wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

PENILAIAN AKHIR SEMESTER GENAP JAWA KELAS 9 TP 2019/2020

Total questions: 40

Worksheet time: 40mins

Name
Class
Date
1.

Serat Wulangreh

Awake dhewe minangka warga Indonesia, mligine tumrape wong Jawa kudu tansah nguri-uri warisan para leluhur supaya ora didaku lan digateni dening bangsa manca. Warisan mau wujude maneka warna ana kang awujud basa, kabudayan utawa kasusastran.

Serat Wulangreh kalebu salah sawijining kasusastran kanga di luhung, mula saka kuwi awake dhewe kudu gelem ngleluri kanthi cara nyinau isine surat Wulamhreh. Serat Wulangreh kuwi salah sawijining kasusastran kang awujud tembang macapat reriptane Sri Susuhunan Pakubuwana IV, nata ing Surakarta. Panjenengane miyos tanggal ping 2 September 1768, lan kawisuda jumeneng nata wiwit 29 Nopember 1788 nganti surud ing kasedan jati rikala tanggal ping 1 Oktober 1820.

Serat Wulangreh ngemu pitutur luhur tumrap sapa wae kang kepingin tumuju urip kang salaras lan sampurna, isine ngemu bab cara ngendhaleni hawa nepsu amrih aja gumedhe utawa umuk, aja seneng nyacad, maido lan nyalahake wong liya. Manawa masyarakat wis gelem nglakoni piwulang kang kapacak ing Serat Wulangreh prasasat masyarakat mau uripe bakal salaras sampurna lan tindak-tanduke bakal tansah ngenggoni wewaton utawa angger-angger ing bebrayan agung. Piwulang ing Serat Wulangreh iki, kedadeyan saka 13 pupuh arupa tembang macapat kang cacahe ana 11 lan tembang tengahan 2 yaiku Girisa lan Wirangrong.

(Nguri-uri Basa Jawi Kelas IX Semester 2 2019/2020)


Serat Wulangreh iku dianggit dening….

a)

Paku Buwana II

b)

Mangkunegara II

c)

Paku Buwana IV

d)

Hamengku Buwana IV

2.

Serat Wulangreh

Awake dhewe minangka warga Indonesia, mligine tumrape wong Jawa kudu tansah nguri-uri warisan para leluhur supaya ora didaku lan digateni dening bangsa manca. Warisan mau wujude maneka warna ana kang awujud basa, kabudayan utawa kasusastran.

Serat Wulangreh kalebu salah sawijining kasusastran kanga di luhung, mula saka kuwi awake dhewe kudu gelem ngleluri kanthi cara nyinau isine surat Wulamhreh. Serat Wulangreh kuwi salah sawijining kasusastran kang awujud tembang macapat reriptane Sri Susuhunan Pakubuwana IV, nata ing Surakarta. Panjenengane miyos tanggal ping 2 September 1768, lan kawisuda jumeneng nata wiwit 29 Nopember 1788 nganti surud ing kasedan jati rikala tanggal ping 1 Oktober 1820.

Serat Wulangreh ngemu pitutur luhur tumrap sapa wae kang kepingin tumuju urip kang salaras lan sampurna, isine ngemu bab cara ngendhaleni hawa nepsu amrih aja gumedhe utawa umuk, aja seneng nyacad, maido lan nyalahake wong liya. Manawa masyarakat wis gelem nglakoni piwulang kang kapacak ing Serat Wulangreh prasasat masyarakat mau uripe bakal salaras sampurna lan tindak-tanduke bakal tansah ngenggoni wewaton utawa angger-angger ing bebrayan agung. Piwulang ing Serat Wulangreh iki, kedadeyan saka 13 pupuh arupa tembang macapat kang cacahe ana 11 lan tembang tengahan 2 yaiku Girisa lan Wirangrong.

(Nguri-uri Basa Jawi Kelas IX


Wewarah kang katulis ana ing Serat Wulangreh iku gunane kanggo menehi panuntun marang

a)

ratu

b)

para putra ratu

c)

masyarakat

d)

prajurit

3.

Tembang macapat wujude ana 11. Ing ngisor iki pilihen sing ora kalebu tembang macapat! Girisa

a)

Girisa

b)

pangkur

c)

durma

d)

Kinanthi

4.

Susuhunan Pakubuwana IV iku nalika semana raja ana ing ngendi?

a)

Ngayogyakarta

b)

Surakarta

c)

Mataram

d)

Majapahit

5.

Serat Wulangreh iku isine ngemu bab cara ngendhaleni hawa nepsu supaya aja umuk. Tembung umuk tegese padha karo ….

a)

gumedhe

b)

sopan santun

c)

tat krama

d)

sembrono

6.

Serat Wulangreh kalebu salah sawijining kasusastran kang di luhung, mula saka kuwi awake dhewe kudu gelem ngleluri kanthi cara nyinau isine surat Wulanghreh. Tegese ngleluri yaiku…

a)

ora ngati-ati mulane cepet ilang

b)

njaga awak supaya kulite tetep alus

c)

maca isine buku nganti tamat

d)

njaga supaya tetep ana ora ilang

7.

Pakubuwana IV kawisuda jumeneng nata wiwit 29 Nopember 1788 nganti surud ing kasedan jati rikala tanggal ping 1 Oktober 1820. Tembung-tembung ing ngisor iki tegese sing oara pada karo surut ing kasedan jati yaiku….

a)

urip

b)

mati

c)

seda

d)

tilar donya

8.

Piwelinge Ibu

ngger, diati-ati aja seneng nyenyandhung

arum endah kembang bakung

kesrimpung slendhang kagubel kalung

ngger, aku tansah ndonga lan ngidung

supaya kecekel anggonku mbujung.

Pethilan karangan kasebut ing ndhuwur minangka salah sawijining karya sastra sing awujud….

a)

tembang

b)

dongeng

c)

geguritan

d)

lagu dolanan

9.

Piwelinge Ibu

ngger, diati-ati aja seneng nyenyandhung

arum endah kembang bakung

kesrimpung slendhang kagubel kalung

ngger, aku tansah ndonga lan ngidung

supaya kecekel anggonku mbujung.


Tembung ngger kuwi minangka tembung sesulih kanggo ngundang….

a)

bocah cilik

b)

wong tuwo

c)

ibu-ibu

d)

sedulur tunggal omah

10.

tanpa ngelmu kaya mlaku ing tengah wengi

tanpa kawruh kaya kesasar ing tengahing wana

ngelmu lan kawruh minangka sikil tumuju gegayuhan

buku lan ngelmu pindha tlapukan lan mata

kanthi melek isining donya katon cetha

urip tanpa ngelmu bebasan raga tanpa daya

Miturut geguritan ing ndhuwur kuwi wong sing ora duwe kawruh dipadhakake wong mlaku kesasar ana ing….

a)

tengahing wengi

b)

wana nalika tengah wengi

c)

tengahing alas

d)

tengahing dalan

11.

ngger ngati-ati aja seneng nyenyandhung

arum endah kembang bakung

kesrimpung slendhang

kagubel kalung

Pethikan geguritang ing dhuwur kuwi karepe apa?

a)

aja kepengin tuku kembangan slendhang lan kalung kang larang regane

b)

aja sembrana lan kagodha karo wong wadon

c)

aja nganti kesandhung kembang, kesrimpung slendhang lan kagubel kalung

d)

aja gampang kepengin gebyaring donya

12.

….

macaa kaya sira luru boga

merga kawruh minangka pangane jiwa

….

Tembung boga tegese….

a)

sandhang

b)

pangan

c)

omah

d)

pegawean

13.

Menawa maca geguritan surasane utawa isine geguritan kudu dimangerteni tegese utawa karepe anggone maca ngetrepake utawa nyelarasake karo isining geguritan, upamane susah, seneng, wibawa getun lan nesu. Bab carane maca geguritan mangkono iku diarani….

a)

wirama

b)

wirasa

c)

wiraga

d)

wicara

14.

Obahing awak yaiku aja kaku, luwes wae, mlaku uga prayoga, ngobahake peranganing awak kanggo mbangun swasana pasemon praenan kudu selaras karo isining geguritan nanging aja banget-banget. Carane maca geguritan mangkono iku diarani….

a)

wirama

b)

wirasa

c)

wiraga

d)

wicara

15.

Ukara ing ngisor iki pilihen sing ngemu katrangan wektu!

a)

Anggonku nonton wayang nganti sawengi natas.

b)

Darsono kae durung isoh maca lancer.

c)

Bapakne kagungan swah ambane rong hektar.

d)

Lakune tanpa leren, sikile nganto theyol.

16.

Ukara lamba yaiku ukara kang genep jejer lan wasesane. Tuladhane ukara lamba kaya ing ngisor iki.

a)

Pak Karta ing sawah.

b)

Sunarya tuku gula.

c)

Lagi lara mules

d)

Hawane panas banget

17.

Ukara ing ngisor iki pilihen sing klebu ukara lamba tanpa lesan!

a)

Fahri lagi makani pitik.

b)

Suratmi mangkat sekolah.

c)

Sawahe sing jembar lagi ditanduri pari.

d)

Bocahe turu kawit jam pitu.

18.

. Pathokane tembang macapat iku ana 3 yaiku guru gatra, guru lagu lan guru wilangan dene cacahing larik ing saben pada tembang macapat diarani….

a)

guru lagu

b)

guru swara

c)

guru wilangan

d)

guru gatra

19.

dipunsami ambanting badan ira

nyuda dhahar lan guling

Pethilan tembang ing dhuwur kuwi guru lagune sing larikan kapisan yaiku….

a)

11

b)

a

c)

2

d)

badan ira

20.

. ing pangrawuh lahir batin aja mamang

yen sira wus udani

mring sariranira

lamun ana kang murba

masesa ing alam kabir

dadi sabarang

pakaryan ugi

Tembang kasebut ing dhuwur guru gatrane pira?

a)

6

b)

7

c)

7i

d)

i

21.

. ing pangrawuh lahir batin aja mamang

yen sira wus udani

mring sariranira

lamun ana kang murba

masesa ing alam kabir

dadi sabarang

pakaryan ugi


. Guru wilangan lan guru lagune tembang kasebut ing dhuwur larikan papat yaiku….

a)

7

b)

a

c)

8

d)

7a

22.

Ing pangrawuh lahir batin aja mamang. Tembung mamang tegese….

a)

ragu-ragu

b)

jujur

c)

percaya

d)

netepi ati

23.

Panyandra yaiku unen-unen saemper pepindhan kang surasane mawa tetandingan sarta ngemu teges persis utama memper. Ukara ing ngisor iki endi kang ngemu candrane perangan awak.

a)

Mbak Reni kae priyayine pasuryane ayu pakulitane ireng manis.

b)

Yen lagi duka, simbah kakung swarane kaya mbelah-mbelaha bumi.

c)

Mangsa kanem iku candrane diarani rasa mulya kasucen ungsum who-wohan sing mirasa.

d)

Yen lagi ora cocok karo kancane atine kemropok.

24.

Bocah loro kae nengendi-endi mesthi bareng prasasat ora tau pisah, rukun ora tau regejegan. Menawa dicandra bocah loro kuwi kaya ……

a)

nanggal sepisan

b)

timun karo duren

c)

mimi lan mintuna

d)

ngringin sungsang

25.

Bu Yekti : “Eehh Pak Danu, kadospundi kabaripun panjenengan Pak?”

Pak Danu : “Alhamdulillah, sae mawon Bu. Panjenengan kados pundi?”

Bu Yekri : “Alhamdulillah sae ugi. Panjenengan badhe tindak pundi?”

Pak Danu : “Kula ajeng kesah sabin, bu Yekti kaliyan bu Zara badhe tindak pundi?”

Bu Zara : “Badhe kesah ten balaidhusun Pak, sumangga.!”

Pethilan teks ing dhuwur kuwi miturut wujude diarane….

a)

gancaran

b)

pacelathon

c)

tembang

d)

geguritan

26.

Mangsa kalima dicandra pancuran mas sumawur ing jagat. Titikane ing mangsa kalima kasebut yaiku….

a)

manuk-manuk padha ngloloh

b)

garengpung muni, gangsir ngenthir

c)

akeh lelara

d)

wiwit ana udan

27.

Bocah kae awake katon sampurna, dedege ngringin sungsang, eseme kaya madu pinastika, irunge ngudup tari. Menawa mlaku lakune kaya….

a)

njalak njrinjing

b)

mucuk eri

c)

macan luwe

d)

ngendas ulo

28.

Ana ing karangan sing awujud drama, dongeng, kethoprak utawa liyane iku ana sing diarani paraga protagonis lan antagonis. Paraga antagonis yaiku paraga kang duwe sifat lan wewatekan kang utama. Salah sawijining paraga antagonis ing wayang tuladhane ….

a)

Janaka

b)

Buta cakil

c)

Dasamuka

d)

Durna

29.

Salah sijine sandiwara tradhisional Jawa yaiku kethoprak. Miturut cara wektu lan panggonan manggunge utawa pentase ana sing diarani kethoprak tobong. Kethoprak tobong yakuwi….

a)

kethoprak kang pentas ing sawijining kutha saben malem minggu kanthi ajeg lan sing nonton tuku tiket.

b)

kethoprak kang nampa tanggapan menawa ana sedulur kang mantu, lan sing nonton gratis.

c)

kethoprak kang manggung ngolah-ngalih kanthi nggawe panggung dhewe, sing nonton tuku tiket.

d)

kethoprak sing amnggung lan nganakake siaran langsung ing tivi bias ditonton ing studio utawa ing omahe dhewe-dhewe.

30.

Ukara camboran utawa ukara rangkep yaiku ukara kang jejer lan wasesane luwih saka siji. Ukara camboran kaperang dadi telung golongan yaiku ukara camboran sadrajat, camboran raketan lan camboran susun utawa tundha. Dene tuladhane ukara camboran sadrajat yaiku….

a)

Mas Agus sinau matematika dene aku lagi nonton tivi.

b)

Mbak Yani maca koran, adhine majalah lan kangmase novel.

c)

Bocah kae bagus tur pinter mulane akeh kancane sing seneng.

d)

Yen pengin pinter kudu sregep sinau maca buku, koran lan majalah.

31.

Ukara camboran raketan iku kaperang dadi 3, yaiku ukara camboran raketan jejer, raketan wasesa lan raketan lesan. Tuladhane ukara camboran raketan lesan yaiku….

a)

Adhine disalini banjur diajak dolan.

b)

Adhiku neng kebon lagi methik bayem, aku godhong kates lan ibuku kembang turi.

c)

Srinarsih tuku buku gambar sing ukuran dawane 25 centi.

d)

Aja rame-rame simbah lagi sare.

32.

Sesorah utawa pidhato yaiku ngomong utawa ngandhani marang wong akeh ana ing papan nganggo cara kang cocog. Sesorah kanggo nampa tamu ana ing acara apa wae kayata syukuran, supitan lan pengantenan diarani….

a)

atur panglipur

b)

atur pangajak

c)

atur kabar

d)

atut pambagyo

33.

Nalika dina Senin ing sawise murid-murid tetep ngumpul ana ing plataran sekolah. Bapak Kepala Sekolah ndhawuhi Agus ketua OSIS supaya nerangake tatacarane milih ketua OSIS. Untunge Agus saka ngomah wis gawe cathetan akeh sing arep diwaca nalika dheweke sesorah ing ngarepe kanca-kancane. Agus anggone sesorah kanthi maca saka wiwitan nganti rampung. Metode utawa carane sesorah sing kaya mangkono kuwi diarani cara sesorah….

a)

ekstemporan

b)

manuskrip

c)

impromtu

d)

memoriter

34.

Supaya anggone sesorah bisa runtut prayogane nggatekake urut-urutane sesorah yaiku….

a)

purwaka, salam pambuka, isi, wasana basa, panutup

b)

salam pambuka, purwaka, isi, wasana basa, panutup

c)

purwaka, isi, salam pambuka, panutup, wasana basa

d)

isi, salam pambuka, wasana basa, salam pambuka, salam panutup

35.

Nuwun Bapak kepala Sekolah ingkang kinabekten, Bapak Ibu Guru ingkang kinurmatan saha para rawuh sedaya ingkang kinurmatan ugi.

Pethilan sesorah kasebut kalebu perangane sesorah….

a)

salam pembuka

b)

ucapan syukur

c)

ucapan panuwun

d)

ucapan pakurmatan

36.

Wasana cekap semanten anggen kula matur, menawi kathah kalepatan kula nyuwun pangapunten.

Pethilan sesorah kasebut kalebu perangane….

a)

salam pambuka

b)

pambuka

c)

wasana

d)

isis sesorah

37.

Amarga Bapake lagi tindak menyang Kudus, Bu Miyati … putrane supaya suk Minggu makili gotong-royong.

a)

ndhawuhi

b)

ngaturi

c)

nyuwun tulung

d)

nyuwun

38.

Raden Ajeng Kartini iku pahlawan saka Jepara. Nalika negara kita dijajah dening bangsa Walanda RA Kartini isih timur yuswane. Kahanan waktu kuwi para wanita ora nduweni kebebasan sekolah, nyambut gawe lan bebrayan ing masyarakat kayadene kaum priya. Para wanita bisane mung masak ing pawon lan resik-resik ing ngomah wae ora bisa metu saka ngomahe. Kahanan kang kaya mangkono kuwi ndadekake RA Kartini melu menggalihake wanita supaya drajade padha karo kaum priya. RA Kartini melu cawe-cawe ndarmabektekake jiwa ragane kanngo kamardikan bangsa Indonesia utamane para wanita.

Wektu, kahanan, utawa papan kadadeyan sajroning crita kaya ing mndhuwur kuwi diarani….

a)

plot(alur crita)

b)

watak

c)

amanat

d)

setting

39.

Sanajan ingkang ndherek senam sampun rampung nanging dereng ngantos jam sekawan sonten Ibu-ibu sampun….wonten dalemipun piyambak-piyambak.

a)

mulih

b)

lunga

c)

kondur

d)

budhal

40.

Nindakake tata krama iku padha karo nggunakake pangati-ati, deduga lan prayoga. Kabeh tumindake wong urip iku becik yen tansah nganggo deduga, prayoga, pangira-ira, pangati-ati, reringa, weweka. Kabeh kuwi tegese padha. Ingkang Sinuwun Pakubuwana IV ing bukune Wulangreh paring dhawuh menawa duga lan prayoga iku katindakake yen pinuju lungguh, ngadeg, mlaku, omong, meneng, turu, mangan, sebab duga lan prayoga iku pirantining urip kang ora kena ditinggalake.

Apa dhawuhe Sinuwun Paku Buwana IV ing buku Wulangreh iku?

a)

nindakake tata krama iku kudu nggunakake duga lan prayoga..

b)

nindakake tata krama iku ora nganggo duga lan prayoga

c)

nindakake tata krama iku angon mangsa

d)

nindakake tata krama iku aja kepeksa