1

2

3

4

(a) โครงสร้างปฐมภูมิ (b) โครงสร้างทุติยภูมิ

(a) โครงสร้างทุติยภูมิ (b) โครงสร้างตติยภูมิ

(a) โครงสร้างตติยภูมิ (b) โครงสร้างจตุรภูมิ

(a) โครงสร้างจตุรภูมิ (b) โครงสร้างจตุรภูมิ

โปรตีนก้อนกลม เป็นโปรตีนโครงสร้าง

โปรตีนเส้นใย ทำหน้าที่กระบวนการเมทาบอลิซึมต่างๆ ภายในเซลล์

โปรตีนก้อนกลม เกิดจากสายพอลิเพปไทด์พันกัน ตัวอย่างเช่น ไฟโบรอิน คอลลาเจน

ตัวอย่างโปรตีนก้อนกลม เช่น เอนไซม์ ฮีโมโกลบิน อัลบูมิน

เอนไซม์จะหยุดทำงานเมื่ออุณหภูมิสูงเกินไป

พลังงานก่อกัมมันต์เพิ่มขึ้น ปฏิกิริยาเคมีจึงเกิดขึ้นช้าลง

เอนไซม์เป็นโปรตีนชนิดหนึ่ง จึงมีการแปลงสภาพโปรตีนจนจับกับสับเสตรตไม่ได้

เมื่ออุณหเมื่ออุณหภูมิสูงเกินไป เอนไซม์จะเปลี่ยนสภาพเป็นตัวยับยั้งแทนภูมิสูงหรือต่ำเกินไป เอนไซม์จะเปลี่ยนสภาพเป็นตัวยับยั้งแทน

เอนไซม์เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาชนิดหนึ่ง

เอนไซม์เป็นสารเคมีประเภทโปรตีน

สสารที่เข้ามาทำปฏิกิริยาเคมีกับเอนไซม์ เรียกว่า สับสเตรต

หลังปฏิกิริยาสิ้นสุด เอนไซม์จะเปลี่ยนสภาพไปตามชนิดของปฏิกิริยาเคมี

การแล่ปลาดิบ

การย่างกุ้งด้วยไฟ

การฆ่าเชื้อโรคด้วยแอลกอฮอล์

สารละลายกรดกระเด็นเข้าตา

การละลายน้ำของไข่ขาว

กรดลอลิก และกรดสเตียริก

กรดปาล์มิติก และกรดไมรีสติก

กรดโอเลอิก และกรดไลโนเลนิก

กรดไมรีสติก และกรดไลโนเลอิก

ไข

สเตอรอยด์

ฟอสฟอลิพิด

ไขมันและน้ำมัน

ไขมัน กรดไขมัน และกลีเซอรอล

น้ำมัน หมู่ฟอสเฟต และเกลือซัลเฟต

กรดไขมัน กลีเซอรอล และหมู่ฟอสเฟต

กรดไขมัน กรดฟอสฟอริก และกลีเซอรอล

น้ำมันสัตว์ มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวมากกว่าไขมันพืช

ตัวการทำให้เกิดการเหม็นหืน คือ CO₂ และ ไอน้ำ

น้ำมันพืชเกิดการเหม็นหืนได้ง่ายกว่าน้ำมันสัตว์

การเติม BHA หรือ BHT ช่วยป้องกันการเหม็นหืนได้

กรดโอเลอิก

กรดลอริก

กรดไลโนเลนิก

กรดไลโนเลอิก

ไตรกลีเซอไรด์กับกรดอะมิโน

ไตรกลีเซอไรด์กับโซดาไฟ

กรดอะมิโนกับน้ำมันพืช

กลูโคสกับโซดาไฟ

น้ำมัน A มีจุดหลอมเหลวต่ำกว่าน้ำมัน E

น้ำมัน C มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวน้อยกว่าน้ำมัน D

น้ำมัน E เหม็นหืนช้ากว่าน้ำมัน C ที่อุณหภูมิสูง

น้ำมัน D มีโอกาสพบในน้ำมันพืชมากกว่าน้ำมัน B

น้ำมัน A มีโอกาสเป็นของแข็งมากกว่าน้ำมัน B ที่อุณหภูมิห้อง

สารแบบ ก. และ ข. ใช้ทำสบู่และผงซักฟอกตามลำดับ ที่จุลินทรีย์สามารถย่อยสลายได้อย่างสมบูรณ์

เอนไซม์ของจุลินทรีย์สามารถย่อยสารแบบ ค. ได้เป็นส่วนใหญ่

สารแบบ ง. มีโซ่กิ่งมาก จุลินทรีย์สามารถย่อยสลายได้ จึงไม่เกิดปัญหาต่อสิ่งแวดล้อม

สารทั้ง 4 แบบ สามารถจะดึงหยดน้ำมันออกจากผ้าได้ โดยหันปลายไม่มีขั้วละลายในน้ำมันและอีกปลายละลายในน้ำ

พืชน้ำเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว

จุลินทรีย์ใช้ออกซิเจนในการน้ำย่อยสลายซากพืชทำสัตว์น้ำขาดออกซิเจนตาย

ค่า BOD สูงขึ้น

ค่า DO สูงขึ้น

กรดไขมันชนิดอิ่มตัว พบในน้ำมันไก่ น้ำมันมะพร้าว

กรดไขมันชนิดอิ่มตัว พบในน้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันงา

กรดไขมันชนิดไม่อิ่มตัว พบในน้ำมันดอกทานตะวัน น้ำมันดอกคำฝอย

กรดไขมันชนิดไม่อิ่มตัว พบในน้ำปาล์ม น้ำมันเมล็ดฝ้าย

กรดไขมัน และ กลีเซอรอล

กรดไขมัน และ แอลกอฮอล์

กรดนิวคลีอิก และ กรดไขมัน

กรดอะมิโน และ แอลกอฮอล์

กรดดีไรโบนิวคลีอิก และกรดไรโบนิวคลีอิก

กรดดีไรโบนิวคลีอิก และกรดไรโบออกซีนิวคลีอิก

กรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก และกรดไรโบออซีนิวคลีอิก

กรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก และกรดไรโบนิวคลีอิก

นิวคลีโอไทด์

กรดอะมิโน

กรดไขมัน

กลีเซอรอล

กลูโคส

เป็นสารที่เก็บและถ่ายทอดข้อมูลทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต

ทำหน้าที่สังเคราะห์โปรตีนและคาร์โบไฮเดรต

โมเลกุลของกรดนิวคลีอิกประกอบด้วยหน่วยย่อยที่เรียกว่านิวคลีโอไทด์

นิวคลีโอไทด์จะเรียงตัวต่อกันเป็นสายยาว เรียกว่า พอลินิวคลีโอไทด์

เบสที่พบใน DNA และ RNA มีชนิดที่ต่างกัน

ไทมีน

ยูราซิล

กวานิน

ไซโตซีน

อะดีนิน

ชนิดของมอนอเมอร์

โครงสร้างการจัดเรียงตัวของกลูโคส

ชนิดของธาตุองค์ประกอบ

แหล่งที่พบ

คนที่เป็นเบาหวานแสดงว่าร่างกายมีอินซูลินมากเกินไป

การฉีดอินซูลินเข้าสู่ร่างกายเพื่อเพิ่มปริมาณกลูโคสในเส้นเลือด

อินซูลินมีหน้าที่เพิ่มประสิทธิภาพการเปลี่ยนกลูโคสเป็นไกลโคเจน

คนที่เป็นโรคเบาหวานควรลดอาหารประเภทแป้งและน้ำตาล

A เท่านั้น

B เท่านั้น

A และ B

A และ C

A , C

B , A

B , C

C , B

Na₂CO₃

CuSO₄

CuO

Cu₂O

ไกลโคเจนไม่ละลายน้ำแต่เซลลูโลสละลายในน้ำได้เล็กน้อย

มอลเทสเป็นเอนไซม์ที่สลายน้ำตาลมอลโทสให้เป็นกลูโคสและฟรักโทส

ปฏิกิริยาพอลิเมอไรเซชันของกลูโคสที่ทำให้เกิดไกลโคเจนจะทำให้มีน้ำเกิดขึ้นด้วย

ฟรักโทสและไรโบสมีสูตรโมเลกุลหมือนกันและมีโครงสร้างเป็นวง 5 เหลี่ยมเหมือนกัน

ไกลโคเจน

น้ำผึ้ง

น้ำตาลทราย

แป้งข้าวเหนียวสุก

กลูโคส แลกโตส ไรโบส

มอลโทส กาแลกโตส ไรโบส

กาแลกโตส ฟรุกโตส ไรโบส

ไกลโคเจน กลูโคส ซูโครส

ร่างกายสามารถนำสาร B ไปใช้ได้โดยตรง

สาร A จัดเป็นพอลิแซ็กคาไรด์ ส่วนสาร C เป็นไดแซ็กคาไรด์

ไคตินที่พบในเปลือกกุ้งหรือกระดองปูจัดเป็นสารกลุ่มเดียวกับสาร A

ร่างกายจะนำสาร B ไปใช้ประโยชน์ได้ก็ต่อเมื่อสาร B ถูกย่อยสลายด้วย อินซูลินก่อน

หลอดที่ 1 เกิดการเปลี่ยนแปลงเป็นสีน้ำเงิน

หลอดที่ 3 สารละลายเปลี่ยนเป็นสีส้มและมีตะกอนสีแดงอิฐเกิดขึ้น

หลอดที่ 4 สารละลายเปลี่ยนเป็นสีส้มและมีตะกอนสีแดงอิฐเกิดขึ้น

หลอดที่ 5 ไม่เกิดการเปลี่ยนแปลง

จำนวนพันธะ 2 พันธะ เกิดจากกรดอะมิโน 3 โมเลกุล มีกรดอะมิโน 2 ชนิด

จำนวนพันธะ 2 พันธะ เกิดจากกรดอะมิโน 2 โมเลกุล มีกรดอะมิโน 3 ชนิด

จำนวนพันธะ 3 พันธะ เกิดจากกรดอะมิโน 3 โมเลกุล มีกรดอะมิโน 2 ชนิด

จำนวนพันธะ 3 พันธะ เกิดจากกรดอะมิโน 4 โมเลกุล มีกรดอะมิโน 2 ชนิด

ปฐมภูมิ

ทุติยภูมิ

ตติยภูมิ

จตุรภูมิ

สาร D มีแป้งเป็นองค์ประกอบ

สาร B เป็นสารประเภทพิลิแซกคาไรด์

สาร A B และ D มีธาตุองค์ประกอบหลักเหมือนกัน

A เป็นคาร์โบไฮเดรตประเภทไดแซ็กคาไรด์บางชนิดหรือพอลิแซ็กคาไรด์

สาร C เป็นสารโมเลกุลใหญ่ที่เกิดจากกรออะมิโนเชื่อมต่อกันด้วยพันธะเพปไทด์

ฮีโมโกลบิน ขนส่งสารที่จำเป็นไปทั่วร่างกาย

คอลลาเจน สร้างเอ็นและกระดูกอ่อน

ทริปซิน ย่อยอาหารประเภทโปรตีน

เคราติน ภูมิคุ้มกัน

ไกลซีน เวลีน ฟีนิลอะลานีน ซีสเตอีน เป็นกรดอะมิโนที่ร่างกายไม่สามารถสังเคราะห์ได้เอง

หากเกิดการสลับตำแหน่งของกรดอะมิโนเพียงตำแหน่งเดียว จะทำให้หน้าที่การทำงานของโปรตีนเปลี่ยนไป

เมไทโอนีน ทริปโตเฟน เวลีน ลิวซีน เป็นกรดอะมิโนจำเป็น

โปรตีนเป็นสายพอลิเมอร์ที่เกิดจากกรดอะมิโนชื่อมต่อกันด้วยพันธะเพปไทด์

CuSO₄ กับ Na₂CO₃

CuSO₄ กับ NaOH

Na₂CO₃ กับ NaOH

CuSO4 กับ NaCl

ฮีโมโกลบิน

เฮกโซไคเนส

ทรานสเฟอริน

อัลบูมิน

เมื่อทำให้สารละลายในแต่ละหลอดเป็นเบส โดยหยดสารละลาย NaOH 2.5 mol/dm³ ทีละหยดจนเป็นเบสและเติมสารละลาย CuSO₄ 0.1 mol/dm³ ลงในทุกหลอด จะได้สารละลายสีม่วงน้ำเงินทุกหลอด

ไข่ขาวทุกหลอดเกิดการเปลี่ยนแปลงไป การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเป็นการแปลงสภาพโปรตีน

หลอดที่ 1 พันธะเพปไทด์ถูกทำลาย

โครงสร้างปฐมภูมิไม่ถูกทำลายแม้ว่าโปรตีนจะถูกแปลงสภาพแล้ว

24 ชนิด 3 พันธะเพปไทด์

24 ชนิด 4 พันธะเพปไทด์

12 ชนิด 3 พันธะเพปไทด์

12 ชนิด 4 พันธะเพปไทด์

มีแรงกระทำระหว่างหมู่ที่อยู่ในหน่วยของกรดอะมิโน ได้แก่ พันธะไดซัลไฟด์ (- S - S -) พันธะไอออนิก พันธะไฮโดรเจน และแรงไฮโดรโฟบิก

มีโครงสร้างแบบเกลียวแอลฟา

ฮีโมโกลบิน

คอลลาเจน

หมู่ฟอสเฟต

ชนิดของนํ้าตาล

N-เบส

ชนิดของนํ้าตาล และ N-เบส

กรดอะมิโน

ไนโตรจีนัสเบส

หมู่ฟอสเฟต

น้ำตาลเพนโทส

DNA เป็นพอลินิวคลีโอไทด์สายเดียว RNA เป็นพอลินิวคลีโอไทด์เกลียวคู่ 2 สาย

DNA มีเบส A C G T ส่วน RNA มีเบส A G C U

DNA มีน้ำตาลไรโบส ส่วน RNA มีน้ำตาลดีออกซีไรโบส

DNA และ RNA มีเบสพิวริน ที่พบในนิวคลีโอไทด์ที่แตกต่างกัน

หมายเลข 1 (หมู่เบส) หมายเลข 2 (หมู่ฟอสเฟต) หมายเลข 3 (หมู่น้ำตาล)

หมายเลข 1 (หมู่น้ำตาล) หมายเลข 2 (หมู่เบส) หมายเลข 3 (หมู่ฟอสเฟต)

หมายเลข 1 (หมู่น้ำตาล) หมายเลข 2 (หมู่ฟอสเฟต) หมายเลข 3 (หมู่เบส)

หมายเลข 1 (หมู่เบส) หมายเลข 2 (หมู่น้ำตาล) หมายเลข 3 (หมู่ฟอสเฟต)

ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม

ควบคุมปริมาณน้ำตาลในเลือด

ควบคุมการสังเคราะห์โปรตีน

เป็นแหล่งพลังงาน

กรดโอเลอิก

กรดปาล์มิติก

กรดไลโนเลนิก

กรดไลโนเลอิก

วิตามัน E

วิตามิน D

BHA

BHT

อีเทอร์

เอไมด์

เอสเทอร์

แอลกอฮอลล์

น้ำมัน D มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวมากที่สุด

น้ำมัน C มีกรดไขมันอิ่มตัวน้อยกว่าในน้ำมัน B

น้ำมัน A มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวน้อยที่สุด

น้ำมัน D มีกรดไขมันอิ่มตัวมากที่สุด

ไขมันวัวจะเหม็นหืนเร็วกว่าน้ำน้ำมันไก่

น้ำมันถั่วเหลืองเหม็นหืนช้ากว่าน้ำมันมะพร้าว

น้ำมันถั่วเหลืองเหมาะสำหรับทอดอาหารมากกว่าน้ำมันมะพร้าว

ถ้าใช้น้ำมันที่มีปริมาณเท่ากัน น้ำมันถั่วเหลืองจะทำปฏิกิริยากับไอโอดีนโดยใช้ปริมาณมากที่สุด

เกิดจากการรวมตัวกันของกลีเซอรอล 1 โมเลกุล กับ กรดไขมัน 2 โมเลกุล และหมูฟอตเฟสอีก 1 หมู่

เมื่อฟอสโฟลิพิดอยู่ในน้ำอาจเกิดโครงสร้างเป็นสองชั้น (bilayer)

ตัวอย่างของฟอสโฟลิฟิด เช่น เลซิติน ทำหน้าที่เป็นตัวละลายคอเลสเตอรอล

เกิดจากปฏิกิริยาสะปอนนิฟิเคชัน

สาร A และ B ใช้ทำสบู่และผงซักฟอกตามลำดับ ที่จุลินทรีย์สามารถย่อยสลายได้อย่างสมบูรณ์

เอนไซม์ของจุลินทรีย์สามารถย่อยสาร C ได้บางส่วน

สาร D มีโซ่กิ่งมาก จุลินทรีย์สามารถย่อยสลายได้ จึงไม่เกิดปัญหาต่อสิ่งแวดล้อม

ก. สารทั้ง 4 แบบสามารถดึงหยดน้ำมันออกจากผ้าได้ โดยหันปลายไม่มีขั้วละลายในน้ำมันและอีกปลายละลายในน้ำ

คาร์โบไฮเดรต

โปรตีน

ลิพิด

กรดนิวคลีอิก

คาร์โบไฮเดรต

โปรตีน

ลิพิด

กรดนิวคลีอิก