วลี

ประโยคที่มีประธาน กริยา กรรม

เสียงสูง ๆ ต่ำ ๆ เหมือนเสียงดนตรี

เสียงสระ พยัญชนะและวรรณยุกต์

ที่ประกอบกัน

นั่งพักผ่อน

หอมสดชื่น

ห้องเรียนของเรา

บนเทือกเขาหิมาลัย

นามวลี

ประธาน

ส่วนเติมเต็ม

ส่วนคำสรรพนาม

มีความรู้ดีกว่ามีเงินทอง

ของเล่นชิ้นนี้ มีราคาแพงมาก

ประชาชนเป็นผู้มีอำนาจยิ่งใหญ่

เขาแข่งขันกันว่ายน้ำเมื่อวานนี้ตอนสาย ๆ

หางนกยูงตัวนี้สวย

หางนกยูงออกดอกเต็มต้น

หางนกยูงตัวผู้สวยกว่าตัวเมีย

สื่อรักของนกยูงคือหางนกยูง

ลูกไก่เดินตามแม่

ลูกน้ำกลายเป็นยุง

ลูกเลี้ยงมิใช่ลูกตัว

ลูกกวาดเป็นขนมสำหรับเด็ก

พระองค์ท่านทรงคุณวุฒิเปรียญธรรม

๙ ประโยค และทรงนิพนธ์เรื่องทาง

พุทธศาสนาไว้มาก

พระนิพนธ์ชุดแสงส่องใจทรงแจก

แก่พุทธศาสนิกชนทั่วไปเนื่องในวัน

ประสูติเป็นประจำทุกปี

พระองค์เคยเป็นพระอภิบาลของ

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาล

ปัจจุบันในระหว่างทรงผนวชเป็น พระภิกษุ ณ วัดบวรนิเวศ

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระ

สังฆราชฯ บรรพชาเป็นสมณเพศที่

จังหวัดกาญจนบุรี ก่อนอุปสมบทซ้ำ

เป็นธรรมยุตที่วัดบวรนิเวศวิหาร

เจ้าพระยาพระคลัง (หน) ได้รับราชการ

เป็นหลวงสรวิชิตนายด่านเมืองอุทัยธานี

ในสมัยกรุงธนบุรี

เจ้าพระยาพระคลัง (หน) ร่วมกับกวี

อื่นแปลและเรียบเรียงพงศาวดารจีน

เรื่องสามก๊กกับพงศาวดารมอญเรื่อง

ราชาธิราช

สามก๊กตอนจูล่งฝ่าทัพรับอาเต๊าเป็น

ตอนที่อ่านสนุกเพลิดเพลินได้รสโวหาร

เปรียบเทียบคมคายและให้คติธรรม

เกี่ยวกับความกล้าหาญและซื่อสัตย์ต่อ

หน้าที่ของทหาร

ในสมัยรัชกาลที่ ๑ หลวงสรวิชิต ได้

เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นพระยาพิพัฒน์-

โกษาและได้รับพระมหากรุณาโปรด-

เกล้าฯ เป็นเจ้าพระยาพระคลัง ตำแหน่ง

เสนาบดีฝ่ายคลังในที่สุด

เราได้ยินได้ฟังคำเมตตากรุณาอยู่เป็น

นิจ จนบางทีอาจไม่ได้ตระหนักถึง

ความหมายแท้จริงของคำนี้

หากมวลมนุษย์ได้พัฒนาจิตใจให้มี

เมตตาตามนัยพระนิพนธ์เรื่องนี้

สันติสุขแท้จริงย่อมเกิดขึ้นในโลก

แม้ว่าบางทีความเมตตากรุณาจะไม่

ปรากฏแก่ใจของผู้อื่นแต่ก็จะปรากฏ

ชัดเจนแก่ใจของผู้มีเมตตาเสมอไป

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรม

พระยาเดชาดิศรทรงรวบรวมและชำระ

โคลงโลกนิติของเก่าขึ้นใหม่แล้วจารึก

ไว้ ณ วัดพระเชตุพนฯ

โคลงโลกนิติเป็นที่นิยมแพร่หลาย

เพราะให้ข้อคิดเกี่ยวกับสิ่งที่เห็นได้จริง

ในชีวิตของคนทั่วไป

เมื่ออ่านออกเสียงโคลงโลกนิติแต่ละ

บทดัง ๆ เป็นทำนองเสนาะจะได้รับรส

ทั้งเสียงและจังหวะของคำมากยิ่งขึ้น

กว่าการอ่านในใจ

สุภาษิตบางบทในโคลงโลกนิติมี

ใจความตรงกับสุภาษิตพระร่วง ซึ่ง

คนส่วนมากเข้าใจว่าเป็นของพ่อขุน-

รามคำแหงมหาราช

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรม

พระยาเดชาดิศรทรงรวบรวมและชำระ

โคลงโลกนิติของเก่าขึ้นใหม่แล้วจารึก

ไว้ ณ วัดพระเชตุพนฯ

ก่อนกรุงแตกพระยาตากเห็นว่าไม่มี

ทางรักษากรุงไว้ได้เพราะกษัตริย์มี

ความอ่อนแอและข้าราชการไม่

ปรองดองกัน

พระยาตากพาสมัครพรรคพวกจำนวน

๕๐๐ คน ตีฝ่าวงล้อมพม่าออกไปโดย

หวังที่จะไปรวบรวมกำลังรบกลับมา

กอบกู้กรุงศรีอยุธยาในภายหลัง

ภายในเวลาซึ่งผ่านไปไม่ถึงปีพระยา

ตากสามารถจัดตั้งกองทัพกู้ชาติที่

สามารถขับไล่พม่าออกจากราชอาณาจักร

ได้สำเร็จ

ถูกทุกข้อ

พระยาตากใช้เมืองจันทบุรีเป็นฐาน

สะสมไพร่พลยุทโธปกรณ์และเสบียง

อาหารได้พร้อมแล้วก็ยกทัพทางเรือมา

เข้าปากน้ำเจ้าพระยา

การเดินทัพซึ่งมีกำลังพร้อมรบของ

พระยาตากเป็นไปโดยสะดวกและ

รวดเร็วเพราะพม่าไม่มีกองเรือในทะเล

และกองทหารตามหัวเมืองรายทางคอย

ขัดขวาง

กองเรือของพระยาตากเคลื่อนจากปาก

น้ำเจ้าพระยาจนได้สู้รบชนะนายทองอิน

คนไทยซึ่งพม่าตั้งให้เป็นผู้รักษาเมือง

ธนบุรีภายหลังกรุงศรีอยุธยาแตก

ภายในเวลาซึ่งผ่านไปไม่ถึงปีพระยา

ตากสามารถจัดตั้งกองทัพกู้ชาติที่

สามารถขับไล่พม่าออกจากราชอาณาจักร

ได้สำเร็จ

เจ้าอนุวงศ์ยึดเมืองนครราชสีมาโดยง่าย

เนื่องจากเจ้าเมืองและปลัดเมืองไป

ราชการที่เมืองอื่น

เจ้าอนุวงศ์สั่งให้กวาดต้อนผู้คนพร้อม

กับทรัพย์สินมุ่งกลับไปเวียงจันทน์

และพักพลที่ทุ่งสำริด เขตอำเภอพิมาย

จังหวัดนครราชสีมาปัจจุบัน

คุณหญิงโมภรรยาปลัดเมืองนครราช-

สีมาออกอุบายเลี้ยงสุราอาหารแก่นาย

ทหารเพื่อหาโอกาสต่อสู้ตอนทหารลาว

เมามายไม่ได้สติ

ถ้าไม่มีหญิงไทยใจกล้าและชาญฉลาด

อย่างคุณหญิงโมในครั้งนั้นคนไทยชาว

นครราชสีมาก็ต้องตกเป็นเชลยของลาว

ฉันไปหาเธอเมื่อฝนตก

ฝนตกฉันจึงไปหาเธอไม่ได้

ฉันจะไปหาเธอถ้าฝนไม่ตก

ฉันไม่ได้ไปหาเธอเพราะว่าฝนตก

เขาชม้ายตาไปทางเธอด้วยความสนใจ

อากาศร้อนทีไรน้องต้องชักตาเหลือบ

ทุกที

ยิ่งไกลหนทางข้างหน้าก็ยิ่งคดโกง

ต้องขับรถอย่างระมัดระวัง

เขาชม้อยหน้าหนีแกล้งไม่สนใจเพื่อนที่

เดินใกล้เข้ามา

ใช้คำไม่เหมาะสม

เรียงประโยคผิดตำแหน่ง

เรียงคำในประโยคผิดหน้าที่

ถูกทุกข้อ

ท่ารำ

ผู้หญิง

ความรัก

ความสวยงาม

คนที่เชื่อคนอื่นง่ายมักถูกหลอก

การฟังกับการได้ยินแตกต่างกัน

การพูดในที่ประชุมต้องระมัดระวังคำพูด

คนที่ประมาทไม่ระมัดระวังในการข้าม

ถนนมักถูกรถชน

การหลากคำคือการใช้คำฟุ่มเฟือย

คำที่มีความหมายคล้ายกันทุกคำ

สามารถใช้แทนกันได้

ประโยคที่ดีต้องสื่อความหมายได้

ชัดเจน ไม่ควรใช้คำน้อยแต่ได้ใจความมาก

การสลับตำแหน่งประธานกับกรรมใน

ประโยคภาษาไทยทำให้ความหมาย

ของประโยคเปลี่ยน

ทำให้เสียท่า

ทำให้เสียหน้า

ใช้อำนาจบังคับเพื่อทำตามความ

ประสงค์ของตน

ถือเอาสิ่งของของผู้อื่นเป็นของตน โดย

ผู้เป็นเจ้าของไม่เต็มใจแต่ปฏิเสธไม่ได้

ลูกลิงกินกล้วยอยู่บนหลังคา

หน้าหวานอย่างนี้ใครเห็นก็ชอบ

การทุจริตครั้งนี้กินกันเป็นทอด ๆ

คนเค็มอย่างเขาไม่ยอมเสียเปรียบใคร

ง่าย ๆ

ระดับทางการ

ระดับภาษาปาก

ระดับกึ่งทางการ

ถูกทุกข้อ

ระดับพิธีการ

ระดับทางการ

ระดับกึ่งทางการ

ระดับสนทนา

ระดับพิธีการ

ระดับทางการ

ระดับภาษาพูด

ระดับกึ่งทางการ

การเอารัดเอาเปรียบคนยากจน

ทำทีให้ผู้อื่นเข้าใจว่าตัวเองเป็นญาติ

ผู้เสียชีวิต

หาประโยชน์ในทางไม่ชอบธรรมจาก

ผู้เสียชีวิต

ถูกทุกข้อ

พระบารมีปกเกล้าปกกระหม่อม

เดชะพระบารมีปกเกล้าปกกระหม่อม

พระราชอาญามิพ้นเกล้าพ้นกระหม่อม

พระเดชพระคุณเป็นล้นเกล้าล้น

กระหม่อม

เจ้าอาวาสนอนป่วยอยู่ที่โรงพยาบาล

โฆษกเชิญญาติสนิทของคู่บ่าวสาว

รดน้ำอวยพรให้คู่บ่าวสาว

ผู้ใหญ่บ้านประกาศในการประชุม

หมู่บ้านว่า “ให้ชาวบ้านทำสวน ทำนา

อย่างมีวิสัยทัศน์”

คุณหญิงโมภรรยาปลัดเมืองนครราช-

สีมาออกบอกเชิญผู้ว่าไปกินข้าวที่บ้าน

พระปราง พระฉวี สนับเพลา

พระกุณฑล ทองพระกร เสื้อทรง

ฉลองพระองค์ พาหุรัด ฉลองพระบาท

ถุงพระหัตถ์ พระสังวาล พระธำมรงค์

คติพจน์ อธิพจน์ อุปลักษณ์

นักเตะ อุ่นเครื่อง แรงยึดเหนี่ยว

ระบบนิเวศ แรงโน้มถ่วง พลังงาน

สังคีตศิลป์ ดุริยางคศิลป์ วิวตานก