химия

Дистилдеу (айдау)

• пішіні өзгереді. Мысалы: шегенің майысуы, судың қайнауы, мұздың қатуы, шынының сынуы, т.б

• Мысалы: ас тұзының ерітіндісін буландырады,

  су буланып ұшып, табақшада ас тұзы кристалл

  түрінде қалады.

• Қайнау температурасы әртүрлі заттарды бөлу. ұшқыш сұйықтықтарды буландырып, содан кейін бірден салқындатып, сұйық күйге ауыстыру (конденсациялау) әдісі.

• Құрамындағы бөлшектер жай көзбен немесе микроскоппен көрінетін қоспалар

Молекулалары екі атомнан тұратын элементтер:

(a)  

Бейметалдар

• Көбісі 20°С-та газ тәрізді және қатты күйде болады, жалғыз сұйық – бром. Электр тогын нашар өткізеді. Олар: S, C, P, N2 т

• 20°С температурада қатты, шыңдалуға бейім, иілімді, берік, электр тогы мен жылуды жақсы өткізеді, металдық жылтыры болады. Олар: Al, Fe, Cu, Au, Ag, Sn, т.б.

• Протондар мен нейтрондар деп аталатын бөлшектерден тұрады

• Заттардың жылу және жарық бөліп, тотыға жүретін химиялық реакция

S + O2 = SO2

• Оттекте фосфор көз қаратпайтын жалын мен ақ түсті түтін түзе жанады. Реакция нәтижесінде ыдыс қабырғасында фосфор (V) оксиді түйірлері түзіледі

• Мысты оттекте қатты қыздырғанда ол жанбай, баяу тотығып, қара түсті мыс (II) оксидіне айналады

• Күкірттің алдын ала қыздырылған түйірін оттек бар

  ыдысқа батырса, көк жалынмен, өткір иісті улы газ күкірт (IV) оксидін түзе жанады

• Жіңішке болат сымға қадалған сіріңке шиін тұтатып,

  оттек бар ыдысқа батырғанда темір шатырлап жарық ұшқын шашып, жалынсыз темір қағын (Fe3O4) түзе жанады

Тотығу

• Заттардың жылу және жарық бөліп, тотыға жүретін химиялық реакция

• Кейбір заттар оттекпен баяу әрекеттесіп, жылу біртіндеп бөлетін процесс. Мысалы – қидың шіруі. Бұл процесс нәтижесінде бөлінген жылу жылыжайларда қолданылады.

• Заттардың оттекпен әрекеттесу реакциясы, өнімі оксид деп аталады

  Жай зат + оттек = оксид

• Жылу бөліп жанатын зат немесе заттар қоспасы

Жіңішке болат сымға қадалған сіріңке шиін тұтатып,

оттек бар ыдысқа батырғанда темір шатырлап жарық ұшқын шашып, жалынсыз темір қағын (Fe3O4) түзе жанады

(a)  

Мысты оттекте қатты қыздырғанда ол жанбай, баяу тотығып, қара түсті мыс (II) оксидіне айналады

(a)  

Химия

• Құрамындағы бөлшектері микроскоп арқылы да көрінбейтін қоспалар

• Денелерді құраушылар

• Заттарды, олардың қасиеттерін, заттардың бір-біріне айналуын, қолданылуын зерттей

• Өлшемі мен пішіні бойынша ажыратылатын денелер

Біртекті (Гомогенді)

• Құрамындағы бөлшектер жай көзбен немесе микроскоппен көрінетін қоспалар

• Бастапқы заттардан жаңа заттар пайда болады, химиялық реакция жүреді.

• Денелерді құраушылар

• Құрамындағы бөлшектері микроскоп арқылы да көрінбейтін қоспалар

Физикалық құбылыс

• Заттың агрегаттық күйі, пішіні өзгереді. Мысалы: шегенің майысуы, судың қайнауы, мұздың қатуы, шынының сынуы, т.б

• Өлшемі мен пішіні бойынша ажыратылатын денелер

• Бастапқы заттардан жаңа заттар пайда болады, химиялық реакция жүреді. Мысалы: көмірдің жануы, сүттің ашуы, тамақтың бұзылуы

• Құрамындағы бөлшектер жай көзбен немесе микроскоппен көрінетін қоспалар