wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Жаһандану және тіл (тест жұмысы)

Total questions: 40

Worksheet time: 24mins

Name
Class
Date
1.

1. Эмпоронимия ... дегенді білдіреді.

a)

(сауда +оним)

b)

(қала +оним)

c)

(жер +оним)

2.

2. – сөздің бастапқыдағы мағынасы: өз елін, жұртын қандай да бір келеңсіз жағдайға байланысты қалдырған адамдар, мысалы, соғыс, ашаршылық, жұт, стихиялық бәле және т.б.

a)

Оралмандер

b)

Босқындар

c)

Мигранттар

3.

3. ...– грек сөзінен шыққан,белгілі бір халықтың (этникалық қауымның) біраз бөлігінің өз елінен тыс өңірге орын тебуін білдіретін ұғым. («шашыраңқы» немесе «елінен, жерінен ажыраған»).

a)

ирридент

b)

репатриация

c)

a диаспора

4.

Наташа Аргентинада келісімшарт жасай алмады, себебі

a)

қонаққа уақтылы келді

b)

бизнес карточкасын бермеді

c)

сол қолымен амандасты

5.

5. ... ... қызметі жағынан шектеулі, этникалық топтың ешқайсысының ана тілі болып танылмайды.

a)

Креол тілдер

b)

Пиджин тілдер

c)

Койне

6.

Белгілі бір этностың туған тілі болып кеткен пиджин тілін ... ... деп атайды.

a)

ligua franca

b)

койне

c)

креол тілдер

7.

… … – негіз тіл мен халық тілінің пиджинделуі процесі негізінде туып, жергілікті халыққа ана тіліндей қызмет етеді.

a)

ligua franca

b)

койне

c)

креол тілдер

8.

Даналық сөздің жалғасын табыңыз: Бәлеқор жаныңда болса, ... Ж.Баласағүни.

a)

бәледен бас алмассың;

b)

құлдықтың ең жаман түрі;

c)

сатқындық;

9.

Даналық сөздің жалғасын табыңыз: Жарғанат жарықты сүймейді,... С.Сарай.

a)

жұмысы еш уақытта берекелі болмақ емес;

b)

талай өркешті толқындарды да кездестіреді.

c)

күншіл ғылымды сүймейді;

10.

Қостілді адамның бірінші тілде сөйлеу кезінде екінші тілдің әсерінен қате жіберуін … дейді.

a)

интерференция

b)

интеркаляция

c)

интермиссия

11.

Мынау қай жаһандану? —планета халқының санының өсуі.

a)

“менталдық” немесе мәдени жаһандану

b)

ақпараттық-коммуникациялық

жаһандану

c)

этникалық жаһандану

12.

Бұл қай тіл тобына жатады? Жойылу қауіпі бар тілдерді Линвист Майкл Краус 4 санатқа бөледі. Олар әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан қажетсіз деп табылған, үлкен тілдердің қыспағына түскен тілдер. Басты белгісі – алдымен бұл тілдерде сөйлейтін жастар азая бастайды.

a)

Қауіп төне бастаған тілдер.

b)

Қауіп – қатер төнген тілдер.

c)

Өле бастаған тілдер.

13.

Тілдік жағдаяттың типологиялық сипатына қарай көпкомпонентті ел?

a)

Ресей

b)

Финляндия

c)

Франция

14.

Әлемдік тіл сипаттамасына қайсысы жатпайды ?

a)

Басқа бірнеше елдерде арнайы мәртебеге ие.

b)

Сөйлеушілер саны он миллионға жетеді.

c)

Бірнеше региондарда қатар қолданылады

15.

Б. Качру ағылшын тілінің әлемдік нұсқаларын үш шеңберге сиғызады. АҚШ, Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия, Канада, Австралия, Жаңа Зеландия. Бұл елдер қай шеңберде?

a)

Ішкі шеңберде (The Inner Circle)

b)

Сыртқы шеңберге (The Expanding Circle)

c)

Ортаңғы шеңберде (The Outer Circle)

16.

... – екі тіл тоғысқанда, шамалы уақыт кезеңінде жеңген тілдің жеңілген тілде қалдырған ізі деген мағынаны білдіреді.

a)

Адстрат

b)

Суперстрат

c)

Субстрат

17.

Мынау қай жаһандану? —дәстүрлердің, діндердің, мәдениеттер мен идеологиялардың “сәйкестенуінің” кешендік үрдісі. Соның ішінде америкалық дәстүр “планетарлық” деп аталып жүр.

a)

“менталдық” немесе мәдени

жаһандану

b)

ақпараттық-коммуникациялық

жаһандану

c)

этникалық жаһандану

18.

Сенің кофеңді төгіп алдым, сори. Код алмастырудың қай түрі?

a)

Сырттай код алмастыру (Intersentential switches)

b)

Ішкі код алмастыру (Intrasentential switches)

c)

Қосарлау (Tag-switches)

19.

Әлемдік тіл сипаттамасына қайсысы жатады

a)

Сөйлеушілер саны он миллионға жетеді.

b)

Басқа бірнеше елдерде арнайы мәртебеге ие.

c)

Барлық мемлекетте ол тілде сөйлей алады.

20.

Тілдік жағдаяттың типологиялық сипатына қарай тең жағдайда қолданылатын ТЖ (қарым-қатынастағы тепе-теңдік) қай елге тән?

a)

Бельгия

b)

Испания

c)

Германия

21.

Б. Качру ағылшын тілінің әлемдік нұсқаларын үш шеңберге сиғызады. Сингапур, Индия, Малайзия, Филиппин және одан да басқа 50-ден астам елдер. Бұл елдер қай шеңберде?

a)

Ішкі шеңберде (The Inner Circle)

b)

Сыртқы шеңберге (The Expanding Circle)

c)

Ортаңғы шеңберде (The Outer Circle)

22.

Бір социумда екі тілдің қолданылуы сол тілдерде сөйлейтін екі халықтың арақатынасымен немесе бір халықтың екі тілді қолдануымен байланысты болады. Қай қостілділік?

a)

этникалық қостілділік

b)

жеке қостілділік

c)

таза қостілділік

23.

Қостілді адамның екінші тілде сөйлеу кезінде бірінші тілдің әсерінен нормадан ауытқуын … дейді.

a)

интерференция

b)

интеркаляция

c)

интерпретация

24.

... ... дегеніміз өзара сөйлесіп тұрған екі адам арасындағы тілдік қарым-қатынас болып табылады.

a)

Код салыстыру

b)

Код алмастыру

c)

Код анықтау

25.

Шашырап, өз этникалық тобынан бөлініп қалған топ.

a)

aэмигрант

b)

мигрант

c)

диаспора

26.

Өнеркәсіпті және халықты ірі қалаларға жинақтау бағыты.

a)

Урбанизация

b)

Культивация

c)

Депортация

27.

Шет мемлекеттерде тұрса да өздерінің ежелгі атамекендерінде отырған ұлт өкілдері «...» деп аталады.

a)

репатриант

b)

эмигрант

c)

ирридент

28.

Тілдік жағдаяттың типологиялық сипатына қарай қолданылу жағдайы тең емес ТЖ (қарым-қатынастағы тепе-теңсіздік)

a)

Италия

b)

Испания

c)

Франция

29.

...- бұл бір қоғамды екіншісінен айырып көрсететін құндылықтар, діни-нанымдар, мінез-құлық үлгілері, әдет-ғұрыптар мен ұстанымдар жиынтығы.

a)

тәрбие

b)

мәдениет

c)

қасиет

30.

– екі тіл тоғысқанда, жеңген тілде жеңілген тілдің қалдырған ізі деген мағынаны білдіреді.

a)

Суперстрат –

b)

Адстрат

c)

Субстрат

31.

... ... – белгілі бір қоғамның барлық саласында коммуникацияны қамтамасыз ететін, күрделі, жан-жақты жүйелердің жүйесі. Тілдің негізгі өмір сүру формасы ретінде ауызша тіл болса, жазбаша тіл оған бағынышты болады.

a)

Ұлттық тіл

b)

Әдеби тіл

c)

Халықаралық тіл

32.

Әдеби қазақ тілі Абай Құнанбайұлы мен Ыбырай Алтынсарин өз шығармаларын жазған ... диалектісінің негізінде қалыптасқан.

a)

батыс

b)

солтүстік-шығыс

c)

оңтүстік

33.

... — белгілі бір қызмет аясында этносаралық қатынас құралы ретінде қолданылатын тіл.

a)

диглоссия

b)

лингва франка

c)

конвергенция

34.

Тілдік жағдаяттың бірнеше типологиялық түрі бар. Оларға қайсысы жатпайды?

a)

сандық

b)

көлемдік

c)

бағалық

35.

Тілдік жағдаяттың ..., яғни тұрғындардың тілге деген көзқарастары (қарым-қатынастық қызметі, қолайлылығы, эстетикалық сипаты, мәдени құндылылығы

a)

бағалану белгілері

b)

сандық белгілері

c)

сапалық белгілері

36.

... - реципиент тіліне кірген шетел сөздерінің жергілікті тілде фонетикалық, лексикалық, грамматикалық деңгейлерде игерілуі, қабылдаушы тілдің заңдылықтарына бағынуы.

a)

вернакулизация

b)

ассимиляция

c)

конвергенция

37.

Кәсіпкерлік қызметтің ақпараты әртүрлі болып келеді. Оны негізгі түрін атаңыз:

a)

Өнеркәсіптік;

b)

Коммуникациялық;

c)

Хабарламалық;

38.

«Мал» сөзі қазақтың ежелден келе жатқан ұғымдарының ... орнына жұмсала алатын сөздердің бірі.

a)

тірлік, тұрмыс

b)

денсаулық, аманшылық

c)

қаржы, ақша

39.

...— бір тілдің немесе бір аумақтық-әлеуметтік ортада қызмет ететін тілдік формалардың (жергілікті, әлеуметтік диалектілер, койне, жаргон, тілдің функционалды стильдік түрлері) белгілі географиялық аймақ, болмаса саяси-әкімшілік құрылым шегінде өмір сүру формасынын жиынтығы.

a)

Тілдік жағдаят

b)

Тілдік жоспарлау

c)

Тілдік саясат

40.

Бұл жарыста қазақстандықтардың бағы жанды. Тұрақты сөз тіркесінің мағынасын табыңыз.

a)

жолы болды

b)

жеңілді

c)

қатыса алмады