NEW
Font size
Worksheets10. Siniflar Bilim Felsefesi
Total questions: 20
Worksheet time: 17mins
Geçmişten günümüze kadar birçok büyük matematikçi, fizikçi ve biyologlar gelişmiştir. Fakat hepsi kendilerinden önce gelen kuşakların birikimlerinin ve çağdaşlarının yardımına sürekli ihtiyaç duymuşlardır. Parça bilim adamı hakkında aşağıdakilerden hangisi vurgulanmıştır?
Problemleri ele alışı kişiseldir
Daima evrensel sonuçları amaçlar.
Sezgiler kullanılarak özgülüğe ulaşır
Belli bir birikime dayanarak çalışır
Çalışmalar deneye dayandırılmalıdır
Bir bilim adamı, bilimsel araştırmaların da kişisel, dinsel ve ideolojik nedenlerle yan tutmaması uyulması gereken ahlaksal bir değerdir.
Parçada bilim adamının uyması gereken özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Genellenebilirlik
Tahminde bulunması
Objektif olmasi
Eleştirici olması
Kişiselliğe dayanması
Herhangi bir bilimsel çalışma bir milletten çıksa da, hiçbir insan grubunun tekelinde değildir. Bu özelliği ile bilimsel bilgi, bütün insanlığın ortak ürünüdür.
Parçada bilimsel çalışmanın hangi özelliği üzerinde durulmuştur?
Mantık ilkesine uygun olmasi
Eleştirici olmasi
Kesinlik taşıması
Birikimli olması
Evrensel olması
Geçmişte doğru olarak kabul edilen bilimsel bir görüş ya da yasa, bir gün yerini daha doğru bir görüş ya da yasaya bırakılabilir. Hatta reddedilme tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.
Buna göre bilim için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Yanlışlanabilir bir bilgidir.
Evrensel niteliğe sahiptir.
Deney ve gözleme dayanır
Belli yöntemler kullanır.
Olgulara dayanır.
Varsayımlar henüz doğruluğu ve yanlışlığı test edilmemiş olan geçici önermelerdir. Kuram ise doğrulukları test edilmiş ve az çok kesinlik kazanmış olan varsayımlar dizgisidir. Her varsayım kuramın içine alınmayabilir. Ama her kuram varsayım aşamasından geçmiştir.
Parçada aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulmuştur?
Kuramın varsayımdan farklı olduğu
Kuramın varsayımdan önce olduğu
Varsayımın kuramdan daha önemli olduğu
Kuram aşamasının bilimsel aşamanın son noktası olduğu
Her varsayımın kuramla sonuçlandığı
Bilim; doğadaki her olayın bir başka olayın sonucunda meydana geldiğini savunur. Bilime göre her olay, her yerde aynı şekilde ve belirli sebeplere dayanarak meydana gelir. Olayları bu neden sonuç bağıntısında ele alan bilim, doğayı da parçalara bölerek, konularına ayırarak incelemektedir. Bu anlamda da bilim, bizlere evren hakkında bütüncül açıklamalar getirememektedir.
Paragrafta, bilimin hangi özelliklerine değinilmiştir?
Deneyselliğine ve sistemliliğine
Tutarlı ve evrensel oluşuna
Rasyonel ve geniş kapsamlı oluşuna
Nesnelliğine ve bağımsızlığına
Deterministliğine ve doğayı parçalayarak ele alışına
I. Bilimsel bir problemin çözümüne yönelik yapılan geçici açıklama
II. Varsayımların deney ve gözlemle doğrulanması sonucunda oluşturulan güvenilir açıklama
III. Kesinleşmiş açıklamaları matematiksel formüllerle ifade etme
Bu açıklamalar sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangilerine aittir?
Yasa-Teori-Hipotez
Hipotez-Yasa-Teori
Teori-Hipotez-Yasa
Teori-Yasa-Hipotez
Hipotez-Teori-Yasa
“Bugünün felsefesi yarının bilimi, bugünün bilimi de yarının felsefesi olabilir.”
Bu sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Felsefe ve bilim şüphe ile başlar.
Bilimler nesneleri inceleyerek belirli kanunlara ulaş-
maya çalışırken, felsefe nesnelere bütüncül bakar.
Felsefe bilimlere düşünce yönünden kaynaklık eder-
ken bilimlerin sonuçlarından da yararlanır.
Felsefe ve bilim eldeki mevcut bilgiyle yetinmeyerek
hakikati arar.
Felsefenin de bilimin de amacı insanı ve evreni açık-
lamaya çalışmaktır.
Bilimde ilerleme yoktur.
dogru
yanlis
Hangisi insan (beşeri, sosyal) bilimidir?
Psikoloji
Fizik
Matematik
Mantık
Aşağıdaki bilimlerden hangisi formel (ideal) bilimdir?
Fizik
Arkeoloji
Mantık
Biyoloji
Aşağıda yer alan özelliklerden hangisi bilime ait değildir?
Nesnel
Akla dayalı
Evrensel
Değişimlere kapalı
Aşağıda verilen bilimsel yöntem basamaklarından hangisi en başta yer almalıdır?
Deney
Problemin belirlenmesi
Hipotez
Gözlem
-T. Kuhn -> "Paradigma" bakış açısı/çerçeve belli gerçekliğin terimlerle anlaşılmasını sağlama
-Bilim tarihsel ve toplumsal boyuttadır.
-Bilim adamlarının bir etkinliğidir.
-Birikerek değil sıçrayarak ilerler.
Bu bilgiler bilime yönelik yaklaşımlardan hangisine aittir?
Etkinlik olarak bilim
Ürün olarak bilim
Popper ve Yanlışlanabilirlik
Kuhn’a göre bilim süreklilik göstermez, bilimsel süreç zaman zaman gerçekleşen devrimlerle kesintiye uğrar. Bu devrimleri bilim, temel kabullere ters düştüğü için, başlangıçta kabul etmek istemez ve bastırmaya çalışır. Ancak devrimler öyle bir hal alır ki, bilim bu devrimleri ve radikal değişimleri kabul etmek zorunda kalır.
Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?
Diyalektik
Paradigma
Determinizm
Endüksiyon
Yanlışlanabilirlik
Popper’ın doğrulanabilirliğe eleştirel olarak yaklaşımı onu bilim felsefesi çevresinde önemli bir düşünür haline getirmiştir. Eleştirel akılcılık olarak da adlandırılan bu anlayışa göre, bir kuramın bilimselliği onun “doğrulanabilme” özelliğinde değil, geçersiz kılınabilme imkanında ve çürütülebilme niteliğinde aranmalıdır.
Buna göre Popper’ın bilimsel anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Anlamlılığı” ve “doğrulanabilirliği” bilimselliğin ölçütü sayar.
Bilimin tümevarımsal yöntemi kullanması gerektiğini savunmuştur.
Bilim adamları gözlemler yapar ve sonra gözlemlediklerini açıklama girişiminde bulunurlar
Yanlışlanabilirlik ilkesi ile bilimsel olan ile olmayan birbirinden ayrılabilir.
Duyu verilerinin bilginin tek kaynağı olduğunu; metafizik yargıların anlamsızlığını ileri sürer.
Bir önerme olgusal olarak doğrulanabildiği ölçüde anlamlıdır. Metafizik önermeler bu yüzden anlamsızdır ve bilimsel içerikten yoksundur.
Paragraftaki görüşleri savunan mantıkçı pozitivizmin bu konudaki temel çabası aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Felsefenin işlevini bilgi kuramıyla sınırlamak
Bütün sorunları bilimle çözmek
Bilimi metafizik etkinliklerden ayırmak
Felsefeye bilimsel bir kimlik kazandırmak
Bilimin kavram ve sonuçlarını mantıksal olarak çözümlemek
Reichenbach"a göre, eğer bir yargı doğrudan ya da dolaylı olarak gözlemlenebiliyorsa, doğruluğuna ya da yanlışlığına kesinlikle karar verilebilen önermelerle dile gelir. Gözlemlenen olgusal önermeler doğrulanabilir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrulanamaz?
Ahmet çok çalışkan ve zeki bir öğrencidir.
Dünya bir zamanlar buzul çağını yaşamıştır.
Dört yıl önce haziran ayında İstanbul"a kar yağmıştır.
Türkiye"de genç nüfus diğer yaş dilimlerine oranla fazladır.
İnsan ruhu her dönemde güzeli arar.
T.Kuhn, bilimin tarihsel ve toplumsal bir boyutunun olduğunu idda eder. Ona göre, bilimin ne olduğunu anlamak için bilim adamları topluluğunun iç yapısını, inançlarını, içinde yaşadıkları toplumdaki araştırma gruplarına bakış tarzlarını, bilim ve toplum arasındaki ilişkileri v.b. incelemek gerekir. Çünkü bilim, insandan bağımsız bir işleyişe sahip değildir.
Paragrafa göre, bilim için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Olaylar ve olgular arasında neden sonuç ilişkilerini saptayan bir etkinliktir.
İnsandan bağımsız bir iç işleyişe sahip doğa olaylarıdır.
Bilim adamları topluluğunun özellikleri ile belirlenen bir insan etkinliğidir.
Doğaya egemen olmak amacıyla gerçekleştirilen bir etkinliktir.
Bilim adamlarının kişisel özelliklerinden bağımsız nesnel bir etkinliktir.
Carnap"a göre, "bilimin ortaya koyduğu ürünler günlük dilde yazılmış metinlerdir."
Bu düşünceyle aşağıdaki ifadelerden hangisi paralellik taşır?
Bilim dili her bilimin kendine özgü olmalıdır.
Bilimin sonuçları herkesin anlayabileceği özelliktedir.
Kavramlar biçimsel bir dille formüle edilmelidir.
Her bilim kendi metinlerinde kullanılan kavramları açıklamalıdır.
Doğru ya da iyi temellendirilmiş bilim metinleri incelenmelidir.
