NEW
Font size
WorksheetsOSMANLI MERKEZ TEŞKİLATI
Total questions: 28
Worksheet time: 14mins
Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin devlet yönetiminde tecrübe kazanmalarını sağlamak amacıyla uygulanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Sancağa çıkma
Devşirme sistemi
Pençik sistemi
Ekber-i Erşed
Dirlik sistemi
Osmanlı Devletinde padişahın mutlak vekili olan ve padişah olmadığı zamanlarda divan toplantılarına başkanlık yapan devlet görevlisi kimdir?
Şeyhülislam
Kazasker
Nişancı
Veziriazam
Vezir
Osmanlı Devleti’nde Enderun denilen eğitim kurumunda eğitim gören öğrencilere Kuran–ı Kerim İslami bilgiler, edebiyat, astronomi, coğrafya, geometri gibi derslerin yanında yiyecek hazırlaması, temizlik, berberlik, saray düzenlemesi, ok atma, binicilik, müzik aletleri çalma gibi eğitimler de verilirdi.
Bu bilgilere bakılarak Enderun mektebinde,
I. Askerî
II. Dinî
III. Tarım
IV. Bilim
V. İdari
alanlardan hangisi ile ilgili eğitim verildiği söylenemez?
Yalnız I
II ve IV
I ve IV
Yalnız III
IV ve V
Divan-ı Hümayun'un aldığı kararların yürürlüğe girmesi aşağıdakilerden hangisiyle gerçekleşmektedir?
Kararların oy birliğiyle alınması
Sadrazam tarafından onaylanması
Padişah tarafından onaylanması
Yabancı elçilerin görüşlerinin alınması
Halkın görüşüne başvurulması
Osmanlı Devleti'nde sadrazamın görevi; I. Büyük devlet memurlarını atama ve görevden alma
II. İstanbul'u yönetme
III. Fetva verme
IV. Bütçe yapma
işlerinden hangilerini kapsamaz?
Yalnız I
Yalnız II
Yalnız III
I ve II
III ve IV
Osmanlı padişahları, bir konu hakkındaki kesin kararlarını aşağıdakilerden hangisi ile belirtirlerdi?
Hüküm
Fetva
Fıkıh
Kelam
Ferman
Osmanlı Devleti'nde önceleri Hıristiyan devşirme tebaanın yetenekli çocuklarının alındığı, daha sonraları Müslüman çocukların da alındığı okul hangisidir?
Hendese Okulu
İdadi
Enderun
Medrese
Mülkiye
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı şehzadelerinin askeri ve idari yönden yetişmeleri amacıyla yapılmıştır?
Başkentin sürekli olarak batıya taşınması
Divan-ı Hümayunun kurulması
Sancağa çıkma yönteminin uygulanması
Padişahın divan toplantılarına katılması
Yaya ve müsellem ordularının kurulması
Osmanlı toplum yapısında “Seyfiye sınıfı” idari ve askerî silahlı kuvvetlerin yönetici unsurlarını ifade eder ve “Ehl-i Örf” ya da “Ümera” olarak da adlandırılır.
Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisi “Seyfiye sınıfı” mensuplarından değildir?
Beylerbeyi
Defterdar
Tımarlı Sipahiler
Vezirler
Sancakbeyi
Osmanlı Devleti’nde kadılar devletten maaş almaz, baktıkları davalardan aldıkları harçlarla geçimlerini sağlardı. Diğer yandan kadıların görev süreleri devlet tarafından çok uzun tutulmaz yer değişikliğine tabi olurlardı.
Kadıların maaş sistemi ve bulundukları yerlerde sınırlı sürelerde görev yapmalarının nedenleri arasında;
I. Kadı sayısının yeterli düzeyde olmaması,
II. Kadıların görev bölgelerinde güç olmasının önüne geçilmek istenmesi,
III. Merkezî otoritenin sağlanması
amaçlarından hangilerinin olduğu söylenebilir?
Yalnız I
Yalnız II
Yalnız III
II ve III
I, II ve III
Osmanlı Devletinde kişilerin idari mevkileri ile toprakların gelirleri arasında bir paralellik kurulmasıyla meydana getirilen sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Lonca
Dirlik
Miri
Mülk
Yurtluk
İlmiye sınıfına mensup kadılar, halkın hukuki sorunlarını adalet temelinde belirli kurallar çerçevesinde çözüme kavuştururdu. Mahkeme süreçlerinde kısa sürede karar verme esası uygulanırdı. Bundaki temel amaç toplum düzeninin devamlılığının sağlanmasıydı. Diğer yandan kadılar evlenme boşanma ve belediye işlerinin yürütülmesinden de sorumluydu.
Bu bilgilere dayanılarak Osmanlı Devleti’nde;
I. Hukuk temelli bir devlet anlayışı benimsenmiştir.
II. Kadılar farklı alanlarda görevlendirilmiştir.
III. Örfi ve şer'i hukuk birlikte uygulanmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Yalnız I
Yalnız II
I ve II
II ve III
I, II ve III
Osmanlı Devleti'nde, gelir ve giderlerin denetimi aşağıdakilerden hangisinin görevleri arasındadır?
Nişancı
Defterdar
Kazasker
Beylerbeyi
Sancakbeyi
Divân-ı Hümâyun, üyeleri hükümdarca belirlenmiş padişah adına yasama, yürütme, yargı yetkilerini kullanan bir kuruldur.
Divân-ı Hümâyunda;
I. kalemiye,
II. seyfiye,
III. ilmiye
sınıflarından hangileri temsil edilmiştir?
Yalnız I
Yalnız II
Yalnız III
I ve III
I, II ve III
Osmanlı Devleti’nde ilmiye sınıfı;
I. askerî,
II. eğitim-adalet
III. idari
görevlerinin hangilerinden sorumludur?
Yalnız I
Yalnız II
I ve II
II ve III
I, II ve III
Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisi tamamen devşirmelerin bulunduğu bir teşkilattır?
Divan-ı Hümayun
Medreseler
Kapıkulu Askerleri
Akıncılar
Eyalet Askerleri
Osmanlı Devleti, ülke topraklarının hızla genişlemesi üzerine ortaya çıkan idari sorunlara karşı ilk olarak aşağıdaki önlemlerden hangisini almıştır?
Yeni fethedilen yerlere doğrudan merkezden atamalar yapmıştır.
Beylerbeyliği kurumunu oluşturmuştur.
Eyaletleri kaldırmıştır.
Ayanlara haklar vermiştir.
Vilayetleri oluşturmuştur.
Sultan I. Murat Dönemi’nde kazaskerlik kurumu oluşturulmuştur. Kazaskerlik daha sonra Rumeli ve Anadolu Kazaskerliği olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Kazaskerler doğrudan doğruya padişah tarafından iki yıllığına atanmıştır. Bu uygulama XVII. yüzyıla kadar sürmüş, daha sonra bir yıla indirilmiştir. Kazasker, Osmanlı Devleti’nde ilmiye sınıfı adı verilen ve yargı, fetva ve öğretim işleriyle uğraşan sınıfın başıdır.
Yukarıda verilen metne göre kazaskerlik kurumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Kazaskerlik Osmanlı Devletinin kuruluş döneminden itibaren yerini almıştır.
Kazaskerlere kaza ve eyalet kadılarını seçme görevi verilmiştir.
Kazaskerlerin sayısı sınırların genişlemesiyle artırılmıştır.
Kazaskerlerinin görev süresi zamanla kısaltılmıştır.
Kazaskerler adaletin yanında öğretim ve ilmiye sınıfının başıdır.
Osmanlı Devlet yönetiminde hakimiyet anlayışıyla ilgili aşağıdaki verilenlerden hangisinin doğru olduğu söylenemez?
I. Murat'a kadar "devlet hanedanın ortak malıdır" anlayışı geçerli olmuştur
I. Murat "devlet padişah ve oğullarının ortak malıdır" analayışını getirerek tahta çıkması muhtemel aday sayısını düşürmüştür.
II. Mehmet döneminde " devlet padişahın malıdır" anlayışıyla taht kavgalarını sona erdirmiştir.
Fatih Kanunnamesinde "devletin bekası için kardeş katli" hukuki hale gelmiştir
II. Mehmet döneminde her şehzadenin eşit ve iyi yetiştirilmesi için sancak sistemi gelenek haline gelmiştir.
Osmanlı ilmiye sınıfı mensupları, klasik İslami eğitim kurumu olan medreselerde eğitim sürecini tamamlayıp bu alanda icazet (diploma) ile mezun olurlardı. Mezuniyet sonrası eğitim, hukuk ve dinî hizmetler yanında bürokraside yetenekli oldukları alanlarda belli görevlere getirilirlerdi.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi ilmiye sınıfına mensup değildir?
Kazasker
Reisülküttap
Kadı
Müderris
Şeyhülislam
Osmanlı Devleti'nde örfi hukukunun uygulanmasında aşağıdakilerden hangisi yetkiliydi?
Padişah
Şeyhülislam
Divan-ı Hümayun
Nişancı
Defterdar
Osmanlılarda;
I. Ferman
II. Fetva
III. Berat
Belgelerinden hangileri padişah tarafından verilirdi?
Yalnız I
Yalnız II
Yalnız III
l-lll
I- II- III
Osmanlı Divân-ı Hümâyun toplantısında söz alan görevli divan üyesi: ''Ticaret erbabı çok mağdur olmuştur. Emrimdeki kadılara siparişleri zayi olan halk ve esnaftan birçok şikayet gelmiş. Hicaz bölgesine atadığım müderrisler saldırıya uğrayan gemidelermiş. Yaşananları anlattılar. Bütün gemiler yağmalanmıştır. Bu soruna çözüm bulmak gerekir.'' demiştir.
Buna göre, Divân-ı Hümâyun'da konuşma yapan divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?
Kazasker
Nişancı
Defterdar
Sadrazam
Kaptanıderya
Aşağıdakilerden hangisi ilmiye sınıfı üyelerinin yönetici kesim arasında yer aldığının kanıtı olarak gösterilemez?
İlmiye üyelerinin divan toplantısına katılarak görüş beyan etmesi
Kazalarda merkeze bağlı mülkî amir olarak kadılık yapmaları
Yürütme ve yargı yetkisine sahip olarak kazaskerlik yapabilmesi
Şeyhülislam’ın protokoldeki sırasının Veziriazam’a denk olması
Medrese eğitimini tamamlayanların müderris olarak atanması
Osmanlı Devleti’nde çeşitli ayrıcalıklara sahip olan yönetici zümre arasında yer alan ilmiye sınıfı, geniş ayrıcalıklara sahip olmuşlardır. Bütün askerî sınıflara bazı vergilerden muafiyet tanınmış olmakla birlikte ilmiye sınıfı için bu muafiyetin sınırı çok daha geniş tutulmuştur. Askerî sınıfın “ehl-i örf” kesimini oluşturan kapıkulu ve diğerlerine idam dâhil her türlü ceza verilirken “ehl-i şer” olarak tanımlanan ilmiye mensuplarına verilen en ağır ceza görevden azil veya sürgüne gönderilme cezası verilmiştir.
Bu bilgiye dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Osmanlı Devleti’nde herkes vergi vermekle mükelleftir.
İlmiye sınıfının yönetim alanında da ayrıcalıklı durumu korunmuştur.
Osmanlı Devleti’nde yönetimde görevli birden çok sınıf mevcuttur.
İlmiye sınıfındakiler askerî sınıfa mensuplarla aynı haklara sahiptir.
Osmanlı Devleti’nde idari yapılanma içerisinde sosyal sınıflaşma vardır.
Osmanlı Devleti’nde yönetenler grubunda yer alan “seyfiye” kılıç sahibi anlamına gelir ve askerî sınıfı temsil ederdi.
Aşağıda verilen Osmanlı devlet görevlilerinden hangisi “seyfiye” sınıfının temsilcilerinden biri değildir?
Veziriazam
Sancak Bey
Kaptanıderya
Beylerbeyi
Defterdar
İlmiye sınıfında en yüksek rütbe olan şeyhülislamlık, devletin önemli bir makamıydı. Şeyhülislam dinî hükümleri resmî olarak yorumlama ve alınan siyasi kararların dine uygunluğunu denetleme yetkisine sahip kişiydi. Onun alt kademelerinde ise kadılar yetkili kılınmıştı. Bu sayede toplumun hukuk düzeni sağlanmış olurdu.
Buna göre;
I. Şeyhülislam kontrol mekanizması olarak çalışıyordu.
II. İlmiye sınıfında hiyerarşik bir düzen vardı.
III. Kadılar sadece hukuk işlerine bakardı.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Yalnız I
Yalnız II
I ve II
II ve III
I, II ve III
Osmanlı Devleti'nde nakit paraya duyulan ihtiyacın artmasıyla tımar toprakları da mültezime verilmiştir. Devlet otoritesinin zayıflamasıyla da iltizam topraklarının kontrolü zorlaşmıştır.
Verilen gelişmelerin sonucunda
I- İltizam sahiplerinin halkı sömürmeye başlaması
II- Köylünün devlete güven duymamaya başlaması
III- Köyden kente göçün hızlanması
durumlarından hangisi ya da hangilerinin ortaya çıktığı söylenebilir?
Yalnız I
Yalnız II
Yalnız III
I ve II
I, II ve III
