Lees het fragment. Wat is het vertelperspectief?

Hij liet zich uit bed rollen en liep naar het open raam. Zijn blote voeten zakten weg in het hoogpolige tapijt. Maanlicht viel op zijn borst en schouders. Alex was veertien en goed, atletisch gebouwd. Zijn blonde haar was kort geknipt, op twee dikke lokken over z'n voorhoofd na. Zijn ogen waren bruin en ernstig. Even stond hij stil, half verscholen in de schaduw, naar buiten te kijken. Er was een politieauto voor de deur geparkeerd. Vanuit zijn raam op de eerste verdieping zag Alex het zwarte nummer op het dak van de wagen en de platte petten van de twee mannen die voor de deur stonden. Het buitenlicht ging aan en op hetzelfde ogenblik draaide de deur open. 'Mevrouw Rider?'

Uit: Alex Rider, Stormbreaker, Anthony Horowitz

Lees het fragment. Wat is het vertelperspectief?

Michael J. Roscoe was een behoedzaam man. De wagen waarin hij elke dag precies om kwart over zeven naar zijn werk werd gereden, was een speciaal vervaardigde Mercedes, met een pantserstalen carrosserie en kogelvrij glas. Zijn chauffeur, een gepensioneerde FBI-agent, droeg een automatisch pistool, een Beretta, en kon ermee omgaan ook. Het was maar vijf stappen van de plaats waar de auto stilhield, naar de ingang van het torenhoog Roscoegebouw op de Fifth Avenue in New York, maar de bewakingscamera's volgden hem elke centimer. Zodra de automatische deuren achter hem dicht gleden, werd hij in het oog gehouden door een, eveneens gewapende, receptionist, tot hij de hal was overgestoken en zijn privélift was binnengegaan. Hij had tientallen verschillende bewegingsmechanismen en hoewel hij er zich in het begin aan geërgerd had, was het nu allemaal routine geworden. Maar vraag het de eerste de beste spion of beveiligingsagent: juist op je routine ga je voor de bijl. Daardoor weet de vijand waar je heen gaat en hoe laat je er zult aankomen. Routine zou Michael J. Roscoe's dood worden - en vandaag was de dag dat de dood bij hem op bezoek besloot te gaan.

Uit: Point Blanc, Anthony Horrowits

Lees het fragment. Wat is het vertelperspectief?

Al was ik je hond en huisgenoot, ik zou je niet hebben besprongen met deze zoekende modderpoten. Het zou je zilveren snoet een doffe glans hebben gegeven, en deze onhandige armen zouden het gevoel hebben gekregen dat ze te snel zoiets moois hadden betast.

Ook al wist je niet dat ik aan je dacht, ik vermoedde wel dat je het aanvoelde - of liever: dat je voelde hoe ik als een hongerige muis door de heesters rond de zonneweide naar jou lag te staren. Omdat het niet anders kon. Omdat jij zonder iets te vragen iedere alternatieve route onmogelijk had gemaakt. En dat kon ik niet verdragen, toen nog niet.

Uit: Haeren Majesteit, Jef Aerts

Lees het fragment. Wat is het vertelperspectief?

'Meneer?'

'O ja. Natuurlijk.'

Hij reikte het hel geblondeerde winkelmeisje een notitieboekje met een zwarte gemarmerde kaft aan.

'Dit graag,' zei hij.

Ze schoof het kassabloc met haar elleboog opzij en schreef een bon uit. Haar haar viel langs haar bolle wangen steil en sluik voor haar gezicht. Even keek hij op haar kruin. Een rond donker kransje van nieuw haar. Haar groeide door. Altijd. Of, laten we zeggen, nog een tijdje.

'Verder nog iets van uw dienst?'

Hij schudde zijn hoofd, keek langs het meisje naar de grijsmetalen schappen vol schrijfbehoeften. Het rook in de winkel naar potloodslijpsel en papier, zwakke geuren die iets met vroeger te maken hadden. Hij kon zich niet herinneren met wat precies.

Uit: Meeuwen, Bernlef

Lees het fragment. Wat is het vertelperspectief?

Ver, ver weg in de Tweede Wereldoorlog woonde een zekere Anton Steenwijk met zijn ouders en zijn broer aan de rand van Haarlem. Aan een kade, die over een lengte van honderd meter langs het water liep en dan met een flauwe bocht weer een gewone straat werd, stonden vier huizen niet ver van elkaar. Elk omgeven door een tuin hadden zij met hun kleine balkons, erkers en steile daken de allure van villa's, ofschoon zij eerder klein waren dan groot; op de bovenverdieping hadden alle kamers schuine muren. Zij stonden er verveloos en enigszins vervallen bij, want ook in de jaren dertig was er niet veel meer aan gedaan. Elk droeg een brave, burgerlijke naam uit onbezorgder dagen: Welgelegen, Buitenrust, Nooitgedacht, Rustenburg.

Uit: De aanslag, Harry Mulisch

Lees het fragment. Wat is het vertelperspectief?

Eigenlijk had ik er genoeg van. Ik was zeventien. Ik voelde me genegeerd. Gebruikt. Hoeveel schade zouden Lia en ik kunnen aanbrengen? En ik was nieuwsgierig. Was deze opgraving echt mijn vaders leven waard geweest?

Dus ik was een beetje chagrijnig toen we die ochtend op pad gingen en het vroege morgenlicht in onze ogen scheen. De nieuwe onverharde weg werd versperd door twee bewakers in uniform en een jeep met de tekst Societa Archeologico dell’ Italia op de zijkant. Telkens wanneer deze gasten kwamen opdagen, betekende dat vertragingen en problemen voor het werk van mijn ouders, ook toen mijn vader nog leefde.

Uit: Stuck, Lisa Tawn Bergren

Lees het fragment. Wat is het vertelperspectief?

Ze opende haar mond en het vleugeltje viel in haar handpalm. “God … verdomme, de vulling.” Ze voelde met haar tong aan het grote gat achter in haar mond. “God … verdomme, ’t is scherp!” murmelde ze. Wat nu gedaan. Ze keek mistroostig naar buiten. Een paar kattenogen staarden haar aan. De bloembladeren van de mangoliaboom hingen er rottend bij. Stomme regen. Stomme sneeuw. Stomme tand.

Schoorvoetend belde ze naar de tandarts. Zijn vrouw nam de hoorn op. Of het nu paste? Nee, want ze gingen op vakantie. Of ze kon wachten tot over 14 dagen? Nee, ze kan niet wachten! Op de achtergrond hoorde ze de tandarts wauwelen, alsof hij zichzelf aan het toetakelen was. Ze dacht hem te horen zeggen dat ze weer eens veel te lang gewacht had.

Ze drong aan. “Mevrouw, als ik hier nog een halfuur moet discussiëren is gans mijn tong opengereten, het gat interesseert me niet, maar het feit dat mijn tong gedissecteerd wordt, wel!”

18.15 u … of mevrouw dan kan komen om de scherpe kantjes af te vijlen. Ze gooide de hoorn neer en schoot in de lach. De scherpe kantjes eraf vijlen. Dit kon geen toeval zijn!

Uit: Ambetand, X

Lees het fragment. Wat is het vertelperspectief?

Niemand legde haar het vuur aan de schenen. Ze begon te merken dat ze allerlei indringende vragen kon ontwijken als ze deed of ze zwak en bang was en met een kanten zakdoekje haar ogen bette. Ze had er een grote hekel aan, maar andere wapens had ze niet - behalve dan het pistool. En dat was nutteloos tegen een onzichtbare vijand. In ieder geval leek niemand zich over de dood van meneer Higgs te verbazen. Er werd een verklaring van natuurlijke dood afgegeven; het medisch onderzoek had een hartzwakte aan het licht gebracht en de zaak was binnen een halfuur afgehandeld. Sally ging terug naar Islington en het leven nam weer zijn normale beloop. Maar er was toch een verschil. Zonder het te weten had ze de rand van een web in trilling gebracht, en de spin in het hart was wakker geworden. En terwijl zij zich daar niet van bewust was (in feite terwijl zij bij juffrouw Tullet in de onbehaaglijke salon zat te luisteren hoe deze dame met mevrouw Rees over haar tekortkomingen smiespelde) vonden er nu drie gebeurtenissen plaats die elk het web nog iets meer in trilling zouden brengen en de koude blik van de spin op Londen zou richten, en op Sally. Ten eerste las een heer in een koud huis de krant. Ten tweede ontving een oude – hoe zullen we haar noemen? Laten we haar totdat we haar wat beter kennen het voordeel van de twijfel gunnen en haar een dame noemen – dame een advocaat op de thee. Ten derde kwam een zeeman in ellendige omstandigheden in de East India Docks aan wal en ging op zoek naar een pension.

Uit: Het raadsel van de robijn, Philip Pullman

Lees het fragment. Wat is het vertelperspectief?

XANDER

Ik wacht tot het huis stil is. Ik houd mijn adem in om te horen of hij er nog is. Of hij nog wakker is. De duisternis is al gevallen en met slechts een laken over mijn lijf tel ik de minuten.

Ik weet dat hij nog wakker is. Ik weet dat door kleine dingen. Zijn bed kraakt net te lang door de bewegingen die hij maakt. Zijn hoestbuien zijn te luidruchtig. De geur van de rook die hij uitblaast, kruipt langzaam maar zeker onder de deur van mijn slaapkamer. Hij is nog wakker en verraadt zichzelf. Maar ik zal geduldig zijn. Ik heb tijd.

Ik lig op mijn buik. Mijn rug brandt …

EMMA

Het was heet. Al weken lang. De hitte plakte op je huid en maakte het onmogelijk om veel te doen.

Al van ’s morgens hoopte je dat het snel avond zou worden en dat de nacht een klein beetje verkoeling zou brengen. Maar zelfs die verkoeling was niet genoeg.

Dagenlang hoopte ik ook dat de hitte zou afnemen. Dat het koeler zou worden.

Niet dat ik niet van de zon hield, maar vandaag kon ik die hitte niet verdragen. Niets mocht me herinneren aan wat er verleden jaar fout liep.

Maar hoe ik het ook hoopte en wenste, aan het weer kon ik niets veranderen. Vandaag was het net een jaar geleden dat het gebeurde.

Uit: Littekens, Anja Feliers