NEW
Font size
WorksheetsFİİLDE YAPI 2
Total questions: 41
Worksheet time: 33mins
Fiiller yapı bakımından basit, türemiş ve birleşik fiiller olmak üzere üçe ayrılır. Yapım eki almamış fiillere "basit fiil", yapım eki almış fiillere "türemiş fiil", en az iki sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşan fiillere "birleşik fiil" denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan fiil, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
Şair, şiirlerini genellikle yalnızken yazıyormuş.
Bahçedeki kayısı ağaçlarının yaprakları döküldü.
Memlekete vardığında sık sık mektup yolla.
Ağır sözlerinden dolayı ona çok kırıldım.
Genellikle ad soylu bir sözcükle bir fiilin kalıplaşıp anlamca kaynaşmasıyla oluşan birleşik fiillere anlamca kaynaşmış birleşik fiil denir. Bu fiillerde sözcüklerden biri ya da birden fazlası mecaz anlam kazanır. Deyimler, anlamca kaynaşmış birleşik fiillerdir.
Bu açıklamaya göre aşağıdakilerin hangisinde anlamca kaynaşmış birleşik fiil yoktur?
Çöp varilinin yanından geçerken burnunun direği kırıldı.
Son günlerde yaşadığı olaylar onun huzurunu kaçırdı.
Annesi, bu kitabı hazırlarken ince eleyip sık dokumuştu.
Bazen uygulamak zor gelse de bu kurallar insanı mutlu eder.
Bırak, geçmiş günleri gönlüm hatırlasın;
Aşağıdakilerin hangisinde bu dizelerdeki altı çizili fiille yapıca özdeş bir fiil kullanılmıştır?
Çocuk sabahtan beri narın tanelerini sayıyor.
Bulaşıkları söylene söylene yıkıyor.
Sıcak havada dışarı çıkınca burnu kanardı.
Çocuk, koca çantayı tek başına taşıyabildi.
Aşağıdaki altı çizili fiillerin hangisinde bir işi başkasına yaptırma anlamı yoktur?
Bahçedeki bütün ağaçları sulatmışlar.
Bahar temizliği için evi güzelce boyattık.
Usta, tüm odunları çırağına kırdırıyor.
Aniden misafir gelince ne yapacağını şaşırdı.
Birleşik fiiller en az iki sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşur. Oluşumu bakımından üçe ayrılır: Kurallı birleşik fiiller, yardımcı fiille kurulan birleşik fiiller ve anlamca kaynaşmış birleşik fiiller.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiil, oluşumu bakımından diğerlerinden farklıdır?
Bir anda onu üzen bütün dertlerden kurtulduğunu zannetti.
Uzun zamandır üzerinde çalıştığı raporu bitirebilmişti.
Kapıya yaklaştım, zile basacaktım ki kapı açılıverdi.
Ani bir komutla dondurulmuşçasına öylece kalakaldılar.
Türkçede isim soylu sözcüklerin sonuna gelerek onların yüklem olmasını sağlayan eklere (-di, -miş, -se, -dir) ek fiil denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil yoktur?
Ne vefalı komşumuzdun sen!
Koyunların hepsini çabucak sağdı.
Gideceğimiz yer epey uzakmış.
Evimiz kutu gibi küçücük bir evdi.
Ek fiillerin iki görevi vardır: İsim soylu sözcüklerin sonuna gelerek onları yüklem yapmak, basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapmak.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil farklı bir görevde kullanılmıştır?
Elindeki, çok güzel kokan bir güldü.
Sabahları mutlaka bir yumurta yerdi.
O, herkesin beğenisini kazanmış biriydi.
Bu pazarda organik ürünler çok fazlaydı.
Ek fiiller, birleşik zamanlı fiil oluştururken cümleye gerçekleşmemiş niyet, terk edilmiş alışkanlık, küçümseme, şart, gereklilik, kesinlik, başkasından duyma, olasılık anlamları katar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil cümleye “terk edilmiş alışkanlık” anlamı katmıştır?
Biz de çocukluğumuzda çok iyi top oynardık.
Maçla ilgili yorumları dinlemeliydin.
Bütün hareketlere çok iyi çalışmışmış.
Yağmur yağarsa taksiye binip gelirim.
simlerde ek fiilin dört kipe göre çekimi yapılır: Ek fiilin geniş zamanı (-dir), ek fiilin görülen geçmiş zamanı (-di), ek fiilin öğrenilen geçmiş zamanı (-miş) ve ek fiilin şartı (-se).
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiilin görülen geçmiş zamanıyla çekimlenmiş bir isim yoktur?
Gözümüzün alabildiği her yer kardı.
İstekleri son derece mantıklıydı.
Bu, gördüğüm en güzel resimdi.
Polis olay yerine çabucak vardı.
Aşağıdakilerin hangisinde ek fiil cümleye yay ayraç içinde verilen anlamı katmamıştır?
Şehir dışından gelen misafirleri terminalde karşılamalıydın. (Geçmişte yapılması gereken zorunluluk)
Ben çocukken her yaz tatilinde babaannemlerin yazlığına giderdik. (Terk edilmiş alışkanlık)
Bahçıvan, bahar gelince bütün çiçeklerin topraklarını değiştirmiştir. (Küçümseme)
Geçen hafta çocuklara bisiklet almaya gidecektik. (Gerçekleşmemiş niyet)
Ek fiiller, basit zamanlı fiillere gelerek birleşik zamanlı fiiller oluşturur. Örneğin “Hafta sonunda kursa gidecek.” cümlesinde “gidecek” fiili, gelecek zamanla çekimlenmiştir. Bu yüzden basit zamanlı bir fiildir. “Hafta sonunda kursa gidecekmiş.” cümlesindeki “gidecekmiş” fiili ise ek fiil (-miş) almış ve birleşik zamanlı fiil hâline gelmiştir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik zamanlı fiil kullanılmamıştır?
Her pazar balkondaki çiçeklerle ilgilenirdi.
Sabahleyin uyanamayınca otobüsü kaçırdı.
Çocuk bir suç işlediyse önüne bakarmış.
O sıcaklarda günde iki litre su içiyordum.
. I. Arkadaşım hastaysa mutlaka ziyaret etmeliyim.
II. Düzenli çalışırsan daha başarılı olacağına eminim.
III. Söylediklerin doğruysa çabuk özür dile!
IV. Ders çalışmak için kütüphaneye mi gitsem?
Numaralanmış cümlelerin hangilerinde ek fiilin şart kipiyle çekimlenmiş bir isim yoktur?
I ve II.
I ve III.
II ve IV.
III ve IV
Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi ek-eylem almış bir isimdir?
Bu kitaptan bir tane de bana alır mısınız?
O gün gelmediğim için sizden özür dilerim.
Bir gün bize Bergama’yı gezdiriyorlardı.
İnsanı yaşama bağlayan umutlarıdır.
- “Oldukça çalışkan bir öğrenciyim.” cümlesinin yüklemi ek-fiilin hangi kipindedir?
Görülen geçmiş
Öğrenilen geçmiş
Geniş zaman
Koşul(şart)
Aşağıdakilerin hangisinde ek fiil farklı görevdedir?
Ahmet çalışkandır.
Oya hastaymış.
Film iyiydi.
Ali gelecekti.
.Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ek fiil yoktur?
Ayakları çıplak,sarı saçları perişandı.
Bu işler,senin bildiğin kadar kolay değildir.
Adımı güveç koy,ama ocak üstüne koyma.
Onun söyledikleri tamamen boşmuş.
Aşağıdakilerin hangisinde ekfiil vardır?
Vapurdaki çocuk yaşlı bayana yerini verdi.
Kamyonumuzun tekerleği patlayıverdi.
Ablasını karşısında görünce birden donakaldı.
Bu son yıllarda seyrettiğim en güzel yarıştı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?
Dün yediğimiz yemek çok lezzetliydi.
Haftaya biz de size gelecektik.
Seninle iyi anlaşacağımızı tahmin etmiştim.
Bu konuda benimle aynı şeyi düşünüyordu.
Aslına bakarsanız küresel ısınmadan dert yandığımız şu aralar elli milyon yıl önce başlamış olan soğuk dönemin içindeyiz.
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde ek fiil bu cümledeki işlevleri ile kullanılmıştır?
Arkana bakmazsan ilerlemen daha hızlı olacaktır.
Yemekte sarma var, akşama gelirseniz yersiniz.
Yola çıkmıştık, yağmur çok yağıyordu.
Seninle bu konuyu önceden tartışmıştık.
Hafta sonunda Ankara’ya vardım. Bundan sonra bu işte ben de vardım. Bunu herkese anlatmalıydım. Bunun için çok çalışmam gerekiyordu. Başaracaktım, inanmıştım.
Cümlesinde ek fiil almış kaç sözcük vardır?
2
5
3
4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil cümleye terk edilmiş alışkanlık anlamı katmıştır?
Burada olsaydı o da bizim yaptığımızı yapardı.
Çocukken güzel güzel oyunlar oynardık.
Güya düğüne beni de çağıracaktı.
Babası, küçücük dükkânda ayakkabı tamir ediyordu.
(1)Gecenin bir yarısı yola çıkmıştık.
(2)Grubumuz çok geç saatte otele varmıştı.
(3)Burası Antalya’nın en güzel köşelerinden biriydi.
(4)Orada geçirdiğim üç günü dolu dolu yaşamıştım.
Yukarıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil farklı bir görevde kullanılmıştır?
1
2
4
3
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde ek fiil farklı bir birleşik zaman oluşturmuştur?
Galerilerde sergilenen canlılar genelde içi doldurulmuş hayvanlardan oluşuyordu.
Birçok hayvan türünün, kuşların, memelilerin, sürüngenlerin ve hatta kimi balıkların derileri yüzülüyor ve içleri doldurulup gerçek yaşamdaki durumlarına yakın bir şekilde sergilenebiliyorlardı.
Sert dış iskeletleri olan böcekler de kurutulup iğnelenerek sergileniyordu.
Günümüzde fotoğraf ve televizyon sayesinde yaşamlarını yakından bildiğimiz, canlılar üzerine o zamanlar çok az bilgi bulunmuştu.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil kullanılmıştır?
Buraya gelirse bana haber ver.
Beni görür görmez yerine oturdu.
Hiçbir zorluğa aldırmadı.
Kaptan, yolculara seslendi.
Hangi cümlede ek fiil farklı bir görevde kullanılmıştır?
Eve çok geç saatte dönmüştüm.
Bir anda ortadan kaybolmuştu.
Her hafta dedesini soruyordu.
Onun için burası daha güvenliydi.
1. Geçen sene onunla aynı yerde çalışıyorduk.
2. Bir ağacın altında oturmuştuk.
3. Bir anda yağmur yağmaya başlamıştı.
4. Akvaryumda üç tane balık vardı.
Numaralandırılmış cümlelerin hangisinde ek fiil diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?
4
3
2
1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil cümleye terk edilmiş alışkanlık anlamı katmıştır?
Geçen ay bana bilgisayar alacaktı babam.
Her perşembe halı sahada maç yapardık.
Kalabalıktan kaçıp köye yerleşecekmiş.
Buraya yarın gelmeyi düşünüyormuş.
• Karabaş, en son okul bahçesinde görülmüştü.
• Buraların havası bana iyi geldi.
• Bu, köyleri şehre bağlayan eski bir yoldu.
• Böyle giderse işler akşama da bitmeyecek.
Yukarıdaki cümlelerin kaç tanesinde ek fiil kullanılmıştır?
2
4
1
3
“Güzel” kelimesi aşağıdakilerin hangisinde ek fiille çekimlenerek yüklem görevinde kullanılmıştır?
Çok güzeldi arkadaşlarımla eski günleri anmak.
Güzel bir mart sabahı yola çıktık.
Buraya güzel bir spor tesisi yapılacakmış.
O, hepimizden güzel oynadı zeybek oyununu.
Aşağıdakilerin hangisinde ek fiilin şart kipiyle çekimlenmiş bir isim vardır?
Konuşsa rahatlayacak ama konuşmuyor.
Yola şimdi çıkarsak akşam oraya ulaşırız.
Biraz zamanın varsa konuşabilir miyiz?
Sular kesilirse ne yaparız bilmiyorum.
(1)Odasına gidip biraz çalışmayı düşünüyordu.
(2) Uzun zamandır evde çalışmamıştı.
(3)Ağır adımlarla merdivenleri çıkıp odasına girdi.
(4)Odası, salona göre oldukça soğuktu.
Numaralandırılmış cümlelerin hangisinde ek fiil kullanılmamıştır?
4
1
3
2
Hangisinde ek fiil cümleye gerçekleşmemiş beklenti anlamı katmıştır?
Çocuk, bahçedeki kuzuyu seviyordu.
Geçen pazar bize gelecekti.
Onunla çok güzel oyunlar oynuyorduk.
Bu, beklemediğimiz bir haberdi.
. (1)Hamza, ağacın arkasına saklanmıştı.
(2)Bu gece diğer gecelerden daha karanlıktı.
(3)Hiçbir şey göremiyordu.
(4)Buna rağmen bir şeyler görmeye çalışıyordu.
Numaralandırılmış cümlelerin hangisinde ek fiil farklı bir görevde kullanılmıştır?
2
3
4
1
Dün bir arkadaşımla karşılaşmıştım. Bana “Sen de gelirsen her şey çok güzel olacak, sen de benimlesin.” demişti. Bu konuda ondan farklı düşünüyordum. Ama arkadaşım olduğu için onu kıramazdım.
Yukarıdaki paragrafta kaç ek fiil kullanılmıştır?
4
5
7
6
Kırda yürüyüşe çıktığınızda nasıl hissediyorsunuz? Hava ister çok soğuk, ister çok sıcak olsun isterse sağanak yağmur yağsın kent içinde ya da dışında yeşilliklerin arasında, doğaya yakın olmak iyi hissetmemizi sağlar. Böyle bir ortamda gerçekleştirilen yürüme gibi orta düzeyli bir bedensel etkinliğin sağlımız ve mutluluğumuz üstünde olumlu etkileri olduğu açıktır.
Yukarıdaki paragrafla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
İsme eklenen ek fiil düşmüştür.
Ek fiil, şart birleşik zaman oluşturmuştur.
Ek fiil isme gelerek geniş zaman anlamı katmıştır.
Ek fiilin her iki işlevine de yer verilmiştir.
(1)Güneşin yaydığı ışınlar dünyayı ısıtırken yerküre güneşten aldığı enerjinin önemli bir bölümünü ısı enerjisi olarak yeniden atmosfere yollar. (2)Atmosfer, oksijen ve azot dışında su buharı, karbon dioksit, metan, azot oksit, ozon ve kloroflorokarbonlar gibi başka gazlar de barınmaktadır. (3)Bunların miktarı az olsa da etkileri çok büyük. (4) Atmosferde bu gazlar bulunmasaydı, yerkürenin ortalama sıcaklığı canlı yaşamının olanaksız olduğu -18°C gibi bir değerde olurdu.
Parçada hangi cümlede birden fazla ek fiil kullanılmıştır?
2
3
4
1
I. Bu örneklerin hepsini dikkatle incelerseniz, fark edeceksiniz ki bunların olanaksızlıkları, yalnızca bugün ya da yakın gelecek için geçerli.
II. Asıl soru, aynı örneklerin onlarca, yüzlerce hatta binlerce yıl sonraki teknolojilerle de olanaksız olup olmadığı.
III. Belki de bu “olanaksızlıklar”, yalnızca aşılması çok güç mühendislik sorunlarından ibaret.
IV. Yakınlarda kaybettiğimiz ünlü bilim kurgu yazarı Arthur C. Clarke şöyle demişti: “Yeterince ileri durumdaki herhangi bir teknolojiyi sihirden ayırmak zordur.”
Yukarıdaki cümlelerden hangilerinde ek fiilin her iki işlevine de yer verilmiştir?
I-II
II-III
III-V
I-IV
(1)19. yüzyılın ikinci yarısı birçok bilimsel keşfin yapıldığı bir dönemdir.
(2)Özellikle ABD’li ve Avrupalı kâşifler dünyanın çeşitli yerlerinden birçok canlı örneğini toplayarak ülkelerine getirmişlerdir.
(3)Değişik renkli ve ilginç yapılı bu canlılara olan ilginin artmasıyla, bu örneklerin hatta fosillerin toplanıp sergilendiği müzeler açılmaya başlanmıştır.
(4)Daha önceleri müzeler bilimsel, ya da sanatsal nesneleri toplayan ve saklayan birer kurum niteliğindeydi.
Yukarıdaki cümlelerden hangilerinde ek fiil isimlere gelerek onları yüklem yapmıştır?
I-IV
II-III
III-V
I-II
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde ek fiil birleşik zaman oluşturmamıştır?
Hayat tüm hızıyla ilerlemeye devam ediyordu.
Geçen günler bende büyük bir sıkıntıya sebep olmuştu.
Kanaatimce bütün yolcular böyleydi.
Yolculuk hepimizde aynı etkiyi göstermişti.
İklim sisteminin dengesi, doğal yollarla ya da insan etkisiyle ortaya çıkan birtakım zorlamalarla bozulabiliyor. Güneş ışıması miktarındaki doğal salınım, volkanik patlamalarla atmosfere yayılan tozlar ya da okyanus akıntı sistemlerini ve atmosferdeki rüzgârları etkileyen kıta hareketleri doğal etmenlerden bazıları. Bu nedenle dünyanın iklim değişimiyle tanışması insanlık tarihinden çok öncelere dayanır dersek, yanlış olmaz. Gerçekte dünyanın değişken bir iklim sistemi var.
Parçada kaç tane ek fiil kullanılmıştır?
1
2
3
4
A
B
C
D
