Nederland is bekend om zijn weidevogels.

Sommige soorten weidevogels zijn aangepast aan het leven in natte gebieden.

Een voorbeeld hiervan is de grutto.

Enkele delen van een grutto zijn: de ogen, de poten en de snavel.

Aan welke twee delen kun je zien dat de grutto is aangepast aan zijn leefomgeving? (bekijk het plaatje!)

Weidevogels, zoals de grutto, leven onder andere van wormen.

Wormen zijn goed voor de grond.

Wormen maken de grond luchtig en eten afgestorven planten, zoals gras.

Welke voedselketen is juist?

Er is veel onderzoek gedaan naar de aantallen van bepaalde soorten weidevogels.

Een deel van de resultaten is als plaatje weergegeven.

Vergeleken met 1990 was van veel soorten weidevogels het aantal in 2002 lager.

Welke van de onderzochte soorten weidevogels kwam in 2002 juist meer voor? (Gebruik de grafiek uit het plaatje)

Bij een ander onderzoek werd gekeken naar wat er gebeurde met de eieren in de nesten van weidevogels.

Een deel van de resultaten is in de tabel weergegeven. (plaatje)

Hoeveel procent van de eieren uit het onderzoek is uitgekomen?

In de afbeelding is een deel van een grasland weergegeven. Enkele organismen die erin voorkomen zijn: een grasplant, een muis en een torenvalk.

We verdelen organismen in consumenten, producenten en reducenten.

Welk organisme uit de afbeelding is een producent?

In de afbeelding zijn cellen te zien.

Van welk organisme uit afbeelding 8 op blz. 18 zijn deze cellen afkomstig?

In de afbeelding zijn enkele voedselrelaties weergegeven.

Daar is te zien dat een zeehond onder andere haring eet.

Welke twee andere soorten voedsel eet een zeehond volgens de afbeelding?

Kiezelwieren

Kiezelwieren leven in het water en kunnen van koolstofdioxide zuurstof maken. Hierbij vormen ze ook glucose. Ditzelfde stofwisselingsproces vindt ook plaats bij andere planten.

Hoe heet het stofwisselingsproces waarbij in kiezelwieren zuurstof gemaakt wordt?

Net als veel andere organismen hebben kiezelwieren cellen met een celwand. Welke groep organismen heeft of welke groepen organismen hebben ook cellen met een celwand?

Een jakhals heeft knipkiezen en een dikdik (klein soort hert) heeft plooikiezen. Welk van de twee heeft het langste darmkanaal en waarom?

Welk levenskenmerk stellen de pijlen in een voedselketen of voedselweb voor?

Hieronder staat de verbranding schematisch weergegeven 2 plekken zijn ingevuld met cijfers wat moet er op de plek van deze cijfers staan?

Glucose + 1 -> water + 2

Op welke manier zijn de schedelbotten bij een volwassene met elkaar verbonden?

Welk soort gewricht is het teengewricht?

Paarse schubwortels zijn zeldzame planten met paarse bloemen. De planten boren met hun wortel gaatjes in de vaatbundels van ander planten. Vervolgens zuigen paarse schubwortels sappen uit deze vaatbundels. Hierdoor hebben paarse schubwortels geen fotosynthese meer nodig. Welke stof zuigen de paarse schubwortels uit de vaatbundels van andere planten?

Peter onderzoekt organismen in een bos. Hij ziet een paddenstoel op een dode boomstronk. Een paddenstoel is het voortplantingsorgaan van een schimmel.

Is deze schimmel een consument, een producent of een reducent?

Peter ziet in het bos veel organismen: − een havik (roofvogel); − een eekhoorn die beukennootjes verzamelt; − processierupsen die blaadjes van een eikenboom eten; − een gaai (vogel) die rupsen eet. Welke organismen moeten er op de plaats van de cijfers komen?

-> is een pijltje

1 -> processierups -> 2 -> 3

Organismen worden ingedeeld in consumenten, producenten en reducenten. Welke van deze groepen komen in een voedselweb voor?

Een wolf is een vleeseter. Welk type kiezen heeft een wolf?

Vogels hebben geen zweetklieren.

Bij warm weer zie je vogels daarom vaak stilzitten en met open snavel zeer snel ademhalen.

Waarvoor dient deze snelle manier van ademhalen bij warm weer vooral?

Met een slurf kan een olifant iets vastpakken.

Is een slurf een weefsel, een orgaan of een

organisme?

Calcium is voor de mens een belangrijke stof.

Calcium wordt ook wel kalk genoemd.

Calcium is belangrijk voor de opbouw van een bepaald orgaanstelsel.

Welk orgaanstelsel wordt hier bedoeld?

In afbeelding 6 zijn drie soorten cellen weergegeven. Welke tekening geeft een bacterie weer?

Orgaan R uit de afbeelding is een deel van een orgaanstelsel.

Van welk orgaanstelsel is orgaan R een deel?

Iemand met platvoeten raakt de grond met een groter voet-oppervlak dan normaal. Dat is te zien op de afbeelding.

Welke botten drukken bij een platvoet meer op de grond dan bij een gewone voet?

Wat is de naam van bot P?

Met je arm kun je een veertje optillen, maar ook een zware steen. Hierbij gebruik je dezelfde spieren. Thara meet de omtrek van een bovenarm bij het tillen van verschillende gewichten. Welke grafiek geeft haar resultaten juist weer?