wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

OSMANLI MERKEZ TEŞKİLATI

Total questions: 28

Worksheet time: 14mins

Name
Class
Date
1.

Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin devlet yönetiminde tecrübe kazanmalarını sağlamak amacıyla uygulanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Sancağa çıkma

b)

Devşirme sistemi

c)

Pençik sistemi

d)

Ekber-i Erşed

e)

Dirlik sistemi

2.

Osmanlı Devletinde padişahın mutlak vekili olan ve padişah olmadığı zamanlarda divan toplantılarına başkanlık yapan devlet görevlisi kimdir?

a)

Şeyhülislam

b)

Kazasker

c)

Nişancı

d)

Veziriazam

e)

Vezir

3.

Osmanlı Devleti’nde Enderun denilen eğitim kurumunda eğitim gören öğrencilere Kuran–ı Kerim İslami bilgiler, edebiyat, astronomi, coğrafya, geometri gibi derslerin yanında yiyecek hazırlaması, temizlik, berberlik, saray düzenlemesi, ok atma, binicilik, müzik aletleri çalma gibi eğitimler de verilirdi.

Bu bilgilere bakılarak Enderun mektebinde,

I. Askerî

II. Dinî

III. Tarım

IV. Bilim

V. İdari

alanlardan hangisi ile ilgili eğitim verildiği söylenemez?

a)

Yalnız I

b)

II ve IV

c)

I ve IV

d)

Yalnız III

e)

IV ve V

4.

Divan-ı Hümayun'un aldığı kararların yürürlüğe girmesi aşağıdakilerden hangisiyle gerçekleşmektedir?

a)

Kararların oy birliğiyle alınması

b)

Sadrazam tarafından onaylanması

c)

Padişah tarafından onaylanması

d)

Yabancı elçilerin görüşlerinin alınması

e)

Halkın görüşüne başvurulması

5.

Osmanlı Devleti'nde sadrazamın görevi; I. Büyük devlet memurlarını atama ve görevden alma

II. İstanbul'u yönetme

III. Fetva verme

IV. Bütçe yapma

işlerinden hangilerini kapsamaz?

a)

Yalnız I

b)

Yalnız II

c)

Yalnız III

d)

I ve II

e)

III ve IV

6.

Osmanlı padişahları, bir konu hakkındaki kesin kararlarını aşağıdakilerden hangisi ile belirtirlerdi?

a)

Hüküm

b)

Fetva

c)

Fıkıh

d)

Kelam

e)

Ferman

7.

Osmanlı Devleti'nde önceleri Hıristiyan devşirme tebaanın yetenekli çocuklarının alındığı, daha sonraları Müslüman çocukların da alındığı okul hangisidir?

a)

Hendese Okulu

b)

İdadi

c)

Enderun

d)

Medrese

e)

Mülkiye

8.

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı şehzadelerinin askeri ve idari yönden yetişmeleri amacıyla yapılmıştır?

a)

Başkentin sürekli olarak batıya taşınması

b)

Divan-ı Hümayunun kurulması

c)

Sancağa çıkma yönteminin uygulanması

d)

Padişahın divan toplantılarına katılması

e)

Yaya ve müsellem ordularının kurulması

9.

Osmanlı toplum yapısında “Seyfiye sınıfı” idari ve askerî silahlı kuvvetlerin yönetici unsurlarını ifade eder ve “Ehl-i Örf” ya da “Ümera” olarak da adlandırılır.

Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisi “Seyfiye sınıfı” mensuplarından değildir?

a)

Beylerbeyi

b)

Defterdar

c)

Tımarlı Sipahiler

d)

Vezirler

e)

Sancakbeyi

10.

Osmanlı Devleti’nde kadılar devletten maaş almaz, baktıkları davalardan aldıkları harçlarla geçimlerini sağlardı. Diğer yandan kadıların görev süreleri devlet tarafından çok uzun tutulmaz yer değişikliğine tabi olurlardı.

Kadıların maaş sistemi ve bulundukları yerlerde sınırlı sürelerde görev yapmalarının nedenleri arasında;

I. Kadı sayısının yeterli düzeyde olmaması,

II. Kadıların görev bölgelerinde güç olmasının önüne geçilmek istenmesi,

III. Merkezî otoritenin sağlanması

amaçlarından hangilerinin olduğu söylenebilir?

a)

Yalnız I

b)

Yalnız II

c)

Yalnız III

d)

II ve III

e)

I, II ve III

11.

Osmanlı Devletinde kişilerin idari mevkileri ile toprakların gelirleri arasında bir paralellik kurulmasıyla meydana getirilen sistem aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Lonca

b)

Dirlik

c)

Miri

d)

Mülk

e)

Yurtluk

12.

İlmiye sınıfına mensup kadılar, halkın hukuki sorunlarını adalet temelinde belirli kurallar çerçevesinde çözüme kavuştururdu. Mahkeme süreçlerinde kısa sürede karar verme esası uygulanırdı. Bundaki temel amaç toplum düzeninin devamlılığının sağlanmasıydı. Diğer yandan kadılar evlenme boşanma ve belediye işlerinin yürütülmesinden de sorumluydu.

Bu bilgilere dayanılarak Osmanlı Devleti’nde;

I. Hukuk temelli bir devlet anlayışı benimsenmiştir.

II. Kadılar farklı alanlarda görevlendirilmiştir.

III. Örfi ve şer'i hukuk birlikte uygulanmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

a)

Yalnız I

b)

Yalnız II

c)

I ve II

d)

II ve III

e)

I, II ve III

13.

Osmanlı Devleti'nde, gelir ve giderlerin denetimi aşağıdakilerden hangisinin görevleri arasındadır?

a)

Nişancı

b)

Defterdar

c)

Kazasker

d)

Beylerbeyi

e)

Sancakbeyi

14.

Divân-ı Hümâyun, üyeleri hükümdarca belirlenmiş padişah adına yasama, yürütme, yargı yetkilerini kullanan bir kuruldur.

Divân-ı Hümâyunda;

I. kalemiye,

II. seyfiye,

III. ilmiye

sınıflarından hangileri temsil edilmiştir?

a)

Yalnız I

b)

Yalnız II

c)

Yalnız III

d)

I ve III

e)

I, II ve III

15.

Osmanlı Devleti’nde ilmiye sınıfı;

I. askerî,

II. eğitim-adalet

III. idari

görevlerinin hangilerinden sorumludur?

a)

Yalnız I

b)

Yalnız II

c)

I ve II

d)

II ve III

e)

I, II ve III

16.

Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisi tamamen devşirmelerin bulunduğu bir teşkilattır?

a)

Divan-ı Hümayun

b)

Medreseler

c)

Kapıkulu Askerleri

d)

Akıncılar

e)

Eyalet Askerleri

17.

Osmanlı Devleti, ülke topraklarının hızla genişlemesi üzerine ortaya çıkan idari sorunlara karşı ilk olarak aşağıdaki önlemler­den hangisini almıştır?

a)

Yeni fethedilen yerlere doğrudan mer­kezden atamalar yapmıştır.

b)

Beylerbeyliği kurumunu oluşturmuş­tur.

c)

Eyaletleri kaldırmıştır.

d)

Ayanlara haklar vermiştir.

e)

Vilayetleri oluşturmuştur.

18.

Sultan I. Murat Dönemi’nde kazaskerlik kurumu oluşturulmuştur. Kazaskerlik daha sonra Rumeli ve Anadolu Kazaskerliği olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Kazaskerler doğrudan doğruya padişah tarafından iki yıllığına atanmıştır. Bu uygulama XVII. yüzyıla kadar sürmüş, daha sonra bir yıla indirilmiştir. Kazasker, Osmanlı Devleti’nde ilmiye sınıfı adı verilen ve yargı, fetva ve öğretim işleriyle uğraşan sınıfın başıdır.

Yukarıda verilen metne göre kazaskerlik kurumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

a)

Kazaskerlik Osmanlı Devletinin kuruluş döneminden itibaren yerini almıştır.

b)

Kazaskerlere kaza ve eyalet kadılarını seçme görevi verilmiştir.

c)

Kazaskerlerin sayısı sınırların genişlemesiyle artırılmıştır.

d)

Kazaskerlerinin görev süresi zamanla kısaltılmıştır.

e)

Kazaskerler adaletin yanında öğretim ve ilmiye sınıfının başıdır.

19.

Osmanlı Devlet yönetiminde hakimiyet anlayışıyla ilgili aşağıdaki verilenlerden hangisinin doğru olduğu söylenemez?

a)

I. Murat'a kadar "devlet hanedanın ortak malıdır" anlayışı geçerli olmuştur

b)

I. Murat "devlet padişah ve oğullarının ortak malıdır" analayışını getirerek tahta çıkması muhtemel aday sayısını düşürmüştür.

c)

II. Mehmet döneminde " devlet padişahın malıdır" anlayışıyla taht kavgalarını sona erdirmiştir.

d)

Fatih Kanunnamesinde "devletin bekası için kardeş katli" hukuki hale gelmiştir

e)

II. Mehmet döneminde her şehzadenin eşit ve iyi yetiştirilmesi için sancak sistemi gelenek haline gelmiştir.

20.

Osmanlı ilmiye sınıfı mensupları, klasik İslami eğitim kurumu olan medreselerde eğitim sürecini tamamlayıp bu alanda icazet (diploma) ile mezun olurlardı. Mezuniyet sonrası eğitim, hukuk ve dinî hizmetler yanında bürokraside yetenekli oldukları alanlarda belli görevlere getirilirlerdi.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi ilmiye sınıfına mensup değildir?

a)

Kazasker

b)

Reisülküttap

c)

Kadı

d)

Müderris

e)

Şeyhülislam

21.

Osmanlı Devleti'nde örfi hukukunun uygulanmasında aşağıdakilerden hangisi yetkiliydi?

a)

Padişah

b)

Şeyhülislam

c)

Divan-ı Hümayun

d)

Nişancı

e)

Defterdar

22.

Osmanlılarda;

I. Ferman

II. Fetva

III. Berat

Belgelerinden hangileri padişah tarafından verilirdi?

a)

Yalnız I

b)

Yalnız II

c)

Yalnız III

d)

l-lll

e)

I- II- III

23.

Osmanlı Divân-ı Hümâyun toplantısında söz alan görevli divan üyesi: ''Ticaret erbabı çok mağdur olmuştur. Emrimdeki kadılara siparişleri zayi olan halk ve esnaftan birçok şikayet gelmiş. Hicaz bölgesine atadığım müderrisler saldırıya uğrayan gemidelermiş. Yaşananları anlattılar. Bütün gemiler yağmalanmıştır. Bu soruna çözüm bulmak gerekir.'' demiştir.

Buna göre, Divân-ı Hümâyun'da konuşma yapan divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Kazasker

b)

Nişancı

c)

Defterdar

d)

Sadrazam

e)

Kaptanıderya

24.

Aşağıdakilerden hangisi ilmiye sınıfı üyelerinin yönetici kesim arasında yer aldığının kanıtı olarak gösterilemez?

a)

İlmiye üyelerinin divan toplantısına katılarak görüş beyan etmesi

b)

Kazalarda merkeze bağlı mülkî amir olarak kadılık yapmaları

c)

Yürütme ve yargı yetkisine sahip olarak kazaskerlik yapabilmesi

d)

Şeyhülislam’ın protokoldeki sırasının Veziriazam’a denk olması

e)

Medrese eğitimini tamamlayanların müderris olarak atanması

25.

Osmanlı Devleti’nde çeşitli ayrıcalıklara sahip olan yönetici zümre arasında yer alan ilmiye sınıfı, geniş ayrıcalıklara sahip olmuşlardır. Bütün askerî sınıflara bazı vergilerden muafiyet tanınmış olmakla birlikte ilmiye sınıfı için bu muafiyetin sınırı çok daha geniş tutulmuştur. Askerî sınıfın “ehl-i örf” kesimini oluşturan kapıkulu ve diğerlerine idam dâ­hil her türlü ceza verilirken “ehl-i şer” olarak tanımlanan ilmiye mensuplarına verilen en ağır ceza görevden azil veya sürgüne gönderilme cezası verilmiştir.

Bu bilgiye dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

a)

Osmanlı Devleti’nde herkes vergi vermekle mükelleftir.

b)

İlmiye sınıfının yönetim alanında da ayrıcalıklı durumu korunmuştur.

c)

Osmanlı Devleti’nde yönetimde görevli birden çok sınıf mevcuttur.

d)

İlmiye sınıfındakiler askerî sınıfa mensuplarla aynı haklara sahiptir.

e)

Osmanlı Devleti’nde idari yapılanma içerisinde sosyal sınıflaşma vardır.

26.

Osmanlı Devleti’nde yönetenler grubunda yer alan “seyfiye” kılıç sahibi anlamına gelir ve askerî sınıfı temsil ederdi.

Aşağıda verilen Osmanlı devlet görevlilerinden hangisi “seyfiye” sınıfının temsilcilerinden biri değildir?

a)

Veziriazam

b)

Sancak Bey

c)

Kaptanıderya

d)

Beylerbeyi

e)

Defterdar

27.

İlmiye sınıfında en yüksek rütbe olan şeyhülislamlık, devletin önemli bir makamıydı. Şeyhülislam dinî hükümleri resmî olarak yorumlama ve alınan siyasi kararların dine uygunluğunu denetleme yetkisine sahip kişiydi. Onun alt kademelerinde ise kadılar yetkili kılınmıştı. Bu sayede toplumun hukuk düzeni sağlanmış olurdu.

Buna göre;

I. Şeyhülislam kontrol mekanizması olarak çalışıyordu.

II. İlmiye sınıfında hiyerarşik bir düzen vardı.

III. Kadılar sadece hukuk işlerine bakardı.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

a)

Yalnız I

b)

Yalnız II

c)

I ve II

d)

II ve III

e)

I, II ve III

28.

Osmanlı Devleti'nde nakit paraya duyulan ihtiyacın artmasıyla tımar toprakları da mültezime verilmiştir. Devlet otoritesinin zayıflamasıyla da iltizam topraklarının kontrolü zorlaşmıştır.

Verilen gelişmelerin sonucunda

I- İltizam sahiplerinin halkı sömürmeye başlaması

II- Köylünün devlete güven duymamaya başlaması

III- Köyden kente göçün hızlanması

durumlarından hangisi ya da hangilerinin ortaya çıktığı söylenebilir?

a)

Yalnız I

b)

Yalnız II

c)

Yalnız III

d)

I ve II

e)

I, II ve III