Նա մի նոր շրջան բացեց

հայ գրականության մեջ՝ պահպանելով իր ինքնուրույն ոճը, լեզուն, հումորը. Մահարին նոր շունչ տվեց այդ շրջանի գրական մտքին:

Նա գրել և պատկերել է իր դառնություններով,

զրկանքներով, կարոտով և հազար ու մի ապրումներով լեցուն կյանքի պատմությունը;

Գ.Մահարու գրական ժառանգության մեջ արձակից առավել արժեքավոր են նրա բանաստեղծությունները:

Արձակում նա պահպանեց ինքնակենսագրական

նախահիմքը:

Սա հեղինակի մանկության տարիների

նկարագիրն է, տպավորությունները. պարզ, ազնիվ և միամիտ երեխայի ապրումները:

Հարազատ քաղաքի կենցաղը, բարքերը, բնակիչները,

նրանց բարոյահոգեբանական հատկանիշները, հայացքներ են պատկերված:

Գ.Մահարին կերտում է հարազտների ու մանկության ընկերների կերպարները, որոնք կենդանանում են տարիների մշուշից:

Տեսնում ենք որբանոց եկած երեխաների, որոնք այստեղ էին հասել տարբեր վայրերից, բայց նույն ցավը հոգում թաքցրած:

Հեղինակի պատումի այս մասն սկսվում է գաղթի անվերջ ճամփաների նկարագրումով:

Պատկերված է նաև Վանի հերոսական

պաշտպանությունը:

Այստեղ տակավին անեն ինչ մանկական է, մանկան աչքերով նկարագրումներ, մանկական մտով ընկալված մարդկային հարաբերություններ և այլն:

Կան ծծնդավայրը ակամա լքած, գաղթի ճամթեքին

մոլորված, արդարության և կարեկցանքի ծարավ մարդկանց կյանքի նկարագրություններ:

Սա հեղինակի և իր պես միլիոնավոր աքսորականների կյանքի պատմությունն է:

Կենտրոնում հեղինակն է, իսկ գործողությունների մեջ աքսորականների առօրյան, միջավայրը, հոգեբանությունն ու ազատության տենչը:

.Վիպակի հիմնական գաղափարներից այն է, որ անգամ

հալածանքների ու զրկանքների մեջ, մարդիկ չեն կորցնում իրենց մարդկային արժանիքները պահպանելու ուժն ու

կանքը:

Գ. Մահարին վարպետորեն, կարոտով, սիրով,

նվիրումով և վերհուշի միջոցով նկարագրում է հայրենի քաղաքը՝ Վանը, հարազատներին:

Այստեղ պատկերված են թիֆլիսյան տարիները:

.Գ.Մահարին նկարագրել է 1920-ական թվականների

իրադարձությունները, թուրքական հարձակումները,

Հայաստանի խորհրդայնացումը:

Նա նկարագրել է նաև դասախոսի՝ Ն. Աղբալյանի նյութը, Ե .Չարենցի պոեզիան, որի անունը ռումբի պես պայթեց:

Հեղինակը նկարագրում է նաև իր հայրենի քաղաքը, հարազատներին, Վանի միջավայրը:

Իոնաս

Լյուդմիլա Շարթ

Վերահսկիչ Բիչկո

Դիլան դայի

Աշոտ դայի

.Բնության գեղեցկությունը, հայկական բնաշխարհի

ողջ գունագեղ տոնահանդեսն ու շքեղությունը:

Առկա է մանկության վերհուշը՝ նոր ցանած արտերով,

եկեղեցու զանգերի ղողանջյունով, ճերմակ գառների հոտով ու հեռավոր լեռան ուսից կառչած վանքով:

Հեղինակի անձնական դրաման, անպատասխան

սիրո նկարագիրը:

.Մի քանի գրվածքներում առկա են 1914-1923թթ.

հայ ժողովրդի կյանքի ու պատմական իրադարձությունների նկարագիրը:

<<Ծաղկած փշալարեր>>

<<Այրվող այգեստաններ>>

<<Երիտասարդության սեմին>>

<<Մանկություն>>

<<Պատանեկություն>>

Վեպի կերպարների գերակշիռ մասը իրական անձնավորություններ են:

Այս վեպում ծավալվող իրադարձությունները ունեն պատմական որոշակի կոնկրետ հիմք:

3.Դեպքերը ծավալվում են Վան քաղաքում, և վանեցի

հեղինակն էլ հարազատ քաղաքը պատկերել է ոսկերչական ճշգրտությամբ և բարձր արվեստով:

Դեպքերը ծավալվում են աքսորավայում, ուր հեղինակն անցացրեց 25 տարի;

<<Ծաղկած փշալարեր>>

<<Այրվող այգեստաններ>>

<<Երիտասարդութան սեմին>>

<<Երիտասարդություն>>

«Բալլադ Չալոյի և առաջին սիրո մասին»,

«Օրոր, օրոր...» բանաստեղծությունները

<<Մանկություն>>, <<Պատանեկություն>>

3.<<Նամակ ընկեր Ստալինին>>, <<Բարդիներ>>

4<<Արա Գեղեցիկ>>, <<Հացավան>>

Մահարին «Ծաղկած փշալարեր» վիպակում

պատմում է աքսորի տարիների սիբիրյան տպավորությունների մասին, հիշում է ճամբարներում ապրած իր չարքաշ կյանքը:

Մանրամասն գրում է, թե ինչպես են անհիմն մեղադրանքով իրեն ձերբակալել, իբր թե մասնակցություն է ունեցել խորհրդային իշխանության դեմ գործող նացիոնալիստական կուսակցության մե ջ ու ցանկացել է Հայաստանն անջատել Սովետական Միությունից:

Վիպակում հատուկ տեղ ունեն հայ կալանավորները, նրանցից մեկն էլ Աշոտ դային էր, նա խելոք ու լուռ մարդ էր. հաճախ էին նրա խորհուրդները հարցնում:

Դեպքերը այս վիպակում հիմնականում ընթանում են աքսորավայրում՝ հանքերում:

<<Երիտասարդության սեմին>>

<<Մանկություն>>

<<Ծաղկած փշալարեր>>

<<Երիտասարդություն>>

<<Պատանեկություն>>

կործանված կյանքը

շեն ու բարգավաճ մանկություն, ապահով կյանքը, ընտանեկան օջախը:

հարազատ մթնոլորտի անվերադարձ կորուստը:

այս կերպարով տեսանելի է հայ ավանդապաշտ

կնոջ կերպարը: