքելություն ունի առաջին ատյանի կարգով ըստ էության քննելու և լուծելու օրենքով նախատեսված բոլոր վարչական քաղաքացիական և քրեական գործերը։

9. Քրեական գործերով վիճաբեկ բողոքը կարող է բերվել վերաքննիչ դատարանի ՝ գործն ըստ էության չլուծող դատական ակտի դեմ հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում, իսկ գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի դեմ՝ այդ ակտը ստանալու պահից 15-օրյա ժամկետու, եթե օրենքով այլ բան նախատեսված չէ։

Նշված պնդումներից որո՞նք են սխալ․

1․ Դատական իշխանությունը դատարաններին պատկնող բացառիկ իրավունքն է հատուկ կարգով քննել և լուծել իրավական վեճերն օրինականության, մարդու իրավունքների պաշտպանության նպատակով։

2․ Վարչական դատարանը կարող է որոշում է կայացնել կուսակցության գործունեությունը կասեցնելու կամ արգելելու մասին։

3․ Եթե կուսակցությունները խախտում են օրենքները, ապա օրենսդիրի դիմումի հիման վրա Սահմանադրական դատարանը կարող է որոշում կայացնել կուսակցության գործունեությունը կասեցնելու կամ արգելելու մասին։

4․ Սահամանադրական դատարանը լուծում է Հանրապետության նախագահի և խորհրդարանի պատգամավորների ընտրությունների արդյունքնեով ընդունված որոշումների հետ կապված վեճերը։

5․ Վճռաբեկ դատարանը լիազորված է ըստ էության որոշումներ ընդունելու տվյալ գործով հիմնական համարվող հարցերով։

6․Քաղաքացիական գործի դատական քննության հետևանքով կայացրած որոշումը կոչվում է վճիռ։

7․ Դատարանի քրեական գործի դատական քննության հետևանքով կայացրած որոշումը կոչվում է դատավճիռ։

8. Գործին մասնակցող անձանց նյութական կամ դատավարական իրավունքների խախտումն այն դեպքերն են, երբ ստորին ատյանի դատարանները սխալ են կիրառել, օրինակ՝ քրեական օրենսգրքի կամ էլ քրեական դատավարության օրենսգքրի նորմերը, և դրանով իսկ խախտվել են ամբաստանյալի իրավունքները։

9.Փաստաբանն այն անձն է, ով ստացել է փաստաբանական գործունեություն իրականացնելու արտոնագիր, փաստաբանների պալատգի անդամ է և երդում է տվել։

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1․ Դատական համակարգը կազմակերպման առումով մտնում է պետական իշխանության համակարգի մեջ, բայց չի ենթարկվում դրանցից որևէ մեկին։

2․ Դատական ամեն մի գործ առաջին անգամ քննվում է առաջին ատյանի դատարանում։

3․ Սահմանադրական դատարան կարող են դիմել նաև դատարնները և գլխավոր դատախազը՝ իրենց վարույթներում գտնվող կոնկրետ գործին առնչվող նորմատիվ ակտերի դրույթների սահմանադրականության հացերով։

4․ Կասեցնել կուսակցության գործունեությունը նշանակում է նրան արգելել իրականացնել օրենքներովնախատեսված իր իրավունքները որոշակի ժամկետով։

5․ Արգելել նշանակում է կասեցնել գործունեությունը։

6․ Ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտերը կարող են բողոքարկվել միայն վերաքննության կարգով վճռաբեկ դատարաններում։

7․ Մտնելով օրինական ուժի մեջ՝ դատականն ակտերը սկսում են գործել ամբողջովինև դրսևորվել իրենց բոլոր որակները՝ անհերքելիությունը, բացառիկությունը, անվիճարկելիությունը, կատարողականությունը, պարտադիրությունը։

Նշված պնդումներից որո՞նք են սխալ․

1․ Դատարանները գործում են առանց ինչ-որ ենթակայության, օրենքով իրենց տրված լիազորությունների հիման վրա, որոնք անհրաժեշտ են և բավարար դատական իշխանության առև դրված խնդիրներն իրականացնելու համար։

2․ Իշխանությունների տարանջատման համակարգում դատական իշխանության անօտարելի հատկանիշներն են անկախությունը, չափելիությունը և առանձնացվածությունը։

3․ Սահմանադրական դատարանը մինչև միջազգային պայմանագրի վավերացումը որոշում է դրանում ամրագրված պարտավորությունների համապատասխանությունը Սահմանադրությանը։;

4․ Սահմանադրական դատարանը կարևոր դերակատարություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում։

5․ Ընդհանուր իրավասության դատարանների համակարգը կառուցելիս օրենսդիրը փորձել է դատարաններն առավելապես մոտեցնել բնակչությանը, ապահովել արդարադատության մատչելիությունը, դատարանների տարածքային առավել հասանելիությունը։

6․Վարչական դատարանը միասնական կառույց ունեցող դատարան է՝ կազմված դատարանի նախագահից և դատավորներից և այն առանձին կառուցվածքային միավորներից։

7․ Դատարանի կայացրած ակտերը օրինական ուժի մեջ են մտնում օրենքով սահմանված վերաքննիչ բողոք ներկայացնելու ժամկետը լրանալուց հետո։

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1․ Սահմանադրական դատարանի առաքելությունը սահմանադրական արդարադատության իրականացումն է։ Այն կազմված է ինը դատավորից, որոնց ընտրում է Կառավաչության կողմից։

2․ Եթե վարչական գործն ըստ էության լուծող դատական ակտը բեկանվել է վճռաբեկ դատարանում, ապա այդ գործը վճռաբեկ դատարանում քննվում է կոլեգիալ՝ երեք դատավորի կազմով։

3․ Հայաստանում գործում են վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը, վերաքննիչ քրեական դատարանը և վերաքննիչ իրավական դատարանը։

4․Արդարադատությունը իրականացնում է միայն դատարանը՝ օրենսդրական պահանջների ու ընթացակարգի խստագույն պահպանմամաբ, և ուղղված է դատական գործեր քննելուն և լուծելուն։

5․ Արդարադատության սկզբունքները ելակետային, առանցքային դրույթներ են, որոնք դրված են դատավարական գործունեությունը կարգավորող օրենքների հիմքում։

6․ Արգելվում է հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված կամ արդար դատաքննության իրավունքը խաթարող ապացույցների օգտագործումը։

7․ Անկախ և անկողմնակալ դատարանի առջև, որը գործը լուծողն է, հանդես եկող կողմերը փաստարկում են իրենց դիրքորոշումը։ Նրանք հավասար են, այսինքն՝ իրենց իրավունքների պաշտպանության համար օժտված են միանման իրավունքներով։

Նշված պնդումներից որո՞նք են սխալ,

1․ Փաստաբանական պալատը փաստաբաններին միավորող անկախ, ինքնակառավարվող կազմակերպություն է։

2․ Պաշտպանն այն փաստաբանն է, որ դատական գործով վարույթում ներկայացնում է կասկածյալի կամ մեղադրյալի օրինական շահերը և նրան ցույց է տալիս իրավաբանական օգնություն օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով։

3․ Դատախազությունն այլ պետական մարմիններից անկախ գործող, միասնական կենտրոնացված համակարգ է, որը ղեկավարում է գլխավոր դատախազը։

4․ Ոստիկանության խնդիրներից է հայտնաբերել և բացահայտել հանցագործությունները, քրեական գործով կատարել նախնական քննություն։

5․ Արբիտրաժի՝ որպես վեճի լուծման այլընտրանքային եղանակի կիրառման դեպքում վեճի կողմերը պարտավորվում են պարտադիր դիմել երրորդ կողմին, իսկ դիմելու դեպքում կատարել նրա որոշումը։

6․ Քաղաքացիական գործերով առաջին ատյանի դատարանը, ստանալով բողոքը, կայացնում է որոշում այն իր վարույթն ընդունելու մասին, որում նշվում են գործի քննության ժամկետն ու վայրը։

7․ Կալանավորումն անձին օրենքով նախատեսված տեղերում կալանքի տակ պահելն է, որը կիրառվում է դատարանի որոշմամբ՝ համապատասխան միջնորդության հիման վրա։

Նշված պնդումներից որո՞նք են սխալ․

1․ Մեղադրանքի գործառույթն իրականացնում է մեղադրող կողմը (օրինակ՝ դատախազը, դատախազի տեղակալները, տուժողը, տուժողի օրինական ներկայացուցիչը)։ Նա առաջ է քաշում անձի մեղավորության հարցը և դատարանի առջև ապացուցում այդ։

2․ Գործի քննության և լուծման գործառույթն իրականացնում են հետաքննության մարմինը, քննիչը, անաչառ և անկախ դատարանը։

3․ Քրեական վարույթի նախաձեռնումը թույլատրվում է միայն անհրաժեշտ առիթների և հիմքերի առկայության դեպքում։

4․ Քննչական գործողությունը օրենքով սահմանված այն գործողությունն է, որի կատարման արդյունքում կարող է ձեռք բերվել տվյալ վարույթի համար նշանակություն ունեցող ապացույց, օրինակ՝ հարցաքննություն, առգրավում, արտաշիրմում, խուզարկություն և այլն։

5․ Քաղաքացիական գործերի քննության կարգը սահմանում է քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրքը։

6․ Բանակցությունը գործընթաց է, որին անմիջականորեն մասնակցում են վեճի կողմերը՝ իրենց ապագա վարքագծի վերաբերյալ որոշում ըդունելու համար։

7․Միջնորդությունը վեճի լուծման հիմնական եղանակ է, որը ենթադրում է վիճող կողմերի վեճի լուծմանը մասնակցելու ամենամեղմ ձև, քանի որ կողմերը համաձայնություն են ձեռք բերում՝ ժամանակ առ ժամանակ համագործակցելու միջնորդի մասնակցությամբ։

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1․ Արդի աշխարհում վեճերը բազմազան են՝ սկսած միջանձնայինից մինչև միջպետական։ Գոյություն ունի գիտություն, որն անվանում են նումիզմատիկա։

2․ Դատարանի կողմից քրեական գործեր հարուցելու հիմքը հայցադիմումն է, հայցադիմում ներկայացնողը կոչվում է հայցվոր, իսկ փոխառուն՝ պատասխանող։

3․Քաղաքացիական գործով դատարանը կայացնում է վճիռ, իսկ դատարանի վճիռը հրապարակվում է գործի քննությունն ավարտելուց հետո՝ 15 օրվա ընթացքում։

4․ Գործը վարույթ ընդունելուց հետո դատավորը ձեռնարկում է այն դատաքննության նախապատրաստելու գործողություններ և որոշում է գործը նշանակել քննության՝ կողմերին տեղյակ պահելով դրա ժամանակի և վայրի մասին։

5․ Կասկածյալն ու մեղադրյալն ունեն պաշտպանության իրավունք և այդ իրավունքին թղթակցում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի պարտականությունը՝ ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը։

6․ Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ կիրառելու, կամ պարտք չկիրառելու, կամ պատժից ազատելու մասին դատարանի որոշումը;

7․ Դատարանը պարտավոր է գործի բոլոր ապացույցները հետազոտել անմիջականորեն՝ ծանոթանալ գրավոր ապացույցներին, զննել իրեղեն ապացույցները, լսել փորձագետների եզրակացությունները, վկաների և գործին մասնակցող անձանց ցուցմունքները։

Ո՞րը վիճաբեկ դատարանի պալատ չէ․

• քրեական պալատ

• վարչական պալատ

• հակակոռուպցիոն պալատ

• քաղաքական պալատ