wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

10. Siniflar Bilim Felsefesi

Total questions: 20

Worksheet time: 17mins

Name
Class
Date
1.

Geçmişten günümüze kadar birçok büyük matematikçi, fizikçi ve biyologlar gelişmiştir. Fakat hepsi kendilerinden önce gelen kuşakların birikimlerinin ve çağdaşlarının yardımına sürekli ihtiyaç duymuşlardır. Parça bilim adamı hakkında aşağıdakilerden hangisi vurgulanmıştır?

a)

Problemleri ele alışı kişiseldir

b)

Daima evrensel sonuçları amaçlar.

c)

Sezgiler kullanılarak özgülüğe ulaşır

d)

Belli bir birikime dayanarak çalışır

e)

Çalışmalar deneye dayandırılmalıdır

2.

Bir bilim adamı, bilimsel araştırmaların da kişisel, dinsel ve ideolojik nedenlerle yan tutmaması uyulması gereken ahlaksal bir değerdir.

Parçada bilim adamının uyması gereken özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Genellenebilirlik

b)

Tahminde bulunması

c)

Objektif olmasi

d)

Eleştirici olması

e)

Kişiselliğe dayanması

3.

Herhangi bir bilimsel çalışma bir milletten çıksa da, hiçbir insan grubunun tekelinde değildir. Bu özelliği ile bilimsel bilgi, bütün insanlığın ortak ürünüdür.

Parçada bilimsel çalışmanın hangi özelliği üzerinde durulmuştur?

a)

Mantık ilkesine uygun olmasi

b)

Eleştirici olmasi

c)

Kesinlik taşıması

d)

Birikimli olması

e)

Evrensel olması

4.

Geçmişte doğru olarak kabul edilen bilimsel bir görüş ya da yasa, bir gün yerini daha doğru bir görüş ya da yasaya bırakılabilir. Hatta reddedilme tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.

Buna göre bilim için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

a)

Yanlışlanabilir bir bilgidir.

b)

Evrensel niteliğe sahiptir.

c)

Deney ve gözleme dayanır

d)

Belli yöntemler kullanır.

e)

Olgulara dayanır.

5.

Varsayımlar henüz doğruluğu ve yanlışlığı test edilmemiş olan geçici önermelerdir. Kuram ise doğrulukları test edilmiş ve az çok kesinlik kazanmış olan varsayımlar dizgisidir. Her varsayım kuramın içine alınmayabilir. Ama her kuram varsayım aşamasından geçmiştir.

Parçada aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulmuştur?

a)

Kuramın varsayımdan farklı olduğu

b)

Kuramın varsayımdan önce olduğu

c)

Varsayımın kuramdan daha önemli olduğu

d)

Kuram aşamasının bilimsel aşamanın son noktası olduğu

e)

Her varsayımın kuramla sonuçlandığı

6.

Bilim; doğadaki her olayın bir başka olayın sonucunda meydana geldiğini savunur. Bilime göre her olay, her yerde aynı şekilde ve belirli sebeplere dayanarak meydana gelir. Olayları bu neden sonuç bağıntısında ele alan bilim, doğayı da parçalara bölerek, konularına ayırarak incelemektedir. Bu anlamda da bilim, bizlere evren hakkında bütüncül açıklamalar getirememektedir.

Paragrafta, bilimin hangi özelliklerine değinilmiştir?

a)

Deneyselliğine ve sistemliliğine

b)

Tutarlı ve evrensel oluşuna

c)

Rasyonel ve geniş kapsamlı oluşuna

d)

Nesnelliğine ve bağımsızlığına

e)

Deterministliğine ve doğayı parçalayarak ele alışına

7.

I. Bilimsel bir problemin çözümüne yönelik yapılan geçici açıklama

II. Varsayımların deney ve gözlemle doğrulanması sonucunda oluşturulan güvenilir açıklama

III. Kesinleşmiş açıklamaları matematiksel formüllerle ifade etme

Bu açıklamalar sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangilerine aittir?

a)

Yasa-Teori-Hipotez

b)

Hipotez-Yasa-Teori

c)

Teori-Hipotez-Yasa

d)

Teori-Yasa-Hipotez

e)

Hipotez-Teori-Yasa

8.

“Bugünün felsefesi yarının bilimi, bugünün bilimi de yarının felsefesi olabilir.”


Bu sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Felsefe ve bilim şüphe ile başlar.

b)

Bilimler nesneleri inceleyerek belirli kanunlara ulaş-

maya çalışırken, felsefe nesnelere bütüncül bakar.

c)

Felsefe bilimlere düşünce yönünden kaynaklık eder-

ken bilimlerin sonuçlarından da yararlanır.

d)

Felsefe ve bilim eldeki mevcut bilgiyle yetinmeyerek

hakikati arar.

e)

Felsefenin de bilimin de amacı insanı ve evreni açık-

lamaya çalışmaktır.

9.

Bilimde ilerleme yoktur.

a)

dogru

b)

yanlis

10.

Hangisi insan (beşeri, sosyal) bilimidir?

a)

Psikoloji

b)

Fizik

c)

Matematik

d)

Mantık

11.

Aşağıdaki bilimlerden hangisi formel (ideal) bilimdir?

a)

Fizik

b)

Arkeoloji

c)

Mantık

d)

Biyoloji

12.

Aşağıda yer alan özelliklerden hangisi bilime ait değildir?

a)

Nesnel

b)

Akla dayalı

c)

Evrensel

d)

Değişimlere kapalı

13.

Aşağıda verilen bilimsel yöntem basamaklarından hangisi en başta yer almalıdır?

a)

Deney

b)

Problemin belirlenmesi

c)

Hipotez

d)

Gözlem

14.

-T. Kuhn -> "Paradigma" bakış açısı/çerçeve belli gerçekliğin terimlerle anlaşılmasını sağlama

-Bilim tarihsel ve toplumsal boyuttadır.

-Bilim adamlarının bir etkinliğidir.

-Birikerek değil sıçrayarak ilerler.

Bu bilgiler bilime yönelik yaklaşımlardan hangisine aittir?

a)

Etkinlik olarak bilim

b)

Ürün olarak bilim

c)

Popper ve Yanlışlanabilirlik

15.

Kuhn’a göre bilim süreklilik göstermez, bilimsel süreç zaman zaman gerçekleşen devrimlerle kesintiye uğrar. Bu devrimleri bilim, temel kabullere ters düştüğü için, başlangıçta kabul etmek istemez ve bastırmaya çalışır. Ancak devrimler öyle bir hal alır ki, bilim bu devrimleri ve radikal değişimleri kabul etmek zorunda kalır.

Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

a)

Diyalektik

b)

Paradigma

c)

Determinizm

d)

Endüksiyon

e)

Yanlışlanabilirlik

16.

Popper’ın doğrulanabilirliğe eleştirel olarak yaklaşımı onu bilim felsefesi çevresinde önemli bir düşünür haline getirmiştir. Eleştirel akılcılık olarak da adlandırılan bu anlayışa göre, bir kuramın bilimselliği onun “doğrulanabilme” özelliğinde değil, geçersiz kılınabilme imkanında ve çürütülebilme niteliğinde aranmalıdır.

Buna göre Popper’ın bilimsel anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

a)

Anlamlılığı” ve “doğrulanabilirliği” bilimselliğin ölçütü sayar.

b)

Bilimin tümevarımsal yöntemi kullanması gerektiğini savunmuştur.

c)

Bilim adamları gözlemler yapar ve sonra gözlemlediklerini açıklama girişiminde bulunurlar

d)

Yanlışlanabilirlik ilkesi ile bilimsel olan ile olmayan birbirinden ayrılabilir.

e)

Duyu verilerinin bilginin tek kaynağı olduğunu; metafizik yargıların anlamsızlığını ileri sürer.

17.

Bir önerme olgusal olarak doğrulanabildiği ölçüde anlamlıdır. Metafizik önermeler bu yüzden anlamsızdır ve bilimsel içerikten yoksundur.

Paragraftaki görüşleri savunan mantıkçı pozitivizmin bu konudaki temel çabası aşağıdakilerden hangisi olabilir?

a)

Felsefenin işlevini bilgi kuramıyla sınırlamak

b)

Bütün sorunları bilimle çözmek

c)

Bilimi metafizik etkinliklerden ayırmak

d)

Felsefeye bilimsel bir kimlik kazandırmak

e)

Bilimin kavram ve sonuçlarını mantıksal olarak çözümlemek

18.

Reichenbach"a göre, eğer bir yargı doğrudan ya da dolaylı olarak gözlemlenebiliyorsa, doğruluğuna ya da yanlışlığına kesinlikle karar verilebilen önermelerle dile gelir. Gözlemlenen olgusal önermeler doğrulanabilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrulanamaz?

a)

Ahmet çok çalışkan ve zeki bir öğrencidir.

b)

Dünya bir zamanlar buzul çağını yaşamıştır.

c)

Dört yıl önce haziran ayında İstanbul"a kar yağmıştır.

d)

Türkiye"de genç nüfus diğer yaş dilimlerine oranla fazladır.

e)

İnsan ruhu her dönemde güzeli arar.

19.

T.Kuhn, bilimin tarihsel ve toplumsal bir boyutunun olduğunu idda eder. Ona göre, bilimin ne olduğunu anlamak için bilim adamları topluluğunun iç yapısını, inançlarını, içinde yaşadıkları toplumdaki araştırma gruplarına bakış tarzlarını, bilim ve toplum arasındaki ilişkileri v.b. incelemek gerekir. Çünkü bilim, insandan bağımsız bir işleyişe sahip değildir.

Paragrafa göre, bilim için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

a)

Olaylar ve olgular arasında neden sonuç ilişkilerini saptayan bir etkinliktir.

b)

İnsandan bağımsız bir iç işleyişe sahip doğa olaylarıdır.

c)

Bilim adamları topluluğunun özellikleri ile belirlenen bir insan etkinliğidir.

d)

Doğaya egemen olmak amacıyla gerçekleştirilen bir etkinliktir.

e)

Bilim adamlarının kişisel özelliklerinden bağımsız nesnel bir etkinliktir.

20.

Carnap"a göre, "bilimin ortaya koyduğu ürünler günlük dilde yazılmış metinlerdir."

Bu düşünceyle aşağıdaki ifadelerden hangisi paralellik taşır?

a)

Bilim dili her bilimin kendine özgü olmalıdır.

b)

Bilimin sonuçları herkesin anlayabileceği özelliktedir.

c)

Kavramlar biçimsel bir dille formüle edilmelidir.

d)

Her bilim kendi metinlerinde kullanılan kavramları açıklamalıdır.

e)

Doğru ya da iyi temellendirilmiş bilim metinleri incelenmelidir.