กลุ่มคนไทยอพยพลงมาตั้งถิ่นฐานบ้านเมือง

ขอมรบชนะชุมชนที่อยู่มาก่อนแล้วตั้ง

กรุงสุโขทัยขึ้น

กลุ่มคนไทยรวมตัวตั้งตนเป็นอิสระ

ไม่ยอมอยู่ใต้อำนาจขอม

อาณาจักรขอมได้ให้อิสรภาพโดยมอบผู้คน

และทรัพย์สินมาสร้างบ้านเมือง

ชาวต่างชาติเข้ามาติดต่อค้าขายมากขึ้น

การละเมิดกฎหมายลดน้อยลง

กษัตริย์กับราษฎรใกล้ชิดกัน

ทำให้ขุนนางมีอำนาจมาก

แบ่งพื้นที่เป็นมณฑล

ส่งข้าหลวงไปปกครอง

รวมอำนาจไว้ที่ราชธานี

กระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น

ราษฎรค้าขายสินค้าได้บางชนิด

ราษฎรค้าขายได้อย่างเสรี

รัฐค้าขายแข่งกับราษฎร

รัฐเป็นผู้ผูกขาดการค้า

ตระพัง

สรีดภงส์

เตาทุเรียง

ตลาดปสาน

อบรมคนให้มีศีลธรรม

ออกกฎหมายที่เข้มงวด

ให้รางวัลแก่ผู้ทำความดี

ลงโทษผู้ฝ่าฝืน

ศรีลังกา

ทวารวดี

หริภุญชัย

นครศรีธรรมราช

ลังกาส่งเครื่องราชบรรณาการ

ลังกาถ่ายทอดพระพุทธศาสนาให้สุโขทัย

สุโขทัยถ่ายทอดพระพุทธศาสนาให้ลังกา

สุโขทัยแผ่ขยายอำนาจเข้าครอบครองลังกา

ได้กำลังช่วยยามเกิดสงคราม

เป็นแหล่งวัตถุดิบไว้ผลิตสินค้า

ปลอดภัยจากการถูกตีทางเหนือ

สามารถเผยแพร่วัฒนธรรมได้อย่างเสรี