1) wesi

2) Kaca

3) plastik

4) godhong

5) gedhang

Tembung –tembung ing dhuwur sing kalebu uwuh (larahan) anorganik ….`

“Uwuh organik bisa didadekake barang kerajinan.”

Ukara ing nginggil yen di deleng saka wasesane/predikate diwastani ukara…

Uwuh sing ana ing masyarakat bisa kaperang dadi loro, yaiku uwuh organik lan anorganik. Uwuh organik yaiku sawenehing uwuh sing dumadi saka tetuwuhan utawa urip-uripan, umpamane sisa panganan , godhong lan liya-liyane. Dene uwuh anorganik yaiku uwuh sing dumadi saka proses produksi kanthi cara kimia, umpamane wesi, kaca, plastik lan liya-liyane Sakabehing uwuh mau. Sakabehing uwuh mau manawa ora diopeni kanthi becik mesthi nuwuhake ambu sing ora enak lan pungkasane bisa nyebabake kelara.

Perangan wacan ing nginggil yen dideleng saka isine kalebu ukara…..

Uwuh organik lan uwuh anorganik bisa migunani ing masyarakat kanthi cara ing ngisor iki.

Sing ora kalebu uwuh (larahan) kang ora migunani….

Pak RT : Warga masyarakat RT 26 mangga sami mbucal uwuh dhateng Panggenanipun ingkang sampun sumadya..

Pak Totok : Inggih pak RT, menawi wonten warga ingkang mboten migatekaken dipun denda kemawon.

Paclathon ing nginggil migunakake basa….

1) . Khususe sampah padhet kang awujud plastic dadi masalah lingkungan ing Indonesia. Amarga plastik iku kalebu sampah kang angel dimusnahake.

2). Sampah minangka masalah kang nomer siji ing Indonesia, amarga sampah iku bisa awujud padhet, cair lan gas.

3). Pakulinan mbuwang samubarang mbuwang sampah ing sembarang panggonan pancen isih dadi pakulinan masyarakat kita.

Ukara-ukara ing dhuwur urutane sing bener…..

Tulisan latine sing bener…..

yen ditulis nganggo aksara Latin….

Tulisan aksara jawa ing ngisor iki sing migunakake aksara swara lan aksara rekan…

Tembung“Imam Malik” menawi diserat aksara jawa ingkang leres.......

tulisan latine sing bener....

Tulisan aksara jawa kasebut unine....

“Presiden Jokowi” yen ditulis ing aksara jawa sing bener....

Tulisan aksara jawa kasebut, aksara murdane aksara...

Gentho : ”Heh Plok! Kowe rak Cemplok Warsiya putrane Pakdhe Suramenggala ta ?”

Cempluk : ”(Karo njingkat mundur) sampeyan sapa ? wani-wanine sembrana.”

Gentho : ”Lo Plok! Kowe lali karo aku ta, aku Gentho putrane ki Suragentho saka gunung

pegat, aku kancamu dolanan biyen nalika ana kademangan Surukubeng, kowe melu pakmu, Pakdhe Nggala.”

Cempluk : ”Jabangbayik, jebul kowe ta, nanging patrapmu aja banjur ceblak- ceblek, kuwi

jenenge kurang ajar, ora sopan.”

Gentho : ”Halah Plok, ngono wae nesu (karo njawil) kowe saiki katon manis lo Plok, yakin

manis tenan.”

Cempluk : ”Heh aja clandhakan, jowal-jawil anggepmu aku bocah wadon apa! Aja wani-wani

nggodha, kowe!

Gentho : ”Aku kancamu lo Plok. (karo njejeri)

Cempluk : ”Ngaliha, ora sudi aku duwe srawungan kaya kowe, sumingkira! (madhep bakul)

Lik! Pangapurane nggih kula mboten siyos blanja.” (pindhah panggon)

Bakul : ”Mas! Aja nggodha sing arep blanja daganganku, wah cilemet iki yen ora sida

payu.”

Gentho : ”Lik! (karo nuding) kowe menenga, apa pengin dakorak-arik daganganmu ?”

Bakul : ”Wah-wah ora duwe sopan santun tenan bocah iki.” (karo ngringkesi dagangane)

Gentho : ”Plok! Yen dakanggo nyawang kowe atiku saya padhang, dakanggo mandeng

atiku sansaya seneng, sawangan aku Plok!”

Cempluk : ”Ora sudi aku nyawang klakuhanmu (karo nyingkir)

Gentho : ”Plok! Kowe aja nyepelekake aku!” (karo nggeret lengene cemplok)

Perangan paclathon ing ndhuwur diarani….

Gentho : ”Heh Plok! Kowe rak Cemplok Warsiya putrane Pakdhe Suramenggala ta ?”

Cempluk : ”(Karo njingkat mundur) sampeyan sapa ? wani-wanine sembrana.”

Gentho : ”Lo Plok! Kowe lali karo aku ta, aku Gentho putrane ki Suragentho saka gunung

pegat, aku kancamu dolanan biyen nalika ana kademangan Surukubeng, kowe melu pakmu, Pakdhe Nggala.”

Cempluk : ”Jabangbayik, jebul kowe ta, nanging patrapmu aja banjur ceblak- ceblek, kuwi

jenenge kurang ajar, ora sopan.”

Gentho : ”Halah Plok, ngono wae nesu (karo njawil) kowe saiki katon manis lo Plok, yakin

manis tenan.”

Cempluk : ”Heh aja clandhakan, jowal-jawil anggepmu aku bocah wadon apa! Aja wani-wani

nggodha, kowe!

Gentho : ”Aku kancamu lo Plok. (karo njejeri)

Cempluk : ”Ngaliha, ora sudi aku duwe srawungan kaya kowe, sumingkira! (madhep bakul)

Lik! Pangapurane nggih kula mboten siyos blanja.” (pindhah panggon)

Bakul : ”Mas! Aja nggodha sing arep blanja daganganku, wah cilemet iki yen ora sida

payu.”

Gentho : ”Lik! (karo nuding) kowe menenga, apa pengin dakorak-arik daganganmu ?”

Bakul : ”Wah-wah ora duwe sopan santun tenan bocah iki.” (karo ngringkesi dagangane)

Gentho : ”Plok! Yen dakanggo nyawang kowe atiku saya padhang, dakanggo mandeng

atiku sansaya seneng, sawangan aku Plok!”

Cempluk : ”Ora sudi aku nyawang klakuhanmu (karo nyingkir)

Gentho : ”Plok! Kowe aja nyepelekake aku!” (karo nggeret lengene cemplok)

Perangan crita ing ndhuwur Latar / settinge yaiku….

Gentho : ”Heh Plok! Kowe rak Cemplok Warsiya putrane Pakdhe Suramenggala ta ?”

Cempluk : ”(Karo njingkat mundur) sampeyan sapa ? wani-wanine sembrana.”

Gentho : ”Lo Plok! Kowe lali karo aku ta, aku Gentho putrane ki Suragentho saka gunung pegat, aku kancamu dolanan biyen nalika ana kademangan Surukubeng, kowe melu pakmu, Pakdhe Nggala.”

Cempluk : ”Jabangbayik, jebul kowe ta, nanging patrapmu aja banjur ceblak- ceblek, kuwi jenenge kurang ajar, ora sopan.”

Gentho : ”Halah Plok, ngono wae nesu (karo njawil) kowe saiki katon manis lo Plok, yakin manis tenan.”

Cempluk : ”Heh aja clandhakan, jowal-jawil anggepmu aku bocah wadon apa! Aja wani-wani nggodha, kowe!

Gentho : ”Aku kancamu lo Plok. (karo njejeri)

Cempluk : ”Ngaliha, ora sudi aku duwe srawungan kaya kowe, sumingkira! (madhep bakul)

Lik! Pangapurane nggih kula mboten siyos blanja.” (pindhah panggon)

Bakul : ”Mas! Aja nggodha sing arep blanja daganganku, wah cilemet iki yen ora sida payu.”

Gentho : ”Lik! (karo nuding) kowe menenga, apa pengin dakorak-arik daganganmu ?”

Bakul : ”Wah-wah ora duwe sopan santun tenan bocah iki.” (karo ngringkesi dagangane)

Gentho : ”Plok! Yen dakanggo nyawang kowe atiku saya padhang, dakanggo mandeng

atiku sansaya seneng, sawangan aku Plok!”

Cempluk : ”Ora sudi aku nyawang klakuhanmu (karo nyingkir)

Gentho : ”Plok! Kowe aja nyepelekake aku!” (karo nggeret lengene cemplok)

Crita ing ndhuwur migunakake Alur / plot …

Gentho : ”Heh Plok! Kowe rak Cemplok Warsiya putrane Pakdhe Suramenggala ta ?”

Cempluk : ”(Karo njingkat mundur) sampeyan sapa ? wani-wanine sembrana.”

Gentho : ”Lo Plok! Kowe lali karo aku ta, aku Gentho putrane ki Suragentho saka gunung

pegat, aku kancamu dolanan biyen nalika ana kademangan Surukubeng, kowe melu pakmu, Pakdhe Nggala.”

Cempluk : ”Jabangbayik, jebul kowe ta, nanging patrapmu aja banjur ceblak- ceblek, kuwi

jenenge kurang ajar, ora sopan.”

Gentho : ”Halah Plok, ngono wae nesu (karo njawil) kowe saiki katon manis lo Plok, yakin

manis tenan.”

Cempluk : ”Heh aja clandhakan, jowal-jawil anggepmu aku bocah wadon apa! Aja wani-wani

nggodha, kowe!

Gentho : ”Aku kancamu lo Plok. (karo njejeri)

Cempluk : ”Ngaliha, ora sudi aku duwe srawungan kaya kowe, sumingkira! (madhep bakul)

Lik! Pangapurane nggih kula mboten siyos blanja.” (pindhah panggon)

Bakul : ”Mas! Aja nggodha sing arep blanja daganganku, wah cilemet iki yen ora sida

payu.”

Gentho : ”Lik! (karo nuding) kowe menenga, apa pengin dakorak-arik daganganmu ?”

Bakul : ”Wah-wah ora duwe sopan santun tenan bocah iki.” (karo ngringkesi dagangane)

Gentho : ”Plok! Yen dakanggo nyawang kowe atiku saya padhang, dakanggo mandeng

atiku sansaya seneng, sawangan aku Plok!”

Cempluk : ”Ora sudi aku nyawang klakuhanmu (karo nyingkir)

Gentho : ”Plok! Kowe aja nyepelekake aku!” (karo nggeret lengene cemplok)

Ing paclathon ndhuwur paraga “Gentho” migunakake basa….

Gentho : ”Heh Plok! Kowe rak Cemplok Warsiya putrane Pakdhe Suramenggala ta ?”

Cempluk : ”(Karo njingkat mundur) sampeyan sapa ? wani-wanine sembrana.”

Gentho : ”Lo Plok! Kowe lali karo aku ta, aku Gentho putrane ki Suragentho saka gunung

pegat, aku kancamu dolanan biyen nalika ana kademangan Surukubeng, kowe melu pakmu, Pakdhe Nggala.”

Cempluk : ”Jabangbayik, jebul kowe ta, nanging patrapmu aja banjur ceblak- ceblek, kuwi

jenenge kurang ajar, ora sopan.”

Gentho : ”Halah Plok, ngono wae nesu (karo njawil) kowe saiki katon manis lo Plok, yakin

manis tenan.”

Cempluk : ”Heh aja clandhakan, jowal-jawil anggepmu aku bocah wadon apa! Aja wani-wani

nggodha, kowe!

Gentho : ”Aku kancamu lo Plok. (karo njejeri)

Cempluk : ”Ngaliha, ora sudi aku duwe srawungan kaya kowe, sumingkira! (madhep bakul)

Lik! Pangapurane nggih kula mboten siyos blanja.” (pindhah panggon)

Bakul : ”Mas! Aja nggodha sing arep blanja daganganku, wah cilemet iki yen ora sida

payu.”

Gentho : ”Lik! (karo nuding) kowe menenga, apa pengin dakorak-arik daganganmu ?”

Bakul : ”Wah-wah ora duwe sopan santun tenan bocah iki.” (karo ngringkesi dagangane)

Gentho : ”Plok! Yen dakanggo nyawang kowe atiku saya padhang, dakanggo mandeng

atiku sansaya seneng, sawangan aku Plok!”

Cempluk : ”Ora sudi aku nyawang klakuhanmu (karo nyingkir)

Gentho : ”Plok! Kowe aja nyepelekake aku!” (karo nggeret lengene cemplok)

Paraga Gentho ing paclathon dhuwur, nduweni watak….

Gentho : ”Heh Plok! Kowe rak Cemplok Warsiya putrane Pakdhe Suramenggala ta ?”

Cempluk : ”(Karo njingkat mundur) sampeyan sapa ? wani-wanine sembrana.”

Gentho : ”Lo Plok! Kowe lali karo aku ta, aku Gentho putrane ki Suragentho saka gunung

pegat, aku kancamu dolanan biyen nalika ana kademangan Surukubeng, kowe melu pakmu, Pakdhe Nggala.”

Cempluk : ”Jabangbayik, jebul kowe ta, nanging patrapmu aja banjur ceblak- ceblek, kuwi

jenenge kurang ajar, ora sopan.”

Gentho : ”Halah Plok, ngono wae nesu (karo njawil) kowe saiki katon manis lo Plok, yakin

manis tenan.”

Cempluk : ”Heh aja clandhakan, jowal-jawil anggepmu aku bocah wadon apa! Aja wani-wani

nggodha, kowe!

Gentho : ”Aku kancamu lo Plok. (karo njejeri)

Cempluk : ”Ngaliha, ora sudi aku duwe srawungan kaya kowe, sumingkira! (madhep bakul)

Lik! Pangapurane nggih kula mboten siyos blanja.” (pindhah panggon)

Bakul : ”Mas! Aja nggodha sing arep blanja daganganku, wah cilemet iki yen ora sida

payu.”

Gentho : ”Lik! (karo nuding) kowe menenga, apa pengin dakorak-arik daganganmu ?”

Bakul : ”Wah-wah ora duwe sopan santun tenan bocah iki.” (karo ngringkesi dagangane)

Gentho : ”Plok! Yen dakanggo nyawang kowe atiku saya padhang, dakanggo mandeng

atiku sansaya seneng, sawangan aku Plok!”

Cempluk : ”Ora sudi aku nyawang klakuhanmu (karo nyingkir)

Gentho : ”Plok! Kowe aja nyepelekake aku!” (karo nggeret lengene cemplok)

Amanat / pesan wonten paclathon ing ndhuwur, yaiku…

Mbok Randha : Urip ijen ora duwe anak pancen nelangsa banget , ora ana sing dijak grenengan..

Pangunandikane mbok Randha ing ndhuwur menawa ing drama diarani…..

Bakul : ”Mas! Aja nggodha sing arep blanja daganganku, wah cilemet iki yen ora sida payu.”

Gentho : ”Lik! (karo nuding) kowe menenga, apa pengin dakorak-arik daganganmu?”

Bakul : ”Wah-wah ora duwe sopan santun tenan bocah iki.” (karo ngringkesi dagangane)

Gentho : ”Plok! Yen dakanggo nyawang kowe atiku saya padhang, dakanggo mandeng

atiku sansaya seneng, sawangan aku Plok!”

Paraga “Gentho” yen dideleng saka crita peran ing ndhuwur, meranake paraga..

Pak Martono : “Nuwun sewu Pak Didik, kula badhe dhateng dalemipun panjenengan, samenika.

Pak Didik : “Badhe wonten kersa punapa pak ?”

Pak Martono : “Oo….mboten wonten punapa-punapa kok pak Didik ?” namung dolan kemawon

Pak Didik : “Mangga tinarbuka kagem sinten kemawon.”

Ragam basa kang dianggo Pak Martono lan Pak Didik ing pacelathon dhuwur yaiku ragam basa ….

1) Tari gambyong

2) Basa Jawa Tengahan

Tembung-tembung ing ndhuwur minangka ciri-ciri/titikane drama tradhisional kang diarani ... .

Lestari : “Dina iki bapakku ora rawuh amarga …….”

Wahyu : “Sing …. ing sekolahan sapa ?”

Tutik : “Ibuku nanging rada awan Din ?”

Titik – titik ing dhuwur, tembung kang pas kanggo jangkepan ukara kasebut ….

Anton : “Bu …….. kula ………..”

Ibu : “Apa durung sarapan mau ?”

Anton : “sampun. Nanging duka kok sakit.”

Tembung kang pas kanggo jangkepi titik – titik ing ukara ndhuwur yaiku ….

Ukara ing ngandhap kang unggah-ungguhe paling trep yaiku……

Mangga kita tansah ngaturaken puji syukur dhumateng ngarsanipun Allah SWT, amargi saking hidayahipun kita saget kempal ing panggenan punika mboten Wonten rubeda setunggal punapa.

Perangan sesorah / pidato ing nginggil kalebu.....

Isi pakurmatan, atur panuwun marang kang padha rawuh, sarta atur puji syukur marang Gusti diwastani .......

Ing ngisor iki kang kalebu urutaning sesorah / tanggap wacana …...

Ingkang dahat kinurmatan Pangarsa Dinas Pertanian nun inggih bapa Wicaksono. Para undangan ingkang kula hormati. puji syukur kaaturaken dhumateng Allah SWT, dene kula lan panjenengan pinaringan rahmat sarta hidayahipun, mila kita saget makempal ing panggenan punika tanpa wonten alangan rubeda punapa .

Perangan atur pambagya ing dhuwur kalebu…....

1) Aruh-aruh marang kang rawuh

2) Medharake masalah(gumantung acarane)

3) Nyuwun pangapura

4) Ngaturaken puji syukur marang gusti

Ukara-ukara ing dhuwur kang kalebu isi ing panutupe sesorah…

Mekaten atur kula menawi wonten tata ceweting atur , kula nyuwun agunging Samodra pangaksami.

Perangan sesorah ing ndhuwur kalebu….

1). Tanggap wacana upacara Kesaktian Pancasila

2). Tanggap wacana kenegaraan

3). Tanggap wacana srah trima pengantin

4). Tanggap wacana pak RT

Ukara ing nginggil sing kalebu tanggap wacana resmi….

Pak Syukur minangka Ketua karang taruna ing desaku, dina iki desaku arep ngadhakake Pengetan Maulud Nabi. Ketua panitia pak syukur , mula dheweke ngrembug kanggo pengetan Maulud Nabi karo Remaja Masjid.

Tanggap wacana kang dilaksanakake Pak syukur kalebu tanggap wacana…..

Nun inggih namung Dhimas Sujatmoko ingkang kuwawi methik puspita, puspita cempaka, cempaka kang lagya ambabar ganda arum.

Ukara ing nginggil migunakake purwakanthi….

Mugi-mugi samangke sageda lulus kanthi biji ingkang sae sarta sageda katampi Wonten sekolah ingkang dipunkajengaken.

Perangan ukara ing ndhuwur yen ana ing sesorah/tanggap wacana kalebu….

Tembung-tembung ing ngisor kang ora minangka cara/metode ana ing sesorah

Pak Bimo wasis anggone olah swara, olah raga lan busana, olah basa lan sastra . Mula pak Bimo lagi nindakake….