Quiz Sandhiwara

Tembung 'sandhiwara' asale saka tembung 'sandi' lan 'warah'. Tembung 'warah' ing kene nduweni teges...

• Wewayangan utawa Tontonan.

• Pitutur utawa Wewarah.

• Raos utawa Rasa.

• Lakon utawa Carita

Unsur batin naskah sandhiwara sing dadi dhasar utawa underaning crita diarani...

• Alur (Plot).

• Paraga (Tokoh).

• Latar (Setting).

• Tema (Underan).

Pérangan naskah sandhiwara sing isiné katrangan babagan swasana, wektu, lan papan panggonan nalika adegan kasebut lumaku diarani...

• Prolog.

• Epilog.

• Krama.

• Kedhok (Setting/Latar).

Konflik sing dumadi ing batiné paraga, upamané rasa getun, cuwa, utawa bingung, diarani konflik...

• Eksternal.

• Sosial.

• Internal.

• Budaya.

Pérangan awal sandhiwara sing isiné pambuka, ngenalake paraga, lan miwiti konflik diarani...

• Orientasi

• Komplikasi.

• Klimaks.

• Resolusi.

Sandhiwara tradhisional ing Jawa Wétan sing kerep nggunakake selingan tari remo lan paraga wanitane biasane diperanake dening priya diarani...

• Kethoprak.

• Wayang Wong.

• Ludruk.

• Lenong.

Tembung sing nuduhake obah utawa tumindake paraga sing ditulis ing sajroning kurung lan dadi katrangan kanggo sutradara utawa paraga diarani...

• Prolog.

• Dhialog.

• Monolog.

• Kramagung.

(Latar: Teras Omah, Jam 11 awan. SINTA lungguh nyambi maca buku, katon serius. BUDI (adhine) mlebu kanthi mlaku nginthil.)

BUDI: Mbak, kowé kuwi kok seneng tenan to maca buku crita wae. Apa ora bosen? Mending dolanan game utawa nonton TV.

SINTA: (Noleh alon-alon) Budi, maca kuwi ora mung crita, nanging nambahi kawruh. Upama saben dina kowé nonton TV waé, apa kowé bisa mbédakaké endi sing apik lan endi sing ala?

BUDI: (Mringis) Ya bisa ta, Mbak. Kan wis ana Pak Guru lan Bapak.

SINTA: (Nutup buku) Ngertèni sing apik lan sing ala iku kudu saka pengalaman lan rasa kritis dhéwé. Maca kuwi sing mbimbing rasa kritis.

Saka dialog ing dhuwur, yen dianalisis kanthi premati, Budi lan Sinta nduweni pandangan urip (filosofi) sing beda babagan...

• Pentinge basa Jawa kanggo generasi mudha.

• Cara paling efektif kanggo ngisi wektu luang.

• Sumber lan cara éntuk kawicaksanan utawa kritis nalika urip.

• Bebaya perkembangan teknologi ing lingkungan sekolah.

(Latar: Teras Omah, Jam 11 awan. SINTA lungguh nyambi maca buku, katon serius. BUDI (adhine) mlebu kanthi mlaku nginthil.)

BUDI: Mbak, kowé kuwi kok seneng tenan to maca buku crita wae. Apa ora bosen? Mending dolanan game utawa nonton TV.

SINTA: (Noleh alon-alon) Budi, maca kuwi ora mung crita, nanging nambahi kawruh. Upama saben dina kowé nonton TV waé, apa kowé bisa mbédakaké endi sing apik lan endi sing ala?

BUDI: (Mringis) Ya bisa ta, Mbak. Kan wis ana Pak Guru lan Bapak.

SINTA: (Nutup buku) Ngertèni sing apik lan sing ala iku kudu saka pengalaman lan rasa kritis dhéwé. Maca kuwi sing mbimbing rasa kritis.

Ukara dhialoge Sinta, "Maca kuwi sing mbimbing rasa kritis," nduweni teges implisit (ora langsung) sing paling pas tumrap konteks sandhiwara yaiku...

• Naskah sandhiwara kudu ditulis kanthi gaya basa sing rumit.

• Tumindak sing diwenehake ing sandhiwara kudu diinterpretasikake dening pamirsa.

• Watake paraga antagonis kudu luwih ditonjolake.

• Saben sandhiwara kudu diakhiri kanthi happy ending.

Ing pérangan klimaks naskah sandhiwara, paraga utama lumrahé ngadhepi puncak masalah sing ndadekake dheweke kudu nggawe keputusan sing wigati. Apa akibaté yen keputusan sing dipilih paraga utama ing klimaks ora logis utawa ora cocog karo watake (ora konsisten)?

• Tema crita dadi luwih jero lan mbutuhake analisis luwih lanjut.

• Alur crita dadi luwih cepet lan narik ati.

• Crita dadi ora bisa dipercaya (implausible) lan ngowahi watak sejatine paraga.

• Paraga tritagonis dadi luwih kuwat lan dominan.