Таудан соққан салқын ызғар, қатал мінездердің ызғары тәрізді. Ызылдаған суық лептің қарсысынаана жыры, мейір-шапқат жыры үн қосады. Құшағына тартқан өзгеше күш, бар дүниені өзіне бағындырар орны бар, баяу да болса, басым саз. Абай біртүрлі сейіліп,іштей серпіп алып, тау жотасынан биіктеп, аспанға қарады. Толық ай ашық көкті қалқып,сызып келіп, бір топ шоғыр қара бұлтқа кірді. Кірді де қызық күйге түсті. Абай соған қарап өзге жайдың бәрін ұмытып, аңырып телміре қалды.

Үзінді қай тараудан алынды?

Мінезі аңқау,тілі қызық, өзі майда, сүйкімді адам. Бұл ауылдың үлкен-кішісі аса бір ғазіз

адам санап жақсы көретін. Қылжақтай беретін- жалғыз Тәкежан.

Кімге берілген мінездеме?

Соңғы күндерде әрбір кеште» үй ішіне «Мың бір түн» хикаяларын айтуды машық қып алған. Бүгін де кешкі шайдан соң, Ұлжанның қозғауы бойынша, кеше бітпей қалған бір қызық әңгімесін -«Үш соқыр» хикаясына кірісті. Бірақ бұл кеште ол әңгіме аяқталмай барып, үзідіп қалды. Өйткені терезе түбінен дүбірлетіп, қатты жүріп келген салт аттының дыбысы естіліп еді.

Келген кім еді?

Тәкежан Абайдан ...үлкен . Қалжыңбас, әзілқой болатын. Ғабитхан одан едәуір үлкен болса да, Тәкежан тату құрбысындай күліп, соқтығып ойнай береді. Молданың тілін қылжақ қылып, мазақтап келеді екен. Ғабитхан- татар жасы. Осыдан бірнеше жыл бұрын солдаттан қашып, қазақ ішіне, Қарқаралы қазағының ішіне келген.

Тәкежан Абайдан неше жас үлкен?

Аға сұлтан Құнанбайды Қарқаралы арызшыларымен бірге осы Тобықтылар тегіс соңғы мезгілде Құнанбай демей - «...» деп атасатын.

Майбасар сеңсең ішігінің жеңін киіп, қақпаға қарай беттей берді. Жақып та солай басты. Абай өзгелермен қалайын деп еді, Майбасар артына бұрылып:

- Абай, сен де жүр!.. Атаң ғой, атаңа сәлем бер,- деп мысқыл еткендей сылқ-сылқ күлді.

Бұл кім еді?

Осыдан екі жыл бұрын Құнанбай мен Алшынбай достығы құдалыққа соғып, осы Алшынбайдың ... деген баласының Ділдә деген қызын Абайға айттырысқан болатын. Алшынбай,сонымен, Абайға үлкен қайыната болушы еді.

Құнанбай Алшынбайдың қай баласының қызын айттырып еді?

Табақшының біразы да бұған елең етті. Абай да барып, есікті біраз ашыңқырап қарап, көз салды... Шоқша бурыл сақалы бар, жал тұмсық, сұр жүзді бір кісі екен. Домбырасын безілдете ойнақшытып, зор қайырманы басып ап, содан әрі домбыраны көлденең салып қойып, тақпақтай соғып, желдірте жөнелді...

- Бұл кім?..

- Бұл қайсысы?..

- Қай ақын?..-дескен үндер өзге бөлмелерден де және табақшылар арасынан да естіліп еді.

Қай ақын?

Зере Абайдың ... байқап бір күні кешке:

- Қарағым,осының ақыл. Ішкен менен жегенге мәз боп, мойны-басы былқылдап, ақылдан да, өнерден де кенде боп жүрген бай баласы аз ба? Осы ала қағазыңнан айрылма! Ұқсама аналарға!..- деген.

«Көзімнің қарасы» кімге арналған әні?

Бұл кең ауладағы

топтардың ру-руларын, киімдерінен басқа, тағы бір белгілері айқын білдіреді.

... Абайға әр рудың атына басқан таңбасын да кеше күндіз айырып-айырып

айтып беріп еді.

Көп нүктенің орнында қай кейіпкердің есімі?