STS Bahasa Jawa Kelas 9

1.    Wacan (teks) sandiwara utawa drama ing Basa Jawa sing diripta kanggo dipentasake, diarani...

                                   

• a. Cerkak

• b. Novel

• c. Naskah Drama

• d. Geguritan

2.  Ing teks drama, bageyan sing isine panjaluk utawa prentah marang paraga supaya nindakake sawijining tumindak ing panggung, kayata (Nuduh Jaka Poleng), diarani...

               

• a. Dialog

• b. Monolog

• c. Kramagung (Petunjuk Laku)

• d. Prolog

3.    Ing pethikan drama kasebut, ukara "Dhuh Gusti Prabu, sedaya sampun tumata." nuduhake yen paraga Patih Wasesa nggunakake Basa Jawa sing trep nalika matur marang Raja. Ragam basa sing digunakake Patih Wasesa yaiku...

• a. Ngoko Lugu

• b. Krama Lugu

• c. Krama Inggil/Alus

• d. Ngoko Alus

Pethikan Sandhiwara "Jejer Raja Adil"

Paraga: Prabu Brawijaya, Patih Wasesa, Jaka Poleng

Setting: Pendhapa Kraton Majapahit, Wengi

Prabu Brawijaya: (Kanthi swara abot) Patih, wis pirang-pirang dina aku ora bisa sare. Tansah kelingan nasibe kawula cilik.

Patih Wasesa: (Nyembah kanthi ajrih) Dhuh Gusti Prabu, sedaya sampun tumata. Panjenengan sampun dangu boten tilem.

Prabu Brawijaya: Tumata? Kepriye nasibe para tani sing panene disuda dening punggawa sing culika? Coba delengen Jaka Poleng kuwi! (Nuduh Jaka Poleng sing lagi ngresiki pendhapa) Dheweke kuwi prajurit sing jujur, nanging malah disingkirake amarga ora gelem melu korupsi.

Patih Wasesa: (Gagap) Nyuwun sewu, Gusti Prabu. Sedaya punika prakawis ingkang alit, boten prelu dipun pikiraken.

Prabu Brawijaya: Cilaka! Keadilan kuwi wiwitane saka prakara sing alit, Patih! Yen sing cilik wae dijorogake, kepriye nasib negara iki!

4.    Pangandikane Prabu Brawijaya: "Keadilan kuwi wiwitane saka prakara sing alit, Patih! Yen sing cilik wae dijorogake, kepriye nasib negara iki!" Iki nuduhake anane konflik batin Sang Prabu babagan...

• a. Tanggung jawabe Raja marang keadilan rakyat cilik sing diremehake punggawa negara.

• b. Rasa kuwatir marang Patih Wasesa sing kerep boten sare.

• c. Kepriye carane ngresiki pendhapa kraton Majapahit sing reged.

• d. Perkara Jaka Poleng sing dadi tukang ngresiki pendhapa kraton.

Pethikan Sandhiwara "Jejer Raja Adil"

Paraga: Prabu Brawijaya, Patih Wasesa, Jaka Poleng

Setting: Pendhapa Kraton Majapahit, Wengi

Prabu Brawijaya: (Kanthi swara abot) Patih, wis pirang-pirang dina aku ora bisa sare. Tansah kelingan nasibe kawula cilik.

Patih Wasesa: (Nyembah kanthi ajrih) Dhuh Gusti Prabu, sedaya sampun tumata. Panjenengan sampun dangu boten tilem.

Prabu Brawijaya: Tumata? Kepriye nasibe para tani sing panene disuda dening punggawa sing culika? Coba delengen Jaka Poleng kuwi! (Nuduh Jaka Poleng sing lagi ngresiki pendhapa) Dheweke kuwi prajurit sing jujur, nanging malah disingkirake amarga ora gelem melu korupsi.

Patih Wasesa: (Gagap) Nyuwun sewu, Gusti Prabu. Sedaya punika prakawis ingkang alit, boten prelu dipun pikiraken.

Prabu Brawijaya: Cilaka! Keadilan kuwi wiwitane saka prakara sing alit, Patih! Yen sing cilik wae dijorogake, kepriye nasib negara iki!

5.    Pangandikane Patih Wasesa: "Nyuwun sewu, Gusti Prabu. Sedaya punika prakawis ingkang alit, boten prelu dipun pikiraken." Adhedhasar ukara iki, watak Patih Wasesa sing paling trep dianalisis yaiku...

• a. Wani matur apa anane marang Raja.

• b. Nutupi utawa ngremehake masalah sing ana gandhengane karo punggawa liyane.

• c. Jujur lan tulus ngabdi marang Gusti Prabu.

• d. Setya lan taat nglakoni prentah saka Raja.

Pethikan Sandhiwara "Jejer Raja Adil"

Paraga: Prabu Brawijaya, Patih Wasesa, Jaka Poleng

Setting: Pendhapa Kraton Majapahit, Wengi

Prabu Brawijaya: (Kanthi swara abot) Patih, wis pirang-pirang dina aku ora bisa sare. Tansah kelingan nasibe kawula cilik.

Patih Wasesa: (Nyembah kanthi ajrih) Dhuh Gusti Prabu, sedaya sampun tumata. Panjenengan sampun dangu boten tilem.

Prabu Brawijaya: Tumata? Kepriye nasibe para tani sing panene disuda dening punggawa sing culika? Coba delengen Jaka Poleng kuwi! (Nuduh Jaka Poleng sing lagi ngresiki pendhapa) Dheweke kuwi prajurit sing jujur, nanging malah disingkirake amarga ora gelem melu korupsi.

Patih Wasesa: (Gagap) Nyuwun sewu, Gusti Prabu. Sedaya punika prakawis ingkang alit, boten prelu dipun pikiraken.

Prabu Brawijaya: Cilaka! Keadilan kuwi wiwitane saka prakara sing alit, Patih! Yen sing cilik wae dijorogake, kepriye nasib negara iki!

6. 6. Yen adegan iki dadi klimaks ing lakon drama, mula masalah utama (punjering pasulayan) sing diadhepi yaiku pasulayan antarane...

• 6. a. Jaka Poleng karo para tani sing panene disuda.

• 6. b. Prinsip keadilan Raja Brawijaya karo punggawa sing durung jujur (korupsi).

• 6. c. Prabu Brawijaya sing ora bisa sare karo Patih Wasesa.

• 6. d. Kahanan ing Majapahit sing wis tumata karo kahanan sing durung aman.

7.    Minangka paraga panyengkuyung sing disingkirake amarga kejujurane, apa sing bisa disimpulake (ditrapake) marang anane paraga Jaka Poleng ing lakon kasebut?

• a. Jaka Poleng minangka simbol utawa cerminan saka nasibe rakyat cilik sing nandhang lara amarga punggawa culika.

• b. Nuduhake yen Prabu Brawijaya seneng banget karo Jaka Poleng tinimbang karo Patih Wasesa.

• c. Jaka Poleng iku paraga antagonis sing kudu disingkirake saka kraton.

• d. Jaka Poleng mung dienggo minangka tukang ngresiki pendhapa, ora duwe peran wigati

8.    Yen teks drama iki arep dipentasake ing jaman saiki, apa setting (latar) sing paling cocog diowahi (diadaptasi) kanggo nggambarake konflik sing padha nanging luwih modern?

• a. Ganti kraton Majapahit dadi sawijining dalem pribadi sing mewah.

• b. Ganti Kraton lan Patih dadi Kantor Pemerintahan lan Kepala Dinas, kanthi konflik babagan proyek sing dikorupsi.

• c. Ganti wengi dadi esuk supaya luwih rame.

• d. Ganti Basa Krama Inggil dadi Basa Ngoko Lugu kabeh.

9.    Ing teks drama, babak iku nuduhake perangan gedhe, dene bageyan sing luwih cilik lan nuduhake owah-owahan ing paraga sing ana ing panggung, diarani...

                        

• a. Epilog

• b. Prolog

• c. Adegan

• d. Monolog

10.    Pangripta (penulis naskah) drama nggunakake alur maju nalika nulis naskah. Iki nuduhake yen urutan kedadeyan ing lakon kasebut diwiwiti saka...

• a. Puncak masalah langsung menyang panyelesaian.

• b. Wiwitan kedadeyan kanthi kronologis nganti pungkasan crita.

• c. Kedadeyan sing wis kliwat, banjur bali maneh menyang wektu saiki.

• d. Konflik batin saben paraga tanpa nggatekake urutan wektu.