Сәлемдескенде адамдар бір-бірінің амандығын біледі. Бір-біріне тілегін білдіреді. Сәлемдесу - адамгершіліктің, әдептіліктің бір белгісі болып табылады. Әрбір адам "қайырлы таң", "қайырлы күн","қайырлы кеш" деген сөздермен амандасуда мәдениеттілік белгілерін көрсетеді. Осылай олр тәуліктің үш мезгілінде де бір-бірімен ақжарқын амандаса алады.

Қазақ салтында оң алақанын жүрегінің үстіне қойып, басын изейді. Не болмаса қолын беріп амандасады. Бұл "Сізді шын жүректен құрметтеп, амандығыңызды тілеймін" деген мағынаны білдіреді.

Мәтін не туралы, белгілеңіз.

Сәлемдескенде адамдар бір-бірінің амандығын біледі. Бір-біріне тілегін білдіреді. Сәлемдесу - адамгершіліктің, әдептіліктің бір белгісі болып табылады. Әрбір адам "қайырлы таң", "қайырлы күн","қайырлы кеш" деген сөздермен амандасуда мәдениеттілік белгілерін көрсетеді. Осылай олр тәуліктің үш мезгілінде де бір-бірімен ақжарқын амандаса алады.

Қазақ салтында оң алақанын жүрегінің үстіне қойып, басын изейді. Не болмаса қолын беріп амандасады. Бұл "Сізді шын жүректен құрметтеп, амандығыңызды тілеймін" деген мағынаны білдіреді.

Сәлемдесудің негізгі мақсатын мәтін бойынша табыңыз.

1) Адамды іш тартып тұратын жайдары жүзі, не десең де тез көне кететін жұмсақ мінезі бізді бірден үйіріп әкетті. 2) Ол өте ақкөңіл, ақылды бала екен. 3) Ең жақсы қасиеті - ешкіммен төбелесіп, сөзге келмейтіндігі еді. 4) Бір-екі рет кейбір шатаққұмар балалар тиісіп те көрген, бірақ Аян үндеместен ... түйіп, ондайлардан сырт айналып кетті.

Қай сөйлемдердің орнын ауыстырғанда мәтін желісі орнына келетінін табыңыз.

1) Адамды іш тартып тұратын жайдары жүзі, не десең де тез көне кететін жұмсақ мінезі бізді бірден үйіріп әкетті. 2) Ол өте ақкөңіл, ақылды бала екен. 3) Ең жақсы қасиеті - ешкіммен төбелесіп, сөзге келмейтіндігі еді. 4) Бір-екі рет кейбір шатаққұмар балалар тиісіп те көрген, бірақ Аян үндеместен ... түйіп, ондайлардан сырт айналып кетті.

Мәтіннен шығатын қорытындыны табыңыз.

1) Адамды іш тартып тұратын жайдары жүзі, не десең де тез көне кететін жұмсақ мінезі бізді бірден үйіріп әкетті. 2) Ол өте ақкөңіл, ақылды бала екен. 3) Ең жақсы қасиеті - ешкіммен төбелесіп, сөзге келмейтіндігі еді. 4) Бір-екі рет кейбір шатаққұмар балалар тиісіп те көрген, бірақ Аян үндеместен ... түйіп, ондайлардан сырт айналып кетті.

Көп нүктенің орнына қай сөз қойылады?

1) Адамды іш тартып тұратын жайдары жүзі, не десең де тез көне кететін жұмсақ мінезі бізді бірден үйіріп әкетті. 2) Ол өте ақкөңіл, ақылды бала екен. 3) Ең жақсы қасиеті - ешкіммен төбелесіп, сөзге келмейтіндігі еді. 4) Бір-екі рет кейбір шатаққұмар балалар тиісіп те көрген, бірақ Аян үндеместен ... түйіп, ондайлардан сырт айналып кетті.

Аян қандай бала екен?

Қарт ойына алған жұмысын түгел орындап тынды да, шекпенінің үстіне "уһ" деп жантая кетті. Бүкіл тұла бойының талып шаршағаны соншалық, ештеңені ойлауға да зауқы соқпады. Жаны мен тәні қалаған бір ғана тілек бар. Ол - тек жату, демалу. Мамық төсегіндей туған топырақ жамбасына бүртүрлі жайлы тиді. Қарттың ақыл-ойы балға қонған шыбындай біраз малтығып жатты да, ұйықтап кетті.

Мәтінге сай келмейтін қатарды табыңыз.

Қарт ойына алған жұмысын түгел орындап тынды да, шекпенінің үстіне "уһ" деп жантая кетті. Бүкіл тұла бойының талып шаршағаны соншалық, ештеңені ойлауға да зауқы соқпады. Жаны мен тәні қалаған бір ғана тілек бар. Ол - тек жату, демалу. Мамық төсегіндей туған топырақ жамбасына бүртүрлі жайлы тиді. Қарттың ақыл-ойы балға қонған шыбындай біраз малтығып жатты да, ұйықтап кетті.

Мәтінде қарттың қандай мақсаты бар еді?

Қарт ойына алған жұмысын түгел орындап тынды да, шекпенінің үстіне "уһ" деп жантая кетті. Бүкіл тұла бойының талып шаршағаны соншалық, ештеңені ойлауға да зауқы соқпады. Жаны мен тәні қалаған бір ғана тілек бар. Ол - тек жату, демалу. Мамық төсегіндей туған топырақ жамбасына бүртүрлі жайлы тиді. Қарттың ақыл-ойы балға қонған шыбындай біраз малтығып жатты да, ұйықтап кетті.

Мәтіннің қай түрі екенін ажыратыңыз

Қарт ойына алған жұмысын түгел орындап тынды да, шекпенінің үстіне "уһ" деп жантая кетті. Бүкіл тұла бойының талып шаршағаны соншалық, ештеңені ойлауға да зауқы соқпады. Жаны мен тәні қалаған бір ғана тілек бар. Ол - тек жату, демалу. Мамық төсегіндей туған топырақ жамбасына бүртүрлі жайлы тиді. Қарттың ақыл-ойы балға қонған шыбындай біраз малтығып жатты да, ұйықтап кетті.

Мәтіннің ой желісі бойынша ретін табыңыз

Хан баласына қазына берді. "Өзіңе дос жи", - деді. Баласы: "Жүз дос тауып келдім", - дейді. "Қырық жыл хан болып, менде бір жарым дос ғана бар. Сен қалай бір жолғы сапарда жүз дос таптың?", - дейді әкесі. Сөйтіп бір жарым достың тарихын айтады.

Оның бір досы бай, жарты досы кедей екен. Хан сол екі досын сынамақ болады. "Мен үшін жаныңды қи, сонда мен тірі қаламын", - дейді хан бүтін досына ауырып жатқан болып. Ол: "Жанымды емес, малымды ал, бауырларым көп еді", - дейді. Хан кедей досын шақырады. Оған да соны айтады. "Қидым", - дейді кедей. "Неге?" - деп сұрайды хан. "Менің жаным халықтың ханын сақтап қалуға жараса, одан артықтың керегі не маған", - дейді кедей. Содан соң хан кедейді бүтін, байды жарты досым депті.

Орысша аудармасы дұрыс берілген қатар

Хан баласына қазына берді. "Өзіңе дос жи", - деді. Баласы: "Жүз дос тауып келдім", - дейді. "Қырық жыл хан болып, менде бір жарым дос ғана бар. Сен қалай бір жолғы сапарда жүз дос таптың?", - дейді әкесі. Сөйтіп бір жарым достың тарихын айтады.

Оның бір досы бай, жарты досы кедей екен. Хан сол екі досын сынамақ болады. "Мен үшін жаныңды қи, сонда мен тірі қаламын", - дейді хан бүтін досына ауырып жатқан болып. Ол: "Жанымды емес, малымды ал, бауырларым көп еді", - дейді. Хан кедей досын шақырады. Оған да соны айтады. "Қидым", - дейді кедей. "Неге?" - деп сұрайды хан. "Менің жаным халықтың ханын сақтап қалуға жараса, одан артықтың керегі не маған", - дейді кедей. Содан соң хан кедейді бүтін, байды жарты досым депті.

Хан енліктен достарына жанын қиюды әмір етті?

Хан баласына қазына берді. "Өзіңе дос жи", - деді. Баласы: "Жүз дос тауып келдім", - дейді. "Қырық жыл хан болып, менде бір жарым дос ғана бар. Сен қалай бір жолғы сапарда жүз дос таптың?", - дейді әкесі. Сөйтіп бір жарым достың тарихын айтады.

Оның бір досы бай, жарты досы кедей екен. Хан сол екі досын сынамақ болады. "Мен үшін жаныңды қи, сонда мен тірі қаламын", - дейді хан бүтін досына ауырып жатқан болып. Ол: "Жанымды емес, малымды ал, бауырларым көп еді", - дейді. Хан кедей досын шақырады. Оған да соны айтады. "Қидым", - дейді кедей. "Неге?" - деп сұрайды хан. "Менің жаным халықтың ханын сақтап қалуға жараса, одан артықтың керегі не маған", - дейді кедей. Содан соң хан кедейді бүтін, байды жарты досым депті.

Мәтінге лайық тақырып қойыңыз

Хан баласына қазына берді. "Өзіңе дос жи", - деді. Баласы: "Жүз дос тауып келдім", - дейді. "Қырық жыл хан болып, менде бір жарым дос ғана бар. Сен қалай бір жолғы сапарда жүз дос таптың?", - дейді әкесі. Сөйтіп бір жарым достың тарихын айтады.

Оның бір досы бай, жарты досы кедей екен. Хан сол екі досын сынамақ болады. "Мен үшін жаныңды қи, сонда мен тірі қаламын", - дейді хан бүтін досына ауырып жатқан болып. Ол: "Жанымды емес, малымды ал, бауырларым көп еді", - дейді. Хан кедей досын шақырады. Оған да соны айтады. "Қидым", - дейді кедей. "Неге?" - деп сұрайды хан. "Менің жаным халықтың ханын сақтап қалуға жараса, одан артықтың керегі не маған", - дейді кедей. Содан соң хан кедейді бүтін, байды жарты досым депті.

Мәтіннің негізгі қорытындысын табыңыз

Кітап - сенің ақыл-ой, адал досың, өмірлік есті жолдасың. 2. Сен ерінбесең, ол саған ақыл айтудан ерінбейтін, жалықпайтын шебер ұстаз. 3. Сен ала білсең, ол бере біледі. 4. Әркімнің бергенін ала бермеу керек. 5. Кітап - жан айнасы. Оған қарап бойыңды да, ойыңды да қарап түзеуге болады. 6. Айналадағы адамдарға мейіріммен қарауға үйренесің. 7. Кітап - сегіз қырлы, терең сырлы тәрбиеші, ұлы үйренуші.

Мәтін желісін бұзып тұрған сөйлем

Қожанасыр мен бір бай патша сарайына барыпты. Патша қызметкерлері қонақтарға тамақты алтын табаққа салып, алтын қасық қойыпты. Бай алтын қасыққа қатты қызығады. Тамақ ішіп болған соң, қасықты қалтасына сүңгітіп жібереді. Оны Қожанасыр байқап қалыпты да: - Қазір мен өзімнің қалтама қасық саламын да, оны байекеңнің қалтасынан шығарып беремін, - деп, байдың қалтасынан қасықты суырып алыпты.

Мәтінде кездеспейтін қатар?

Қожанасыр мен бір бай патша сарайына барыпты. Патша қызметкерлері қонақтарға тамақты алтын табаққа салып, алтын қасық қойыпты. Бай алтын қасыққа қатты қызығады. Тамақ ішіп болған соң, қасықты қалтасына сүңгітіп жібереді. Оны Қожанасыр байқап қалыпты да: - Қазір мен өзімнің қалтама қасық саламын да, оны байекеңнің қалтасынан шығарып беремін, - деп, байдың қалтасынан қасықты суырып алыпты.

Бай не үшін алтын қасықты ұрлап алды?

Қожанасыр мен бір бай патша сарайына барыпты. Патша қызметкерлері қонақтарға тамақты алтын табаққа салып, алтын қасық қойыпты. Бай алтын қасыққа қатты қызығады. Тамақ ішіп болған соң, қасықты қалтасына сүңгітіп жібереді. Оны Қожанасыр байқап қалыпты да: - Қазір мен өзімнің қалтама қасық саламын да, оны байекеңнің қалтасынан шығарып беремін, - деп, байдың қалтасынан қасықты суырып алыпты.

Асты сызылған сөз есімдіктің қай түрі?

Кітап - сенің ақыл-ой, адал досың, қмірлік есті жолдасың. 2. Сен ерінбесең, ол саған ақыл айтудан ерінбейтін, жалықпайтын шебер ұстаз. 3. Сен ала білсең, ол бере біледі. 4. Әркімнің бергенін ала бермеу керек. 5. Кітап - жан айнасы. Оған қарап бойыңды да, ойыңды да қарап түзеуге болады. 6. Айналадағы адамдарға мейіріммен қарауға үйренесің. 7. Кітап - сегіз қырлы, терең сырлы тәрбиеші, ұлы үйренуші.

Мәтін мазмұнына сай келмейтін мақал-мәтел

Кітап - сенің ақыл-ой, адал досың, қмірлік есті жолдасың. 2. Сен ерінбесең, ол саған ақыл айтудан ерінбейтін, жалықпайтын шебер ұстаз. 3. Сен ала білсең, ол бере біледі. 4. Әркімнің бергенін ала бермеу керек. 5. Кітап - жан айнасы. Оған қарап бойыңды да, ойыңды да қарап түзеуге болады. 6. Айналадағы адамдарға мейіріммен қарауға үйренесің. 7. Кітап - сегіз қырлы, терең сырлы тәрбиеші, ұлы үйренуші.

Мәтіннен қандай қорытынды шығаруға болады?

Кітап - сенің ақыл-ой, адал досың, өмірлік есті жолдасың. 2. Сен ерінбесең, ол саған ақыл айтудан ерінбейтін, жалықпайтын шебер ұстаз. 3. Сен ала білсең, ол бере біледі. 4. Әркімнің бергенін ала бермеу керек. 5. Кітап - жан айнасы. Оған қарап бойыңды да, ойыңды да қарап түзеуге болады. 6. Айналадағы адамдарға мейіріммен қарауға үйренесің. 7. Кітап - сегіз қырлы, тереі сырлы тәрбиеші, ұлы үйренуші.

Мәтіннен қандай қорытынды шығаруға болады?