wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

SULTAN VE OSMANLI MERKEZ TEŞKİLATI

Total questions: 25

Worksheet time: 13mins

Name
Class
Date
1.

Aşağıdaki illerden hangileri ilk zamanlarda Osmanlı şehzadelerinin görev yaptıkları sancak merkezlerinden biri

değildir?

a)

Manastır

b)

Kütahya

c)

Trabzon

d)

Amasya

e)

Manisa

2.

Osmanlı Devleti’nde Sultan I. Murat zamanından itibaren “ülke padişah ve oğullarınındır” anlayışının benimsenmesinin aşağıdakilerden hangisi üzerinde etkili olduğu savunulabilir?

a)

Padişahların erkek kardeşlerine de yönetimde görev vermelerinde

b)

Başa geçen padişahların kardeşlerini öldürme uygulamasının süreklilik kazanmasında

c)

Hanedanın en yaşlı erkek üyesinin padişah olması geleneğinin başlamasında

d)

Padişahların kızlarından doğan erkek çocukların da taht üzerinde hak iddia etmesinde

e)

Padişahların merkezi otoritelerinin zayıflamasında

3.

Osmanlı padişahlarının diğer Türk devletlerinden farklı olarak sancaklara gönderilen şehzadelerin izinsiz olarak görev yerlerini terk etmelerini, yabancı devletlerle siyasi ilişki kurmalarını ya da kendi adlarına ordu toplayıp para bastırmalarını yasaklamakla aşağıdakilerden hangisini engellemeye çalıştıkları savunulabilir?

a)

Merkezi otoritenin bozulmasını

b)

Şehzadelerin sancaklarda deneyim kazanmasını

c)

Devlet adamlarının görev ve yükümlülüklerini padişah adına yerine getirmelerini

d)

Padişahların görev süresinin ömür boyu olmasını

e)

Saltanat sistemini

4.

Osmanlı padişahlarının mutlak egemen oldukları halde bazı yetkilerini devlet görevlilerine kullandırmalarının aşağıdakilerden hangisine yönelik olduğu savunulabilir?

a)

Devletin demokratik karaktere sahip olmasının sağlanmasına

b)

Devlet işlerinde sürekliliğin sağlanmasına

c)

Devlet adamları arasında rekabetin önlenmesine

d)

Taht kavgalarının önüne geçilmesine

e)

Halkın devlet yönetimine katılımının sağlanmasına

5.

Sultan I. Murat zamanında Beylerbeylik makamının oluşturulmasına ihtiyaç duyulmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Ülke yönetiminin kolaylaştırılmak istenmesi

b)

Devlet işlerini hiyerarşik bir yapıya kavuşturma amacı

c)

Fetihleri kolaylaştırma amacı

d)

Asker ve sivil yöneticilerin uyumlu çalışmasını sağlama amacı

e)

Tımar sisteminin düzenli olarak uygulanmasının sağlanması isteği

6.

Aşağıdakilerden hangisi Divanıhümayun’un görevleri arasında yer almaz?

a)

Üst düzey davalara bakılması

b)

Padişahtan sonra hangi oğlunun tahta çıkacağına karar verilmesi

c)

Savaş ve barış gibi önemli konularda padişaha görüş bildirilmesi

d)

Önemli siyasi konularda kararlar alınması

e)

Ülkenin ekonomik durumuyla ilgili alınacak önlemlerin görüşülmesi

7.

Osmanlı Devleti’nde başa geçen her padişahın kendi adına para bastırması aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanmaktadır?

a)

Paranın siyasal egemenliğin sembolü olarak görülmesinden

b)

Paraların altın, gümüş ya da bakırdan kesilmesinden

c)

Osmanlı ülkesinde yabancı ülkelere ait paraların da kullanılmasından

d)

Paranın alım gücünün zaman içerisinde değişmesinden

e)

Bazı vergilerin para yerine ürün olarak ödenmesinden

8.

Osmanlı Devleti’nin merkeziyetçi bir devlet anlayışı benimsediğinin en güçlü kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Bir başkentinin olması

b)

Padişahlık hakkının Osmanlı ailesine ait olması

c)

Kararlarda son sözün padişahta olması

d)

Divanıhümayun’un en üst yönetim organı olması

e)

Örfi ve Şer’i hukuka yer verilmesi

9.

Osmanlı Devleti’nde Divanıhümayun’da görev yapan vezir, defterdar ve kazaskerlerin zaman içerisinde sayılarının artırılmasının aşağıdakilerden hangisinin doğrudan sonucu olduğu savunulabilir?

a)

Devletin gelir ve giderlerinin değişmesinin

b)

Kapıkulu kökenli yöneticilerin devlet yönetiminde etkisinin artmasının

c)

Ülke sınırlarının genişlemesinin

d)

Devlet görevlilerinin belirli bir eğitimden geçtikten sonra atanmasının

e)

Medreselerin yaygınlaşmasının

10.

Fatih Sultan Mehmet zamanında devlet yönetimiyle ilgili olarak yapılan aşağıdaki düzenlemelerden hangisinin padişahın merkezi otoritesini artırdığı savunulamaz?

a)

Padişahlara gerektiğinde kardeşlerini katletme yetkisinin verilmesi

b)

Divan toplantılarına padişahların başkanlık etmesi uygulamasının sona ermesi

c)

Güçlü Türkmen ailelerinin yönetim üzerindeki etkisinin kırılması

d)

Kanunnameiâli Osman’ın hazırlanması

e)

Yönetici yetiştiren Enderun’un açılması

11.

Divanıhümayun’un aşağıdaki görevlerinden hangisi askeri, ekonomik ve idari alanla ilgilidir?

a)

İstanbul’da düzen ve disiplini sağlamak

b)

Tımar sisteminin işleyişini denetlemek

c)

Devlete yönelik iç ve dış tehditleri görüşmek

d)

Sefer durumunda ordunun ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olmak

e)

Kadıların verdiği kararlardan itiraz edilenleri kazaskerler aracılığıyla yeniden ele almak

12.

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde taşra yönetim birimlerinde görev alan yöneticilerden biri değildir?

a)

Beylerbeyi

b)

Naip

c)

Kadı

d)

Sancakbeyi

e)

Köy kethüdası

13.

Osmanlı Devleti’nde eyalet yönetimiyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

a)

Her eyalet kendi divanını oluştururdu.

b)

Eyaletleri beylerbeyi yönetirdi.

c)

Savaş zamanında eyalet merkezinde toplanan tımarlı sipahiler sefere katılırdı.

d)

Anadolu beylerbeyliği en itibarlı olanıdır.

e)

Taşradaki en üst yönetim birimidir.

14.

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde veziriazamın görevlerinden biri değildir?

a)

Padişah adına serdarıekrem unvanıyla sefere çıkmak

b)

Başkentin düzen ve huzurunu sağlamak

c)

Gerektiğinde Divanıhümayun toplantılarına başkanlık etmek

d)

Bazı üst düzey yöneticileri tayin etmek

e)

Kadılar tarafından itiraz edilen bazı kararları gözden geçirmek

15.

Osmanlı taşra teşkilâtında merkezden uzak olan eyaletlerde vergilerin iltizama verilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Ürün üzerinden alınan vergilerin merkeze aktarılmasının zor olması

b)

Türk nüfusun azınlıkta olması

c)

Daha geç fethedilmiş olmaları

d)

Ekonomik uğraşlarının birbirinden farklı olması

e)

Etnik ve dinsel açıdan çeşitliliğe sahip olmaları

16.

Osmanlı sarayının Enderun bölümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

a)

Sarayın iç bölümüdür.

b)

Yönetici yetiştiren bir çeşit okuldur.

c)

Padişahın devlet işlerini yürüttüğü bölümdür.

d)

Divanıhümayun toplantılarının yapıldığı yerdir.

e)

Has oda, kiler odası, büyük oda gibi bölümlerden oluşur.

17.

Osmanlı Devlet anlayışında aşağıdakilerden hangisi diğerlerinin de nedenidir?

a)

Hanedan üyelerine ülke yönetiminde görev verilmesi

b)

Merkez ve taşra yöneticilerinin padişah tarafından atanması

c)

Divanıhümayun’da son sözün padişaha ait olması

d)

Kardeş katli uygulamasına gidilmesi

e)

Kut anlayışının devam etmesi

18.

Fatih Sultan Mehmet’in güçlü vezir aileleri ve Türkmen aşiretlerinin gücünü aşağıdaki yöntemlerden hangisiyle kırmıştır?

a)

Divanıhümayun’un başkanlığını veziriazama bırakarak

b)

Hristiyan ve Musevi inancının liderlerini İstanbul’da toplayarak

c)

Divanıhümayun’un üye sayısını artırarak

d)

Devşirme kökenlileri yönetime getirerek

e)

Türkmen aşiretlerini uygun alanlara iskân ederek

19.

Osmanlı devlet yönetiminde ortaya çıkan aşağıdaki uygulamaların hangisinde kut anlayışının etkisinden bahsedilemez?

a)

Şehzadelerin sancaklara gönderilmesinde

b)

Hanedanın bütün erkek bireylerine egemenlik hakkı tanınmasında

c)

Hükümdara yönetim işlerinde yardımcı olacak kurulların

oluşturulmasında

d)

Kapıkulu kökenlilerden askerlik ve yönetim alanında yararlanılmasında

e)

Devlet yönetimiyle ilgili konularda örfi hukuka başvurulmasında

20.

Sultan II. Selim ve Sultan III. Murat zamanında sadece en büyük şehzadelerin sancağa gönderilmesi uygulamasının öncelikle aşağıdakilerden hangisini engellemeye yönelik olduğu savunulabilir?

a)

Şehzadelerin kardeşlerini öldürmelerini

b)

Şehzade hocalarının nüfuz kazanmasını

c)

Valide sultanların güç kazanmasını

d)

Saray dışından evlenme geleneğini

e)

Şehzadeler arasında rekabeti

21.

Fatih Sultan Mehmet’ten itibaren şehzadelerin Konya, Manisa, Amasya gibi Anadolu’da bulunan sancaklarda görevlendirilmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi diğerlerinden daha fazladır?

a)

Anadolu’nun nüfusunun çoğunluğunun Türk ve Müslüman olmasının

b)

Safevilerin doğu sınırında sık sık tehdit oluşturmasının

c)

Doğudan gelen ticaret yollarının bu kentlere ulaşmasının

d)

Doğudan gelen Türkmen göçlerinin aralıklarla devam etmesinin

e)

Olası bir şehzade isyanında başkentin güvenliğinin sağlanmak istenmesinin

22.

Türk İslam devletlerinde sultanların siyasetname ya da nasihatname yazarlarını destekleyip himaye etmeleri aşağıdakilerden hangisine verdikleri öneme kanıt olarak gösterilebilir?

a)

Sosyal devlet anlayışına

b)

Devlet işlerinde danışmaya

c)

Demokratik uygulamalara yer vermeye

d)

Devlet işlerinde tek başına hareket etmeye

e)

Bilim, kültür ve sanatı geliştirmeye

23.

Osmanlı padişahlarının oğullarının yanında erkek torunlarını da belirli bir yaşa geldiklerinde sancağa göndermeleri Osmanlı devlet anlayışının aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle açıklanabilir?

a)

İslam hukukunun izlerini taşıma

b)

Hanedanın bütün erkeklerine egemenlik hakkı tanıma

c)

Ülkeyi başkentten yönetme

d)

Devleti adalet dairesi çerçevesinde yönetme

e)

Devlet adamlarını yaptıkları işin niteliğine göre sınıflandırma

24.

Ahmet Ali Öğretmen’in “Osmanlı Devleti’nde müsadere uygulamasıyla ilgili neler biliyorsunuz?” şeklindeki sorusuna Defne aşağıdakilerden hangisini söylerse öğretmenin sorusuna yanlış yanıt vermiş olur?

a)

Çoğunlukla devlet adamlarının malları müsadere edilirdi

b)

Kişilerin borçları çıkıldıktan sonra geriye kalan miktar müsadere edilirdi

c)

Hanedanın kızlarıyla evlenen devlet adamları müsadereden muaftı

d)

Müsadere uygulamasında güçlü ailelerin ortaya çıkmasını önleme amaçlandı

e)

Bazı ayan ailelerinin mallarının müsadere edildiği de görüldü

25.

Osmanlı padişahlarının Fatih Sultan Mehmet zamanından itibaren Divanıhümayun’a katılmayarak toplantıları kasrıadl” denen yerden dinlemelerinin aşağıdakilerden hangisine yönelik olduğu savunulabilir?

a)

Divanıhümayun’u bir karar organı hâline getirmeye

b)

Divanıhümayun üzerinde otoritesini korumaya

c)

Divanıhümayun’da tartışılacak konuları sınırlandırmaya

d)

Veziriazamların yetkilerini artırmaya

e)

Divanıhümayun’da ilmiyeyi etkin kılmaya