สมเด็จพระสุริโยทัยเกรงกลัวสามี

สมเด็จพระสุริโยทัยกตัญญูต่อต่อพระราชบิดาและพระราชมารดา

สมเด็จพระสุริโยทัยทรงมีพระมหากรุณาธิคุณเมตตาต่อประชาชนชาวไทย

สมเด็จพระสุริโยทัยทรงมีความกตัญญูกตเวทีต่อพระราชสามีและแผ่นดินไทย พระองค์จึงสละชีพปกป้องพระราชสามีในการศึกษาครั้งนี้

บังอรอัคเรศผู้ พิสมัย ท่านนา

นามพระสุริโยทัย ออกอ้าง

ทรงเครื่องยุทธพิไชย เช่นอุปราชแฮ

เถลิงคชาธารคว้าง ควบเข้าขบวนไคล

สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ,ตกหล่น,ยกโทษให้,ตาย

พระเจ้าบุเรงนอง,ตกหล่น,ต่อสู้,ตาย

พระเจ้าแปร,ผ่าหรือทำให้แตก,ร่วง,ตาย

พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้,ผ่าหรือทำให้แตก,ร่วง,ข้าศึก

เพื่อสร้างศิลปะทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา

เพื่ออบรมสั่งสอนข้าราชบริพารชาวสยาม

เพื่อเผยแพร่วัฒนธรรมไปสู่สายตาประเทศเพื่อนบ้าน

เพื่อสรรเสริญพระเกียรติคุณของกษัตริย์ไทยในอดีตและเชิดชูยกย่องเหล่าข้าราชบริพารที่กล้าหาญ ซื่อสัตย์ต่อแผ่นดิน

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ และ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเจ้าเกล้าเจ้าอยู่หัว

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ และ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเจ้าเกล้าเจ้าอยู่หัว

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันนธ์พงศ์ และ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

นายทอง (พระวรรณวาดวิจิตร) และ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

เนื้อหามาจากพระราชพงศาวดาร

ผู้แต่งต้องการเชิดชูพระมหากษัตริย์ที่ทำคุณประโยชน์ให้ชาติบ้านเมือง

ผู้เขียนโคลงภาพพระราชพงศาวดารทุกภาพคือพระยาศรีสุนทรโวหาร

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชประสงค์บำรุงช่างฝีมือและนักปราชญ์ชาวสยาม

กลอนดอกสร้อย

กลอนสุภาพ

โคลงสี่สุภาพ

กาพย์ยานี ๑๑

เผ้าภูวดล

ดัสกร

อัคเรศ

ภูมี

ยกพยุหแสนยา ยิ่งแกล้ว

ยกนิกรทัพกล้า ออกตั้งกลางสมร

นงคราญองค์เอกแก้ว กระษัตรีย์

ดำริจักใคร่ยล แรงศึก

พระมหาจักรพรรดิ ภูวดล สยามเฮย

วางค่ายรายรี้พล เพียบหล้า

บังอรอัคเรศผู้ พิสมัย ท่านนา

นามพระสุริโยทัย ออกอ้าง

นงคราญองค์เอกแก้ว กระษัตรีย์

มานมนัสกตเวที ยิ่งล้ำ

ขุนมอญร่อนง้าวฟาด ฉาดฉะ

ขาดแล่งตราบอุระ หรุบดิ้น

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ

การเสด็จพยุหยาตราทางชลมารค

การเสด็จพระยุหยาตราทางสถลมารค

การเสด็จพยุหยาตราพระกฐินสถลมารค

การเสด็จพระราชพิธีพระบรมราชาภิเษก

สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ

สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

พ่อขุนรามคำแหง

พระเจ้าเสือ

เรือพระที่นั่งเอกไชยรั่วจึงทำให้เรือล่ม

เรือพระที่นั่งเอกไชยเจอพายุใหญ่แล้วก็ล่ม

เรือพระที่นั่งเอกไชยชนกิ่งไม้จนโขนเรือหัก

เรือพระที่นั่งเอกไชยมีสภาพทรุดโทรมโขนเรือจึงหักตกน้ำ

กินปลา

ตกปลา

เลี้ยงปลา

ชมปลา

ไม่ต้องการให้ตนเองถูกครหา

ต้องการปกป้องพระมหากษัตริย์ไม่ให้ได้รับอันตราย

ต้องการให้เสด็จพระราชดำเนินทางชลมารคไปด้วยดี

ไม่ต้องการให้พระมหากษัตริย์ทำสิ่งขัดต่อประเพณีข้อกำหนดบทลงโทษ

พันท้ายตกประหม่าสิ้น สติคิด

พันท้ายนรสิงห์ผิด บทฆ่า เสียเทอญ

พันไม่ยอมอยู่ยอม มอดม้วย

พันกราบทูลทัดด้วย ท่านทิ้งประเพณี

ชื่อเสียงโดยคุณงามความดี

เคลื่อนไปอย่างเร็ว

บทบัญญัติในกฎหมาย

ทรัพย์สมบัติ

แต่งด้วยข้อบังคับทางฉันทลักษณ์เคร่งครัด

ใช้ภาษาถิ่นมากและเล่นสัมผัสพยัญชนะ

ใช้คำยาก ความหมายลึกซึ้ง เล่นสัมผัสสระ

ใช้คำน้อยแต่กินความมากและเล่นสัมผัสพยัญชนะ