Gulla Glæpon er nýorðin 16 ára. Hún hefur nokkuð oft verið tekin fyrir þjófnað, tvisvar verið keyrð heim af lögreglunni undir áhrifum og er á síðasta séns í skólanum. Hún ákveður eitt kvöldið að fara í bíó. Hún biður pabba sinn um að skutla sér en hann segir henni að taka strætó.

Hún myndi frekar éta myglaðan hest en að taka strætó... svo hún tekur bara bílinn. Hún á engan pening svo hún rænir gamla konu í spönginni og keyrir svo af stað í bíó, sultuslök.

hún er rétt komin hjá Bláu sjoppunni þegar hún er stoppuð af löggunni.

Hvernig er líklegast að tekið verði á máli Gullu? (s.k.v bókinni)

10. bekkur ætlar í skólaferðalag.

Valið stendur á milli tveggja áfangastaða: Húsavíkur eða Vestmannaeyja.

Ákveðið er að bekkurinn kjósi og verður farið á þann áfangastað sem hlýtur flest atkvæði.

Hvaða hugtak á best við þessar aðstæður?

Mörg lýðræðisríki hafa skilgreint ákveðin réttindi sem stjórnvöld eiga að fara eftir. þessi réttindi eru t.d. tjáningafrelsi, eignaréttur og félagsfrelsi. Réttindin eiga að passa að ríkið níðist ekki á þegnum sínum.

Hvað kallast þessi réttindi?

NAUÐÞURFTIR

NÝLIÐUN

FÉLAGSMÓTUN

VIÐMIÐ

STÝRIKERFI

þessi hugtök falla öll undir:

Frummótun á sér stað innan fjölskyldunnar, þar sem foreldrar ala upp börnin sín.

þegar þú varst barn spurðir þú spurninga eins og: afhverju þarf að klæða sig vel í kulda?, hver er munurinn á kú og kind?. Eftir því sem þú lærðir fleiri orð fékkstu skýrari mynd af samfélaginu sem þú býrð í.

Hvernig hefur þetta áhrif á þig í dag?

Spurt er um hugtak

Hvað er það sem stýrir lífi okkar að mestu leiti, oftast án þess að við gerum okkur grein fyrir því.

Dæmi

- þér finnst í lagi að öskra á fótoltaleik - ekki í kirkju

- þú mætir með gjöf og spariklædd/ur í brúðkaup

- þú mætir ekki óboðin/n í partý.. með foreldra þína

Spurt er um hugtak

Afbrigði af lýðræði - en þar kýs fólkið LÍKA æðsta embættismanninn.

vísbendingar:

Ísland er þetta

Noregur er þetta ekki

AÐ BREYTA STJÓRNARSKRÁNNI -

Settu í rétta röð

1) Nýtt alþingi samþykkir frumvarpið í óbreyttri mynd

2) Þing er rofið, alþingiskosningar boðaðar að nýju

3) Alþingi samþykkir frumvarp

4) Breytingin tekur gildi

5) Sama frumvarp lagt fyrir nýkjörið Alþingi

6) Forseti samþykkir með undirskrift

Spurt er um hugtak

Stýrir hegðum og viðhorfum einstaklings þannig að hann hegði sér á viðurkenndan hátt við ólíkar aðstæður - t.d.

- Grunnskólakennari mætir ekki í vinnu í peysu sem stendur á

" ég elska Hitler"

- þú segir ekki starfsmanni í Bónus að þú sért að rífast við mömmu þína

- þú heilsar þegar þér er heilsað

- þú mætir ekki í sundfötum í stærðfræði

Þetta eru dæmi um leikreglur samfélagsins eða:

Spurt er um hugtak

Mjög mismunandi milli samfélaga og útskýrir hversvegna fólk sem býr í mismunandi samfélögum er svo ólíkt.

dæmi:

- barn í Kína lærir að borða með prjónum

- barn á Íslandi lærir að borða með hníf og gafli

- barn á Grænlandi lærir að umgangast sleðahunda

hvaða hugtak á best við um íslenska ríkið?

Vættaskóli, jarðarbúar og Vestmannaeyjar eru dæmi um:

Spurt er um hugtak

Stríðsástand hefur neytt sýrlensku þjóðina á vergang og um 12 milljónir sýrlenskra flóttamanna leita að öryggi í öðrum löndum. Þegar stór hópur fólks gerast innflytjendur í öðru ríki myndast:

Grikkir voru fyrstir til þess að nota hugtökin stjórnmál og lýðræði. Í Aþenu til forna samþykktu borgarar að hafa lýðræði sem stjórnarfyrirkomulag.

Hvað af eftirfarandi á ekki við um lýðræði og stjórnun í Aþenu.

Fimm hænur sitja saman á priki. Ein þeirra er nýkomin í partýið og hinar fjórar benda nýju hænunni á að samkvæmt alþjóðlegum öryggisreglum húsdýra þá megi bara vera fjórar hænur á hverju priki, nýja hænan neitar að fara svo að hinar hænurnar verða reiðar og krefjast þess að hún fari.

Nýja hænan nennir engum leiðindum og fer því sína leið, í leit af plássi á öðru priki. Hinar hænurnar fjórar fengu sínnum vilja famgegnt, en

Hverskonar valdi er beitt í þessari sögu?

Spurt er um hugtak.

*Hópur fólks sem hefur svipaðar skoðanir og viðhorf til málefna sem tengjast þjóðfélaginu.

*Hópnum finnst þeirra skoðun, sú eina rétta og fólkið í hópnum rökræðir og rífst við þá sem hafa aðrar skoðanir.

*Á 4 ára fresti yfirtaka hóparnir landið í kosningherferðum með áróðri og loforðum.

Ef hópurinn nær að sannfæra nógu marga um að þeirra skoðanir og viðhorf séu rétt þá fá nokkrir úr hópnum tækifæri til þess að vinna fyrir þjóðina á Alþingi

þessi hópur kallast:

Sindri þór Stefánsson er fangi sem strauk nýverið úr fangelsi og flúði land. Hann segir;

Ég var neyddur til að undirrita pappír sem á stóð að ég væri frjáls ferða minna en ef ég færi mundi ég gista í fangaklefa þar til framlenging á gæsluvarðhaldi væri samþykkt,“

þannig að í raun var hann frjáls ferða sinna, en ef hann yfirgæfi fangelsið án skýringa þá yrði hann handtekinn

Hvaða hugtak á best við um aðgerðir lögreglunnar í garð Sindra