Osmanlı Beyliği kurulduğu sırada Anadolu’da güçlü devletler yoktu. Anadolu Selçuklu Devleti 1243 Kösedağ Savaşı yenilgisinden sonra yıkılma dönemine girmişti. Anadolu Selçuklu Sultanları İlhanlıların atadığı birer vali durumundaydı. Bu ortamda Anadolu da çok sayıda Türk Beyliği kuruldu.

Metinde Osmanlı Devleti’nin kurulup gelişmesini etkileyen hangi faktör üzerinde durulmuştur?

Osman Bey döneminde gaza ve fetihler, eli silah tutan kimselerle gerçekleştiriliyordu. Orhan Bey sınırların genişlemesiyle Türk gençlerinden “yaya ve müsellem” adıyla sürekli savaşa hazır bir ordu oluşturdu. Rumeli’de fetihlerin genişlemesiyle Hristiyan ailelerin erkek çocukları asker olarak yetiştirilmek amacıyla toplanmaya başladı. “Devşirme sistemi” ile yetiştirilen askerlerle “Kapıkulu” ordusu meydana getirildi.

Metne göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Orhan Bey döneminde İznik şehri camiler, mescitler, medreseler, hanlar, hamamlar ile donatıldı. Orhan Bey ayrıca burada yaşayan yoksullar ve yolcular için bir imaret yaptırarak ücretsiz yemek verilmesini emretti.

Buna göre İznik’te aşağıdaki alanlardan hangisi ile ilgili çalışma yapıldığı söylenemez?

Osman Bey’in, oğlu Orhan Bey’e;

● Zalim olma. Âlemi adaletle şenlendir,

● Allah için gaza ve cihadı terk etmeyerek beni şad et,

● İlim ehli insanlara rağbet et, askerine ve malına güvenip, âlimlerden uzaklaşma,

● Bizim mesleğimiz Allah yoludur ve maksadımız Allah’ın dinini yaymaktır. Yoksa kuru kavga ve cihangirlik davası değildir.

Vasiyetine göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Orhan Gazi dönemindeki aşağıdaki gelişmelerden hangisi eğitime önem verildiğini gösterir?

Söğüt ve çevresini yurt edinmesi Osmanlı Beyliği’ne önemli avantajlar sağlamıştır. Bu durum beyliğin kısa sürede bü- yümesine sebep olmuştur.

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Beyliği’nin kurulduğu coğrafyanın avantajlarından biri değildir?

Osmanlı Devleti Rumeli’de bir yandan fetihler gerçekleş- tirirken bir yandan da fethettiği yerlere Anadolu’dan Türk halkı getirerek iskan etti (yerleştirdi).

Aşağıdakilerden hangisi iskan siyasetinin devlete sağladığı faydalardan biri değildir?

Osman Gazi, Eskişehir’de pazar kurdurmuştu. Bu pazarda Germiyanoğullarından birisi Bilecik Rumlarından bir tüccardan bardak satın almış, ancak parasını ödememişti. Rum tüccar Osman Bey’e gelerek şikâyette bulundu, bunun üzerine Osman Bey adamı çağırarak Rum’un hakkını ondan aldı. Bu olayın ardından da pazarda tellaklar gezdirip kimsenin kimseye zulmetmemesini, haksızlığa uğrayanların kendisine müracaat etmesini duyurdu.

Metne göre Osman Bey ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Osmanlı Devleti fethettiği yerlerde halka baskı yapmamış, gelenek, inanç ve yaşantı açısından halka tam bir özgürlük sağlamıştır. Buna göre, Osmanlı Devleti’nin fethettiği bölgelerde kalıcı olması aşağıdakilerden hangisine bağlanabilir?

Yıldırım Beyazid dönemindeki aşağıdaki gelişmelerden hangisinin Anadolu’da Türk siyasi birliğini sağlamaya yönelik olduğu söylenebilir?

XIV. yüzyıl başlarında Anadolu’da Osmanlı Devleti’ni durdurabilecek siyasi bir güç olmamasına rağmen, padişahlar daha çok Balkanlar’a yönelik seferler düzenlemiştir. Bu durum daha çok aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Fatih, İstanbul’un fethinden sonra şehirden ayrılanların geri dönmeleri için gerekli olan tedbirleri almış Ayasofya’da toplanan halka serbestçe korkmadan evlerine ve işlerine dönebileceklerini ilan etmiştir. Onlara can, mal ve ırz güvenliği teminatı vermiştir. Metne göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Osmanlı donanması, 1571’de Venediklilerin elindeki Kıbrıs’ı fethetti. Kıbrıs’a Konya, Karaman, Niğde ve Kayseri’den getirilen Türk aileler yerleştirildi. Ancak Avrupalılar, güçlü bir Haçlı donanması oluşturarak İnebahtı’da Osmanlı donanmasını yenilgiye uğrattılar. Bu bilgilere dayanarak,

I. Osmanlı Devleti, Kıbrıs’ta kalıcı egemenlik kurmak istemiştir.

II. Osmanlı Devleti ile Avrupalılar arasında Akdeniz’de egemenlik mücadelesi yaşanmıştır.

III. Avrupalılar, Osmanlılara karşı birlikte hareket etmiş- lerdir.

Yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Veziriazam, padişahtan sonra en yetkili devlet adamı olup padişahın vekiliydi. Büyük devlet memurlarını atama, ilerletme, görevden alma yetkilerine sahipti. Padişah sefere çıkmadığı zamanlarda orduyu komuta ederdi. Padişahın mührünü taşır, onun adına sözlü ve yazılı emirler verirdi. Buna göre veziriazam için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Osmanlı devletinde tıpkı Müslümanlar gibi Hristiyan ve Yahudiler de hür tebaadan sayılmaktaydı. Kilise ve havralar devlet tarafından korunurdu. Herkes istediği gibi ibadetini yapar, dinine, gelenek göreneklerine göre yaşardı. Osmanlı’nın himayesi altındaki farklı milletler kendi devletlerinden görmedikleri yardımı ve hoşgörüyü Osmanlı’dan görmüşlerdir.

Metne göre Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

● Barbaros Hayrettin Paşa öncülüğündeki Osmanlı Donanması ile Andrea Dorya öncülüğündeki Haçlı Donanması arasında 28 Eylül 1538 tarihinde gerçekleşmiştir.

● Osmanlı’nın galibiyeti ile sonuçlanan bu zafer ile Akdeniz’deki üstünlük Osmanlı Devleti’ne geçmiştir.

● Türk tarihinin en büyük deniz zaferi olan bu savaş günü- müzde “Türk Denizcilik Günü” olarak kutlanmaktadır. Yukarıda özellikleri verilen olay aşağıdakilerden hangisidir?

Fatih Sultan Mehmet Bosna’yı fethettiğinde ilan ettirdiği bir fermanla halka şöyle seslendi: “Ben ki, Sultan Mehmed Hanım...İhsan edip Bosna rahiplerine buyurdum ki; Kiliselerinizde korkusuzca ibadet ve memleketimizde korkusuzca ikamet edin. Ne vezirlerimden ne de halkımdan kimse bunları incitmesin ve rencide etmesin. Allah’a, Peygamber’e, Kur’an’a ve kuşandığım kılıca yemin olsun ki, canları, malları ve kiliseleri bana itaat ettikleri sürece güvencem altındadır.” Fatih Sultan Mehmet’in bu fermanı yayınlamasında;

I. Adalet ve hoşgörü anlayışı,

II. Din ve vicdan hürriyeti,

III. Fetihleri sona erdirme

düşüncelerinden hangilerinin hakim olduğu söylenebilir?

Osmanlı Devleti Rodos’un fethinden sonra İstanbul ile Mısır arasındaki deniz yolunun güvenliğini büyük ölçüde sağlamıştı. Ancak Kıbrıs hala Venediklilerin elindeydi ve adadaki korsanlar Türk gemilerine saldırarak deniz ticaretine engel oluyorlardı. Bu nedenle Kanuni Sultan Sü- leyman’dan sonra tahta geçen oğlu II. Selim Dönemi’nde Kıbrıs fethedilerek İstanbul ile Mısır arasındaki deniz yolunun güvenliği sağlandı. Ayrıca Osmanlı Devleti’nin Doğu Akdeniz’deki hâkimiyeti pekişmiş oldu.

Metne göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Osmanlı Devleti’nin “hoşgörünün vatanı” olarak adlandırılmasında;

I. Farklı kültürlere ait insanları uzun yıllar barış içinde yönetmesi,

II. Sınırlarını genişletmek için fetihler yapması,

III. Din farkı gözetmeksizin herkese eşit davranması durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

Osmanlı Devleti’nin yükselme döneminde;

I. Kırım Yarımadasının alınması,

II. Kıbrıs’ın fethi,

III. Sinop’un alınması gelişmelerinden hangilerinin Karadeniz’in Türk gölü haline gelmesine katkı sağladığı söylenebilir?

Kanuni Sultan Süleyman, Semendire Kadısına gönderdiği fermanda “O güne kadar kullanılmamış arazilere tarla açanlardan vergi alınmamasını” istemiştir. Kanuni Sultan Süleyman bu fermanla aşağıdakilerden hangisini amaçlamıştır?

Ahilik teşkilatı ilkeleri arasında helal kazanç için çalışmak, ilim sahibi olmak, güzel ahlak sahibi olmak, namazları vaktinde kılmak, haramlardan kaçınmak, yalan söylememek, iyi arkadaş seçmek ve bir meslek sahibi olmak vardır. Buna göre ahilik teşkilatı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Gülsüm: “Okuldaki ilk gün, ilk heyecan, yeni insanlar ve bilmediğim bir ortamdı. Etrafımda gördüğüm kişiler acaba bizim sınıfta mı diye düşünüyordum. Sınıf arkadaşlarım ile tanıştım. Birçoğu bana sıcak davrandı, benimle göz teması kurdular, beden hareketlerinden beni sevdiklerini hissettim.” Buna göre Gülsüm’ün;

I. Sözlü iletişim,

II. Yazılı iletişim,

III. Sözsüz iletişim

yöntemlerinden hangilerini kullandığı söylenebilir?

Aşağıdakilerden hangisi iletişimi olumlu etkileyen davranışlardan biri değildir?

I.Kara haber tez duyulur.

II.Bıçak yarası geçer dil yarası geçmez.

III.Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır

IV.Bir ağızdan çıkan bin ağza yayılır.

Anne : Telefonda çok konuşuyorsun!

Deren : Anneciğim arkadaşımdan ödevimi alıyorum.

Anne : Sınıfta dersi dinleseydin hiç gerek kalmazdı, demek ki ders dinlemiyorsun.

Deren : Hayır anneciğim o sırada öğretmen beni görevlendirmişti.

Yukarıdaki konuşmada anne hangi iletişim hatasını yapmıştır?

Ders anlatırken kendi aranızda konuşmanız dikkatimi dağıtıyor. Bu durum da, beni üzüyor.

Madde 28. Basın hürdür, sansür edilemez. Devlet, basın ve haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri alır.

Anayasamızın bu madde ile aşağıdaki özgürlüklerden hangisi arasında bağlantı kurulabilir?

Medya araçlarından özellikle televizyon insanları kendilerine bağlayarak, sosyal etkileşimi zayıflatmış, insanların boş zamanlarında birbirleriyle yapabilecekleri fikir alış verişlerini engellemiştir. Böylelikle de birbirinden habersiz, birbirine karşı duyarsız insanlardan oluşan bir toplumun oluşmasına yol açmıştır.

Metne göre medya araçlarından televizyonun hangi özelliği üzerinde durulmuştur?

Aşağıda verilen öğrencilerden hangisinin kurmuş olduğu cümle “Ben Dili”ne örnektir?

Sosyal medyayı çok sık kullanan Buse, fotoğraflarını sosyal paylaşım sitesindeki hesabından sürekli paylaşıyordu. Fakat bir gün fotoğraflarının kendisinden izin alınmadan başkaları tarafından paylaşıldığını fark etti. Aşağıdakilerden hangisi Buse’nin sosyal medya kullanımında dikkat etmesi gereken hususlardan biri değildir?

Yukarıda verilen akıllı işaretlerin amacı hangi şıkta doğru olarak ifade edilmiştir?

Aşağıdakilerden hangisi “Basın Ahlak Yasası” kapsamında değildir?

Üç çocuğu olan Menekşe Hanım, sabah izlediği televizyon programındaki bir haberin çocukların psikolojilerini olumsuz etkileyeceğinden endişelenmiştir. Menekşe hanım bu konudaki rahatsızlığını ve şikayetini hangi kuruma iletmelidir?